1. Verklaar waarom kankers het vaakst voorkomen op latere leeftijd?
1. Accumulatie van genetische mutaties: Na verloop van tijd kunnen genetische mutaties zich
opstapelen, waardoor het risico op kanker toeneemt. = genomische instabiliteit
2. Verminderde immuunfunctie: Het verzwakte immuunsysteem bij ouderen kan kankercellen
minder effectief detecteren en bestrijden.
3. Langdurige blootstelling aan risicofactoren: Jarenlange blootstelling aan risicofactoren zoals
chemicaliën, roken en ongezonde levensstijl kan het kankerrisico vergroten.
4. Hormonale veranderingen: Veranderingen in hormoonspiegels die optreden bij het ouder
worden kunnen het risico op hormoongevoelige kankers verhogen.
2. De meeste tumoren vertonen, ten gevolge van genomische instabiliteit, een
accumulatie van vele verschillenden vormen van genetische afwijkingen, lijst er 4 op.
De meeste tumoren vertonen als gevolg van genomische instabiliteit een accumulatie van
verschillende vormen van genetische afwijkingen.
1. Chromosomale instabiliteit: Dit omvat abnormale segregatie van chromosomen tijdens
celdeling, wat kan leiden tot verlies of veranderingen in chromosoomaantallen (aneuploïdie)
en structurele chromosomale afwijkingen zoals deleties, duplicaties, inversies en
translocaties.
2. Puntmutaties: Kleine veranderingen in het DNA waarbij een enkel nucleotide wordt
vervangen door een ander nucleotide. Deze puntmutaties kunnen de genetische code
veranderen en leiden tot abnormale eiwitten, verstoord celmetabolisme en
ongecontroleerde celgroei.
3. Epigenetische veranderingen: Dit omvat veranderingen in de epigenetische regulatie van
genexpressie, zoals DNA-methylatie, histonmodificaties en niet-coderende RNA-moleculen.
Deze veranderingen kunnen de genexpressiepatronen beïnvloeden en bijdragen aan de
ontwikkeling van kanker.
4. Structurele varianten: Dit zijn grote genomische veranderingen, zoals inserties, deleties,
duplicaties en inversions, die de structuur van het genoom verstoren. Deze structurele
varianten kunnen leiden tot verstoorde genexpressie, veranderingen in genfunctie en
bevordering van kankercelgroei.
, 3. Drijvende mutaties of ‘driver mutations’ worden teruggevonden in genen die
functioneel worden onderverdeeld in twee groepen. Benoem deze twee klassen van
genen en met welk moleculaire pathologie mechanisme worden ze gelinkt?
Klassen van genen waarin drijvende mutaties ("driver mutations") worden gevonden:
1. Oncogenen: Genen die de groei en deling van cellen stimuleren wanneer ze gemuteerd of
overactief zijn.
• Mol Path → Verhoogde signaaltransductie en celproliferatie, ook bekend als Gain-of-
Function (GOF) mutaties.
2. Tumorsupressor genen: Genen die normaal gesproken celgroei remmen en genoomstabiliteit
bevorderen.
• Mol Path → Verstoord DNA-herstel, verlies van controle over de celcyclus en
ongecontroleerde celgroei, ook bekend als Loss-of-Function (LOF) mutaties.
4. Beschrijf het verschil tussen ‘driver’ mutaties en ‘passenger’ mutaties.
• Driver mutaties:
o Genetische mutaties die direct bijdragen aan de groei en overleving van kankercellen.
o Spelen een actieve rol in de ontwikkeling en progressie van kanker.
o Treden op in genen die betrokken zijn bij essentiële celprocessen.
o Verstoring van normale functies leidt tot ongecontroleerde celgroei.
• Passenger mutaties:
o Genetische mutaties die geen directe rol spelen in kankerontwikkeling.
o Ontstaan als gevolg van de genetische instabiliteit van kankercellen.
o Worden willekeurig en wijdverspreid aangetroffen in het genoom van kankercellen.
o Dragen niet bij aan de groei of overleving van de tumor.
Het onderscheid tussen driver mutaties en passenger mutaties is essentieel voor het begrijpen
van de specifieke genetische veranderingen die verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling en
progressie van kanker. Driver mutaties zijn de sleutelfactoren, terwijl passenger mutaties
bijproducten zijn van de genetische instabiliteit in kankercellen.
1. Accumulatie van genetische mutaties: Na verloop van tijd kunnen genetische mutaties zich
opstapelen, waardoor het risico op kanker toeneemt. = genomische instabiliteit
2. Verminderde immuunfunctie: Het verzwakte immuunsysteem bij ouderen kan kankercellen
minder effectief detecteren en bestrijden.
3. Langdurige blootstelling aan risicofactoren: Jarenlange blootstelling aan risicofactoren zoals
chemicaliën, roken en ongezonde levensstijl kan het kankerrisico vergroten.
4. Hormonale veranderingen: Veranderingen in hormoonspiegels die optreden bij het ouder
worden kunnen het risico op hormoongevoelige kankers verhogen.
2. De meeste tumoren vertonen, ten gevolge van genomische instabiliteit, een
accumulatie van vele verschillenden vormen van genetische afwijkingen, lijst er 4 op.
De meeste tumoren vertonen als gevolg van genomische instabiliteit een accumulatie van
verschillende vormen van genetische afwijkingen.
1. Chromosomale instabiliteit: Dit omvat abnormale segregatie van chromosomen tijdens
celdeling, wat kan leiden tot verlies of veranderingen in chromosoomaantallen (aneuploïdie)
en structurele chromosomale afwijkingen zoals deleties, duplicaties, inversies en
translocaties.
2. Puntmutaties: Kleine veranderingen in het DNA waarbij een enkel nucleotide wordt
vervangen door een ander nucleotide. Deze puntmutaties kunnen de genetische code
veranderen en leiden tot abnormale eiwitten, verstoord celmetabolisme en
ongecontroleerde celgroei.
3. Epigenetische veranderingen: Dit omvat veranderingen in de epigenetische regulatie van
genexpressie, zoals DNA-methylatie, histonmodificaties en niet-coderende RNA-moleculen.
Deze veranderingen kunnen de genexpressiepatronen beïnvloeden en bijdragen aan de
ontwikkeling van kanker.
4. Structurele varianten: Dit zijn grote genomische veranderingen, zoals inserties, deleties,
duplicaties en inversions, die de structuur van het genoom verstoren. Deze structurele
varianten kunnen leiden tot verstoorde genexpressie, veranderingen in genfunctie en
bevordering van kankercelgroei.
, 3. Drijvende mutaties of ‘driver mutations’ worden teruggevonden in genen die
functioneel worden onderverdeeld in twee groepen. Benoem deze twee klassen van
genen en met welk moleculaire pathologie mechanisme worden ze gelinkt?
Klassen van genen waarin drijvende mutaties ("driver mutations") worden gevonden:
1. Oncogenen: Genen die de groei en deling van cellen stimuleren wanneer ze gemuteerd of
overactief zijn.
• Mol Path → Verhoogde signaaltransductie en celproliferatie, ook bekend als Gain-of-
Function (GOF) mutaties.
2. Tumorsupressor genen: Genen die normaal gesproken celgroei remmen en genoomstabiliteit
bevorderen.
• Mol Path → Verstoord DNA-herstel, verlies van controle over de celcyclus en
ongecontroleerde celgroei, ook bekend als Loss-of-Function (LOF) mutaties.
4. Beschrijf het verschil tussen ‘driver’ mutaties en ‘passenger’ mutaties.
• Driver mutaties:
o Genetische mutaties die direct bijdragen aan de groei en overleving van kankercellen.
o Spelen een actieve rol in de ontwikkeling en progressie van kanker.
o Treden op in genen die betrokken zijn bij essentiële celprocessen.
o Verstoring van normale functies leidt tot ongecontroleerde celgroei.
• Passenger mutaties:
o Genetische mutaties die geen directe rol spelen in kankerontwikkeling.
o Ontstaan als gevolg van de genetische instabiliteit van kankercellen.
o Worden willekeurig en wijdverspreid aangetroffen in het genoom van kankercellen.
o Dragen niet bij aan de groei of overleving van de tumor.
Het onderscheid tussen driver mutaties en passenger mutaties is essentieel voor het begrijpen
van de specifieke genetische veranderingen die verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling en
progressie van kanker. Driver mutaties zijn de sleutelfactoren, terwijl passenger mutaties
bijproducten zijn van de genetische instabiliteit in kankercellen.
