Thoracale en vasculaire heelkunde
H0: vaatheelkunde
Vaatstelsel
Functi e
- Niet-thrombogeen transport van bloed
- Opslag van bloed
- Uitw molecules en cellen tuss vaatlumen en extravasculaire ruimte
Arteriën
Bouw
- Endotheel (binnen)
o Anti-thrombotisch: aanmaak anti-thrombogene en prothrombotische stoffen
o Regeling vaattonus: vaso-actieve stoffen => VD/VC + impulsen op (para)sympticus
o Herstel bij beschadiging: migratie GSP uit media
o Endotheliale dysfunctie => intravasale thrombose, atheromatose, intimahyperplasie
- Intima
- Media: elastisch bw + GSP
- Adventitia (buiten)
Soorten
- Groot elastisch: ao en zijtakken
o Voortgeleiding polsgolf
o Onderhoud bloedstroom
o Regulatie BD
- Middelgroot musculair: bv naar organen
o Zetten uit tijdens systole
o Veren terug tijdens diastole
o Atheromatose en mediacalcinose
- Kleine art en arteriolen: in organen en weefsels
o Perifere weerstand: BD op peil
o Bescherming weefsel tegen hypertensie
o Diff fibromuscularie verdikking en hyalinisatie
Venen
- Weinig spiervezels in venewand
- Diameter > art: tragere bloedflow
- Vnl opslagfunctie
- Kleppen: bloedstroom in 1 richting
o Opp naar diep
o Perifeer naar centraal
Opp veneus systeem
- V. saphena magna en parva
Perforanten
1
,Diep veneus systeem
- Onderbeen : ontdubbeld langs aa.
- Vv. Gastrocnemii, vv/ solei
- V. poplitea, v. femoralis sup en prof en comm, v. iliaca
Bloedstroom
- Cardiale werking
o Vis a tergo : resterende druk na passage door capillairen
o Vis a fronte: aanzuigeffect van RA
- Hydrostatische druk
o Evenwicht art en ven systeem
- Spierpomp thv OL, enkel bij bew
o Contractie: per => centr
o Relaxatie: opp => diep
- Ademhaling
o Intra-abdominale en intrathoracale drukveranderingen
- Veneuze tonus
Atherosclerose
Pathogenese
Plaquevorming
- Mechanische beschadiging
o Zeer hoge/lage schuifkrachten
o BD
- Chemische beschadiging (bv nicotine)
- Endotheliale dysfunctie
- Fatty streak
o Accumulatie LDL-cholesterol tuss endotheel en bw (intima)
o Macrofagen: oxygenatie en fagocytose LDL
o Prod stoffen door macrofagen: migratie GSP
o Macrofagen en GSP: schuim => accum => fatty streak
- Stabiele plaque
o Vermenigvuldiging GSP => prod coll en ECM => verdikking wand
o Opstapeling cholesterol
o Fibreus littekenweefsel rond plaque
- Vulnerable plaque
o Calcificatie plaque
o Onderbreking endotheel tgv ruptuur/bloeding plaque
o Thrombogeen opp => plaatjesadhesie => thrombus
Systemische ziekte
- Coronair vaatlijden
- Stenose carotiden
- LEAD: lower extremity arterial disease
- Stenose a. renalis
Cardiovasculaire risicofactoren
2
, - Mannelijk geslacht
- Leeftijd
- Fam voorgesch: man <55, vrouw <65
- Roken
- Sedentariteit
- Obesitas
- DM
- Hypertensie
- Hyperlipidimie
- Nierinsuff
Cardiovasculaire preventi e
Primaire preventie
- Gezonde mensen
- Obv SCORE
Secundaire preventie
- Patiënten met gekend vasculair lijden
- Hypertensie
o BD=/< 130mmHg
o Zout, gewicht, alcohol
o ACEI, Ca-antagonisten, diuretica, BB
- Hyperlipidimie
o LDL <70(/55)mg/dl
o Hypertriglyceridemie <200mg/dl
o Dieet
o Statines
Sec preventie na CVA, MI
- Rookstop
o Ask-assess-advise-assist-arrange
- Lichaamsbeweging
- Obesitas
o Buikomtrek
o Metabool syndroom
- Diabetes
o HbA1c=/<7%
- Acetylsalicylzuur
- Anti-aggregantia
- NOAC
- Statins
- ACEI, BB
- Vaccins
H1: thoracale heelkunde
Thoraxtrauma
Thoraxwand
Ribfracturen
3
, - Één of meerdere ribben
- Pijn bij inspiratie
- Behandeling
o Pijnstilling
o Ribfixatie
- Complicaties
o Hemothorax
o Pneumothorax
o Hypoventilatie
- !1e rib: ao trauma
- !lage ribben: intra-abdominale organen
Flail chest
- Fractuur opeenvolgende ribben op 2 plaatsen
- Losliggend deel thorax
- Paradoxale ah
- Longcontusie
- Respir insuff
- Behandeling
o Kunstmatige ventilatie
o Fixatie
Sternumfracturen
- Tgv directe impact
- Lokale pijn
- !myocardcontusie
- Behandeling: pijnstilling
Pleurale holte
Hemothorax
= bloeding in pleurale holte
- Verminderde ventilatie
- Diagnose dmv RX/CT
- Behandeling
o Thoraxdrain
o Thoracotomie bij belangrijk/persisterend bloedverlies
- !hemopneumothorax
Pneumothorax
= lucht in pleurale holte
- Tgv longletsel, verbinding met buitenwereld
- Verminderde ventilatie
- Diagnose dmv RX throax
- Behandeling
o Conservatief
o Thoracocentese
o Thoraxdrainage
4
H0: vaatheelkunde
Vaatstelsel
Functi e
- Niet-thrombogeen transport van bloed
- Opslag van bloed
- Uitw molecules en cellen tuss vaatlumen en extravasculaire ruimte
Arteriën
Bouw
- Endotheel (binnen)
o Anti-thrombotisch: aanmaak anti-thrombogene en prothrombotische stoffen
o Regeling vaattonus: vaso-actieve stoffen => VD/VC + impulsen op (para)sympticus
o Herstel bij beschadiging: migratie GSP uit media
o Endotheliale dysfunctie => intravasale thrombose, atheromatose, intimahyperplasie
- Intima
- Media: elastisch bw + GSP
- Adventitia (buiten)
Soorten
- Groot elastisch: ao en zijtakken
o Voortgeleiding polsgolf
o Onderhoud bloedstroom
o Regulatie BD
- Middelgroot musculair: bv naar organen
o Zetten uit tijdens systole
o Veren terug tijdens diastole
o Atheromatose en mediacalcinose
- Kleine art en arteriolen: in organen en weefsels
o Perifere weerstand: BD op peil
o Bescherming weefsel tegen hypertensie
o Diff fibromuscularie verdikking en hyalinisatie
Venen
- Weinig spiervezels in venewand
- Diameter > art: tragere bloedflow
- Vnl opslagfunctie
- Kleppen: bloedstroom in 1 richting
o Opp naar diep
o Perifeer naar centraal
Opp veneus systeem
- V. saphena magna en parva
Perforanten
1
,Diep veneus systeem
- Onderbeen : ontdubbeld langs aa.
- Vv. Gastrocnemii, vv/ solei
- V. poplitea, v. femoralis sup en prof en comm, v. iliaca
Bloedstroom
- Cardiale werking
o Vis a tergo : resterende druk na passage door capillairen
o Vis a fronte: aanzuigeffect van RA
- Hydrostatische druk
o Evenwicht art en ven systeem
- Spierpomp thv OL, enkel bij bew
o Contractie: per => centr
o Relaxatie: opp => diep
- Ademhaling
o Intra-abdominale en intrathoracale drukveranderingen
- Veneuze tonus
Atherosclerose
Pathogenese
Plaquevorming
- Mechanische beschadiging
o Zeer hoge/lage schuifkrachten
o BD
- Chemische beschadiging (bv nicotine)
- Endotheliale dysfunctie
- Fatty streak
o Accumulatie LDL-cholesterol tuss endotheel en bw (intima)
o Macrofagen: oxygenatie en fagocytose LDL
o Prod stoffen door macrofagen: migratie GSP
o Macrofagen en GSP: schuim => accum => fatty streak
- Stabiele plaque
o Vermenigvuldiging GSP => prod coll en ECM => verdikking wand
o Opstapeling cholesterol
o Fibreus littekenweefsel rond plaque
- Vulnerable plaque
o Calcificatie plaque
o Onderbreking endotheel tgv ruptuur/bloeding plaque
o Thrombogeen opp => plaatjesadhesie => thrombus
Systemische ziekte
- Coronair vaatlijden
- Stenose carotiden
- LEAD: lower extremity arterial disease
- Stenose a. renalis
Cardiovasculaire risicofactoren
2
, - Mannelijk geslacht
- Leeftijd
- Fam voorgesch: man <55, vrouw <65
- Roken
- Sedentariteit
- Obesitas
- DM
- Hypertensie
- Hyperlipidimie
- Nierinsuff
Cardiovasculaire preventi e
Primaire preventie
- Gezonde mensen
- Obv SCORE
Secundaire preventie
- Patiënten met gekend vasculair lijden
- Hypertensie
o BD=/< 130mmHg
o Zout, gewicht, alcohol
o ACEI, Ca-antagonisten, diuretica, BB
- Hyperlipidimie
o LDL <70(/55)mg/dl
o Hypertriglyceridemie <200mg/dl
o Dieet
o Statines
Sec preventie na CVA, MI
- Rookstop
o Ask-assess-advise-assist-arrange
- Lichaamsbeweging
- Obesitas
o Buikomtrek
o Metabool syndroom
- Diabetes
o HbA1c=/<7%
- Acetylsalicylzuur
- Anti-aggregantia
- NOAC
- Statins
- ACEI, BB
- Vaccins
H1: thoracale heelkunde
Thoraxtrauma
Thoraxwand
Ribfracturen
3
, - Één of meerdere ribben
- Pijn bij inspiratie
- Behandeling
o Pijnstilling
o Ribfixatie
- Complicaties
o Hemothorax
o Pneumothorax
o Hypoventilatie
- !1e rib: ao trauma
- !lage ribben: intra-abdominale organen
Flail chest
- Fractuur opeenvolgende ribben op 2 plaatsen
- Losliggend deel thorax
- Paradoxale ah
- Longcontusie
- Respir insuff
- Behandeling
o Kunstmatige ventilatie
o Fixatie
Sternumfracturen
- Tgv directe impact
- Lokale pijn
- !myocardcontusie
- Behandeling: pijnstilling
Pleurale holte
Hemothorax
= bloeding in pleurale holte
- Verminderde ventilatie
- Diagnose dmv RX/CT
- Behandeling
o Thoraxdrain
o Thoracotomie bij belangrijk/persisterend bloedverlies
- !hemopneumothorax
Pneumothorax
= lucht in pleurale holte
- Tgv longletsel, verbinding met buitenwereld
- Verminderde ventilatie
- Diagnose dmv RX throax
- Behandeling
o Conservatief
o Thoracocentese
o Thoraxdrainage
4
