INLEIDING
WAT IS GEZONDHEID?
Biomedisch model: gezondheid = afwezigheid van ziekte
WHO 1948: gezondheid = samenhang van meerdere factoren
Psychisch
Sociaal
Lichamelijk
=> bekritiseerd
Volledig welbevinden = onhaalbaar: risico voor medicalisering
Stijging levensverwachting en chronische ziekten: veel meer ongezonde mensen
Ottawa charter voor gezondheidspromotie: weten waar lat ligt voor jezelf op vlak van ziekte
Sociale en persoonlijke resources
Fysieke capaciteit
Recente voorstellen: zichzelf aanpassen en managen
Lichamelijk: allostasis = behoud fysiologische homeostase
Mentaal: sense of coherence = subjectief welbevinden
Sociaal: balans tussen kansen en beperkingen
Nu: uitgebreide definitie
Perceptie op eigen ‘ziekte’ is belangrijker
Gezondheid welzijn levenskwaliteit
=> Wat zijn de verwachtingen die samenhangen met mijn levensfase en omgeving?
WAT IS ZIEKTE?
Ziekte weergeven via ziekteconcepten
ILLNESS = perceptie van gezondheid
Ik word wakker en voel me slecht
ILLNESS
SICKNESS = ziektegedrag
perceptie van
gezondheid Ik beslis om niet naar de les te gaan
omdat ik me slecht voel
Geen ziektegedrag vertonen: toch
DISEASE gaan werken, ook al heb ik griep
SICKNESS
objectief DISEASE = objectief vaststellen
ziektegedrag
vaststellen
Ik meet dat ik koorts heb
Illness en sickness betekenen niet automatisch ziekte!
Illness + sickness: ik blijf thuis want ik heb een kater (niet ziek, wel slecht gevoel)
Illness + disease: ik ga werken met griep
Disease + sickness: ik blijf thuis omdat ik corona heb, maar voel me niet ziek
1
, INDIVIDUEEL METEN VAN GEZONDHEID
Subjectief: gezondheid als afwezigheid van ziekte, bevraging van klachten…
Objectief: medisch onderzoek, screening…
VOLKSGEZONDHEID
WAT IS VOLKSGEZONDHEID?
Volksgezondheid = wetenschap die gezondheid van gemeenschap tracht te beschermen
(preventief) en te verbeteren
Door onderwijs/opleiding, promotiecampagnes, ziektepreventie…
Analyse van effect van levensstijl/omgeving op gezondheid
Ontwikkelen van programma’s die gezondheid beschermen/bevorderen
The three aspects of public health
Mission: verzekeren van omstandigheden waarin mensen gezond kunnen zijn
Substance: gemeenschapsinspanningen gericht op het voorkomen van ziekten en
bevorderen van de gezondheid
Organizational framework: ondernomen activiteiten/inspanningen door overheid,
particulieren en vrijwilligersorganisaties
ACTUELE GEZONDHEIDSDOELSTELLINGEN
Vlaams actieplan voor voeding en beweging => hoofddoelstelling: realiseren van
gezondheidswinst op bevolkingsniveau door het nastreven van
Fysieke activiteit
Evenwichtig eetpatroon
Gezond gewicht
Gezondheidsdoelstellingen voor een gezonder leven => hoofddoelstelling: Vlaming gezonder
laten leven op vlak van
Eetpatroon
Sedentair gedrag
Lichaamsbeweging
Tabak, alcohol en drugs
Subdoelstellingen: gezondheid in eigen handen, gezin als bron van gezondheid, gezonde vrije
tijd, gezondheid in het onderwijs, goed bestuur, gezonde buurten…
Wat doet volksgezondheid?
Preventie van ziekte
Preventie van ongevallen
Beschermen tegen gevaren in milieu/omgeving
Goede gezondheid promoten en bevorderen
Snel reageren bij rampen
Kwaliteit/toegankelijkheid gezondheidszorg verzekeren
VOLKSGEZONDHEIDSONDERZOEK
2