Inhoud
1. BEFORE AND AFTER SPRAWL........................................................................................................... 2
1.1. DOCUMENTAIRE PLANNEN VOOR PLAATS .............................................................................. 2
EVOLUTIE VLAANDEREN STEDENBOUW ......................................................................................... 3
KERNVRAAG DOCU: ......................................................................................................................... 3
FERRARIS KAART .............................................................................................................................. 4
WAT GEBEURD ER TUSSEN 1778 EN JAAR 1970? ............................................................................ 5
OPLOSSINGEN ? ............................................................................................................................... 6
NA WOII: FISCAAL ASPECT VERHAAL ............................................................................................... 8
CONCLUSIE DOCU PLANNEN VOOR PLAATS: ................................................................................. 10
2. HET PLEIN ...................................................................................................................................... 12
2.1 SOCIAL LIFE OF SMALL URBAN SPACES – WILLIAM WHYTE ................................................. 12
MENSELIJKE SCHAAL...................................................................................................................... 12
THE SOCIAL LIFE OF SMALL URBAN SPACES .................................................................................. 13
SKANDERBERGPLEIN IN TIRANA, ALBANIE .................................................................................... 13
3. ORBANISME ................................................................................................................................... 14
3.1 LUC DELEU ............................................................................................................................. 14
SCHAAL V.D. PLANEET .................................................................................................................... 16
VOORBEELDEN V ARCHITECTEN DIE ONTWERPEN MAAKTEN OP GROTERE SCHAAL ................... 18
4. URBANIZED .................................................................................................................................... 20
4.1 MEGACITIES + SLUMS ............................................................................................................ 20
4.2 DOCUMENTAIRE: URBANIZED ............................................................................................... 22
1
,1. BEFORE AND AFTER SPRAWL
1.1. DOCUMENTAIRE PLANNEN VOOR PLAATS
Stedenbouw = toekomstgericht denken, duurzaamheid, volhoudbaarheid garanderen
Wat is de draagkracht van ons systeem? (ecologisch en maatschappelijk vlak)
Verhouding tu publiek en privaat belang
Vb.: verkaveling = bepaald deel ruimte innemen (voortuin + garage + oprit + private tuin)
- Grote impact als iedereen v bevolking zo een groot deel v.d. aarde wil voor zichzelf
- Veel mensen leggen claims op oppervlakte ➔ stedenbouw probeerde zaken te ordenen,
regelen
Koppel uit docu: bart & jolien
- Wonen in rust, werken allebei in BXL
- Waarom kiezen zij deze keuze?
o Openbaar vervoer kan je niet privaat claimen, niet altijd op rekenen
o Pendelen > OV
Leo Van Broeck : bouwmeester
- DOEL: architecturale kwaliteit v openbare gebouwen doen verbeteren
- Indien gemeente nieuw gebouw plaats (school, cult centrum…) ➔ gemeente doet OPEN
OPROEP
o Architecten kunnen zich aanmelden
o Architecturale kwaliteit w gegarandeerd (beperkte selectie a.d.h.v. portfolio)
- NU: uitgebreider, nt enkel meer architecturale kwaliteit verbeteren
o Onderzoekprojecten naar bredere ruimtelijke kwal te verbeteren
o Nieuwe bouwmeester: Erik Wieërs
“We nemen te veel ruimte in”, manier ruimte gebruik niet efficiënt & ecologisch. Vlaanderen
minder 3% natuurreservaat, 97% door mens gebruikt”
▪ Ons ruimtegebruik is nt efficiënt, ecologisch
▪ Draagkracht v ons systeem kan dat niet aan
2
,EVOLUTIE VLAANDEREN STEDENBOUW
1. 1976
- Antwerpen
- Gent
- Brugge
- Oostende
- BXL
woonkernen werden sterk geconcentreerd in en rond
de steden
2. 1988
Witte tussenruimte w meer gevuld met rode vlekken
Herkend al een stuk lintbebouwing
3. 2000
Kaart w steeds roder, mensen leven overal
4. 2010
Splinterbom: expolsie v huizenbouw
Vlaamse bevolking verspreid zich over een zeer groot
oppervlakte
KERNVRAAG DOCU:
- wat is het probleem v deze verspreiding?
o Transport
= onmogelijk efficiënt OV netwerk te
organiseren, te duur om te financieren
Parijse metro: zoveel volk op kleine opp
die metro gebruiken = rendabel
➔EU recordhouder uren aantal file per werknemer (auto = “beste opl? Door
slechte transportopties”)
➔onderhoud wegen = duur
➔alle km infrastructuur voor de wegen (gas, water, elektr, wifi leidingen)
o Overstromingsgevaar
= overal op platteland, gebieden innemen om te wonen & gebieden verhard
“zomaar” ➔ absorptievermogen ons landschap sterk gereduceerd
➔overstromingsgevaar gestegen bij sterke regen
3
, Nu veel overtrokken waterwegen terug openbreken om overstromingen te doen
dalen
o Luchtvervuiling
= door alle verplaatsingen v verkeer ook veel concentratiepieken v ongezonde
lucht
- Welke alternatieven zijn er?
- Hoe is het zover kunnen komen? Vanwaar komt die wens om buiten de stad te wonen?
➔200j terug in de tijd = begrijpen hoe tegenzin om in stad te wonen komt
FERRARIS KAART
= 18E eeuwse kaarten
- Kaart v BEL met rechthoeken erin = op welke manier
werd er toen met ruimte omgegaan? Welke wegen
bestonden al? Welke wegen waren er al?
1. KAART 1 = STAD BRUSSEL 18e EEUW
- Randje rond stad = stadsomwalling met typische
driehoekige bolwerken
o Omwalling tegen vijanden, natuurlijke bescherming (overstroming)
o Rond stadsomwalling veel natuur (bijna niet bebouwd)
o Schaarbeek, Sint-Joost ten node kleine dorpen
o Aantal kleine steenwegen
o Bewoning voornamelijk in stad, kleine dorpskernen
verspreid in het landschap
2. KAART 2 = STAD BRUSSEL 19e EEUW
- Rode kern = grijze vijfhoekige gebied
- Stadsomwalling weg, tol opgegeven : Urbanisatie rond brussel,
stadsring uitgebreid
- Alle dorpen rondom de stad groeien aan de stad tot 1 Geheel
- Stad = plek waar je kan flaneren, met je koets paraderen
- Louisalaan verbind parken
- Heel veel ontwikkelingen die men in 19E eeuw maakte blijven we in
onze stad terugvinden nu tegenwoordig
- Stad meer stedelijke, woonfunctie i.p.v. agrarische functie
4
1. BEFORE AND AFTER SPRAWL........................................................................................................... 2
1.1. DOCUMENTAIRE PLANNEN VOOR PLAATS .............................................................................. 2
EVOLUTIE VLAANDEREN STEDENBOUW ......................................................................................... 3
KERNVRAAG DOCU: ......................................................................................................................... 3
FERRARIS KAART .............................................................................................................................. 4
WAT GEBEURD ER TUSSEN 1778 EN JAAR 1970? ............................................................................ 5
OPLOSSINGEN ? ............................................................................................................................... 6
NA WOII: FISCAAL ASPECT VERHAAL ............................................................................................... 8
CONCLUSIE DOCU PLANNEN VOOR PLAATS: ................................................................................. 10
2. HET PLEIN ...................................................................................................................................... 12
2.1 SOCIAL LIFE OF SMALL URBAN SPACES – WILLIAM WHYTE ................................................. 12
MENSELIJKE SCHAAL...................................................................................................................... 12
THE SOCIAL LIFE OF SMALL URBAN SPACES .................................................................................. 13
SKANDERBERGPLEIN IN TIRANA, ALBANIE .................................................................................... 13
3. ORBANISME ................................................................................................................................... 14
3.1 LUC DELEU ............................................................................................................................. 14
SCHAAL V.D. PLANEET .................................................................................................................... 16
VOORBEELDEN V ARCHITECTEN DIE ONTWERPEN MAAKTEN OP GROTERE SCHAAL ................... 18
4. URBANIZED .................................................................................................................................... 20
4.1 MEGACITIES + SLUMS ............................................................................................................ 20
4.2 DOCUMENTAIRE: URBANIZED ............................................................................................... 22
1
,1. BEFORE AND AFTER SPRAWL
1.1. DOCUMENTAIRE PLANNEN VOOR PLAATS
Stedenbouw = toekomstgericht denken, duurzaamheid, volhoudbaarheid garanderen
Wat is de draagkracht van ons systeem? (ecologisch en maatschappelijk vlak)
Verhouding tu publiek en privaat belang
Vb.: verkaveling = bepaald deel ruimte innemen (voortuin + garage + oprit + private tuin)
- Grote impact als iedereen v bevolking zo een groot deel v.d. aarde wil voor zichzelf
- Veel mensen leggen claims op oppervlakte ➔ stedenbouw probeerde zaken te ordenen,
regelen
Koppel uit docu: bart & jolien
- Wonen in rust, werken allebei in BXL
- Waarom kiezen zij deze keuze?
o Openbaar vervoer kan je niet privaat claimen, niet altijd op rekenen
o Pendelen > OV
Leo Van Broeck : bouwmeester
- DOEL: architecturale kwaliteit v openbare gebouwen doen verbeteren
- Indien gemeente nieuw gebouw plaats (school, cult centrum…) ➔ gemeente doet OPEN
OPROEP
o Architecten kunnen zich aanmelden
o Architecturale kwaliteit w gegarandeerd (beperkte selectie a.d.h.v. portfolio)
- NU: uitgebreider, nt enkel meer architecturale kwaliteit verbeteren
o Onderzoekprojecten naar bredere ruimtelijke kwal te verbeteren
o Nieuwe bouwmeester: Erik Wieërs
“We nemen te veel ruimte in”, manier ruimte gebruik niet efficiënt & ecologisch. Vlaanderen
minder 3% natuurreservaat, 97% door mens gebruikt”
▪ Ons ruimtegebruik is nt efficiënt, ecologisch
▪ Draagkracht v ons systeem kan dat niet aan
2
,EVOLUTIE VLAANDEREN STEDENBOUW
1. 1976
- Antwerpen
- Gent
- Brugge
- Oostende
- BXL
woonkernen werden sterk geconcentreerd in en rond
de steden
2. 1988
Witte tussenruimte w meer gevuld met rode vlekken
Herkend al een stuk lintbebouwing
3. 2000
Kaart w steeds roder, mensen leven overal
4. 2010
Splinterbom: expolsie v huizenbouw
Vlaamse bevolking verspreid zich over een zeer groot
oppervlakte
KERNVRAAG DOCU:
- wat is het probleem v deze verspreiding?
o Transport
= onmogelijk efficiënt OV netwerk te
organiseren, te duur om te financieren
Parijse metro: zoveel volk op kleine opp
die metro gebruiken = rendabel
➔EU recordhouder uren aantal file per werknemer (auto = “beste opl? Door
slechte transportopties”)
➔onderhoud wegen = duur
➔alle km infrastructuur voor de wegen (gas, water, elektr, wifi leidingen)
o Overstromingsgevaar
= overal op platteland, gebieden innemen om te wonen & gebieden verhard
“zomaar” ➔ absorptievermogen ons landschap sterk gereduceerd
➔overstromingsgevaar gestegen bij sterke regen
3
, Nu veel overtrokken waterwegen terug openbreken om overstromingen te doen
dalen
o Luchtvervuiling
= door alle verplaatsingen v verkeer ook veel concentratiepieken v ongezonde
lucht
- Welke alternatieven zijn er?
- Hoe is het zover kunnen komen? Vanwaar komt die wens om buiten de stad te wonen?
➔200j terug in de tijd = begrijpen hoe tegenzin om in stad te wonen komt
FERRARIS KAART
= 18E eeuwse kaarten
- Kaart v BEL met rechthoeken erin = op welke manier
werd er toen met ruimte omgegaan? Welke wegen
bestonden al? Welke wegen waren er al?
1. KAART 1 = STAD BRUSSEL 18e EEUW
- Randje rond stad = stadsomwalling met typische
driehoekige bolwerken
o Omwalling tegen vijanden, natuurlijke bescherming (overstroming)
o Rond stadsomwalling veel natuur (bijna niet bebouwd)
o Schaarbeek, Sint-Joost ten node kleine dorpen
o Aantal kleine steenwegen
o Bewoning voornamelijk in stad, kleine dorpskernen
verspreid in het landschap
2. KAART 2 = STAD BRUSSEL 19e EEUW
- Rode kern = grijze vijfhoekige gebied
- Stadsomwalling weg, tol opgegeven : Urbanisatie rond brussel,
stadsring uitgebreid
- Alle dorpen rondom de stad groeien aan de stad tot 1 Geheel
- Stad = plek waar je kan flaneren, met je koets paraderen
- Louisalaan verbind parken
- Heel veel ontwikkelingen die men in 19E eeuw maakte blijven we in
onze stad terugvinden nu tegenwoordig
- Stad meer stedelijke, woonfunctie i.p.v. agrarische functie
4
