Toegepaste verpleegkunde 5: theorie (praktijk)
Tracheazorg
Tracheotomie versus tracheostomie
Tracheotomie Tracheostomie
• Maken van tijdelijke opening in • Wijziging van omliggende
anterieure wand van trachea. anatomische structuren.
• Geen wijziging van omliggende • Totale laryngectomie.
anatomische structuren. • Permanente opening in de trachea.
• Doel tracheacanule is om opening • Definitief= chirurgisch-> OK->
open te houden. algemene anesthesie
• Tijdelijk= percutane techniek-> vaak • Spreken lukt niet meer, tenzij door
uitgevoerd bedside op IZ onder een stemcomputer. De
(lokale) anesthesie onderliggende structuren zijn
• Spreken lukt nog, de strcuturen zijn verwijderd.
nog intact. Dit kan men door de
VERGELIJKING TRACHEOTOMIE<->
canule af te sluiten met een vinger
TRACHEOSTOMIE
of klep.
Vergelijking tracheotomie<-> tracheostomie
Tracheotomie Tracheostomie
Ademhalen: AH via canule en AH enkel via canule
bovenste luchtwegen
Verslikken: Makkelijk Soms slikstoornissen,
slikstoornissen en kan kan zich niet verslikken
zich verslikken
Spreken: Praten met platte cuff Praten op natuurlijke
en canule afgesloten manier is onmogelijk
Aard: Tijdelijk/definitief Definitief
Geen wijziging Wijziging anatomische
anatomische structuur structuur
7
,Waarom plaatsen van tracheo(s)tomie?
• Langdurige kunstmatige ventilatie
• Ernstig aangezichtstrauma
• Majeure aangezichtschirurgie
• Zwelling van de bovenste luchtwegen door allergische reactie
• Tumor thv de bovenste luchtwegen, mond, larynx, farynx
• Na laryngectomie-> geen verbinding meer tss mond, neus, slokdarm en de AH-weg
Doel= vrije luchtweg behouden
Voordelen tracheo(s)tomie
• Minder irritatie thv mond en neus
• Betere mond- en tandhygiëne mogelijk -> daling infectierisico
• Makkelijker sputa ophoesten
• Eten en drinken mogelijk
• Spreken mogelijk (tracheotomie)
• Makkelijkere weaning = ontwenning van de kunstmatige ventilatie
Het gaat hier vooral om de voordelen ten opzichte van een tube.
Voordelen voornamelijk van toepassing op tracheotomie, aangezien een tracheostomie
eerder een noodzaak is omwille van pathologische processen en een tracheotomie vaak
geplaatst wordt om net die voordelen te bekomen.
Nadelen tracheo(s)tomie
• Litteken na verwijderen tracheotomie
• Pijn kort na plaatsing
• Bloed ophoesten na plaatsing
• Zoals bij elke invasieve ingreep zijn er risico’s
• Psychologische impact
Complicaties gerelateerd aan de tracheacanule
1) Bloeding
2) Verlies van de canule ( = verlies van de ademweg) -> enkel tijdens de eerste dagen na
plaatsing.
3) Verstopping tracheacanule: saturatie (harde slijmprop
= (eerder)korte termijn complicatie
4) Moeilijk herplaatsen van canule
5) Pijn
6) Huidirritatie & Infectie
7) Granuloom (gezwel van de mucosa door herhaaldelijk irriterend contact)
8) Ritmestoornissen (vagale reactie)bij manipulatie
9) Stenose (vernauwing) door littekenweefsel of malformatie van het kraakbeen van de
trachea
10) Subcutaan emfyseem (= lucht die zich verspreidt onder de huid in omliggende
weefsels De huid kraakt als stappen in verse sneeuw.Het is een proces dat vanzelf
stopt, de aanwezige lucht wordt geabsorbeerd. Soms is echter een drainage van de
thorax via een drain noodzakelijk.)
11) Fistel: Tracheo-oesophagaal, tracheo-cutaan
12) Accidentele plaatsing canule in slokdarm
= eerder lange termijn complicaties
, Preventie van lange termijn complicaties
Preventie lange termijncomplicaties
• Voldoende bevochtiging van de ingeademde lucht (HME)
• Juiste aspiratiewijze
• Goed onderhoud van trachea binnencanule (niet steriel maar aseptisch)
• Monitoring van de cuffdruk
• Beveiliging van de canule(fixatie)
• Dagelijkse inspectie en verzorging van de huid
Complicaties gerelateerd aan kunstmatige ventilatie
Complicaties van kunstmatige beademing
• Beademing via tracheacanule is reeds maatregel tegen complicaties van langdurige
beademing via endotracheale tube (ETT = endotracheale tube))
Complicaties
1) Longinfectie -> nosocomiale infectie. VAP: Ventilator Associated Pneumonia
a. Mogelijke migratie van micro-organismen die zich in de mond en op de tanden
bevinden
b. Vasthechting van secreties/micro-organismen in de tube
c. Ophoping van secreties boven de cuff die bij manipulatie kunnen doorsijpelen
d. Microtraumata die de mucosa van de trachea beschadigen
e. Trilhaarfunctie niet optimaal
2) Alveolaire traumata
− Normo-fysiologische omstandigheden: thoraco-musculaire activiteit genereert
subatmosferische druk in longen => lucht stroomt binnen in longen.
o Intra pulmonale druk: -2cm H2O (begin inspiratie) naar +2cm H2O (bij
uitademing)
− Bij (mechanische) beademing wordt het gasmengsel onder positieve druk in
de longen gebracht.
o Positieve drukken zijn hoger dan de normale druk.
o Deze positieve drukken liggen aan de basis van de traumata.
− Barotrauma: scheuren van alveolen onder de hoge drukken.
− Volutrauma: beschadiging door overdistentie (overrekking).
Tracheazorg
Tracheotomie versus tracheostomie
Tracheotomie Tracheostomie
• Maken van tijdelijke opening in • Wijziging van omliggende
anterieure wand van trachea. anatomische structuren.
• Geen wijziging van omliggende • Totale laryngectomie.
anatomische structuren. • Permanente opening in de trachea.
• Doel tracheacanule is om opening • Definitief= chirurgisch-> OK->
open te houden. algemene anesthesie
• Tijdelijk= percutane techniek-> vaak • Spreken lukt niet meer, tenzij door
uitgevoerd bedside op IZ onder een stemcomputer. De
(lokale) anesthesie onderliggende structuren zijn
• Spreken lukt nog, de strcuturen zijn verwijderd.
nog intact. Dit kan men door de
VERGELIJKING TRACHEOTOMIE<->
canule af te sluiten met een vinger
TRACHEOSTOMIE
of klep.
Vergelijking tracheotomie<-> tracheostomie
Tracheotomie Tracheostomie
Ademhalen: AH via canule en AH enkel via canule
bovenste luchtwegen
Verslikken: Makkelijk Soms slikstoornissen,
slikstoornissen en kan kan zich niet verslikken
zich verslikken
Spreken: Praten met platte cuff Praten op natuurlijke
en canule afgesloten manier is onmogelijk
Aard: Tijdelijk/definitief Definitief
Geen wijziging Wijziging anatomische
anatomische structuur structuur
7
,Waarom plaatsen van tracheo(s)tomie?
• Langdurige kunstmatige ventilatie
• Ernstig aangezichtstrauma
• Majeure aangezichtschirurgie
• Zwelling van de bovenste luchtwegen door allergische reactie
• Tumor thv de bovenste luchtwegen, mond, larynx, farynx
• Na laryngectomie-> geen verbinding meer tss mond, neus, slokdarm en de AH-weg
Doel= vrije luchtweg behouden
Voordelen tracheo(s)tomie
• Minder irritatie thv mond en neus
• Betere mond- en tandhygiëne mogelijk -> daling infectierisico
• Makkelijker sputa ophoesten
• Eten en drinken mogelijk
• Spreken mogelijk (tracheotomie)
• Makkelijkere weaning = ontwenning van de kunstmatige ventilatie
Het gaat hier vooral om de voordelen ten opzichte van een tube.
Voordelen voornamelijk van toepassing op tracheotomie, aangezien een tracheostomie
eerder een noodzaak is omwille van pathologische processen en een tracheotomie vaak
geplaatst wordt om net die voordelen te bekomen.
Nadelen tracheo(s)tomie
• Litteken na verwijderen tracheotomie
• Pijn kort na plaatsing
• Bloed ophoesten na plaatsing
• Zoals bij elke invasieve ingreep zijn er risico’s
• Psychologische impact
Complicaties gerelateerd aan de tracheacanule
1) Bloeding
2) Verlies van de canule ( = verlies van de ademweg) -> enkel tijdens de eerste dagen na
plaatsing.
3) Verstopping tracheacanule: saturatie (harde slijmprop
= (eerder)korte termijn complicatie
4) Moeilijk herplaatsen van canule
5) Pijn
6) Huidirritatie & Infectie
7) Granuloom (gezwel van de mucosa door herhaaldelijk irriterend contact)
8) Ritmestoornissen (vagale reactie)bij manipulatie
9) Stenose (vernauwing) door littekenweefsel of malformatie van het kraakbeen van de
trachea
10) Subcutaan emfyseem (= lucht die zich verspreidt onder de huid in omliggende
weefsels De huid kraakt als stappen in verse sneeuw.Het is een proces dat vanzelf
stopt, de aanwezige lucht wordt geabsorbeerd. Soms is echter een drainage van de
thorax via een drain noodzakelijk.)
11) Fistel: Tracheo-oesophagaal, tracheo-cutaan
12) Accidentele plaatsing canule in slokdarm
= eerder lange termijn complicaties
, Preventie van lange termijn complicaties
Preventie lange termijncomplicaties
• Voldoende bevochtiging van de ingeademde lucht (HME)
• Juiste aspiratiewijze
• Goed onderhoud van trachea binnencanule (niet steriel maar aseptisch)
• Monitoring van de cuffdruk
• Beveiliging van de canule(fixatie)
• Dagelijkse inspectie en verzorging van de huid
Complicaties gerelateerd aan kunstmatige ventilatie
Complicaties van kunstmatige beademing
• Beademing via tracheacanule is reeds maatregel tegen complicaties van langdurige
beademing via endotracheale tube (ETT = endotracheale tube))
Complicaties
1) Longinfectie -> nosocomiale infectie. VAP: Ventilator Associated Pneumonia
a. Mogelijke migratie van micro-organismen die zich in de mond en op de tanden
bevinden
b. Vasthechting van secreties/micro-organismen in de tube
c. Ophoping van secreties boven de cuff die bij manipulatie kunnen doorsijpelen
d. Microtraumata die de mucosa van de trachea beschadigen
e. Trilhaarfunctie niet optimaal
2) Alveolaire traumata
− Normo-fysiologische omstandigheden: thoraco-musculaire activiteit genereert
subatmosferische druk in longen => lucht stroomt binnen in longen.
o Intra pulmonale druk: -2cm H2O (begin inspiratie) naar +2cm H2O (bij
uitademing)
− Bij (mechanische) beademing wordt het gasmengsel onder positieve druk in
de longen gebracht.
o Positieve drukken zijn hoger dan de normale druk.
o Deze positieve drukken liggen aan de basis van de traumata.
− Barotrauma: scheuren van alveolen onder de hoge drukken.
− Volutrauma: beschadiging door overdistentie (overrekking).
