INLEIDING IN DE BOUWTECHNIEKEN
INTRODUCTIE
1. Inzet
A. Vraag
B. Antwoord
C. Gebruik
D. Return
VRAAG
1. Duurzaam concept
2. Locatie
3. Orientatie/klimaat
4. Programma
5. Voor wie/cultuur
6. Waarom
DUURZAAMHEID
= de eigenschap van biologische systemen om voor onbepaalde tijd divers en productief te
blijven
= het uithoudingsvermogen van systemen en processen
Langlevende en gezonde wetlands en bossen
Organiserend principe vr duurzaamheid → duurzame ontwikkeling
Domeinen:
1. Sociaal (politiek en cultuur)
2. Ecologie
3. Economie
Brundtland-rapport
= duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling waarbij de huidige wereldbevolking in haar
behoeften voorziet zonder de komende generatie te beperken om in hun behoeften te voorzien
Ecologische voetafdruk
= meet de menselijke consumptie in termen vh biologisch productieve land dat nodig is om de
hulpbronnen te leveren en de afvalstoffen vd gemiddelde wereldburger te absorberen.
→ Resulterende ecologische tekort moet gehaald worden uit niet-duurzame extra bronnen (op 3
manieren):
1. Ingebed in goederen en diensten vd wereldhandel
2. Gehaald uit verleden (fossiele brandstoffen)
3. Geleend vd toekomst als niet-duurzaam gebruik v hulpbronnen (overexploitatie bossen en
visserij)
1
, → Onderzoekt duurzaamheid op schaal v
individuele landen door ecologische voetafdruk te
vgl’en met hun
Human development index
(Maatstaf vr levensstandaard)
! Hogere levensstandaards worden minder
duurzaam
Minder ontwikkelde landen hebben vanzelf een
lagere ecologische voetafdruk (landen zijn minder ‘developed’)
Groene gebied = doel
Manieren om duurzaamheid te bevorderen:
1. Andere manieren v leven eco-dorpen
2. Bevorderen van bepaalde economische sectoren duurzaam bouwen, duurzame landbouw
3. Wetenschap gebruiken om nieuwe duurzame technologieen te ontwikkelen kernfusie,
windmolens
4. Ontwerpen van systemen op flexibele en omkeerbare manier duurzaam ontwerpen,
kringloopeconomie
Duurzaam bouwen: 3 pijlers
1. Ecologische dimensie
2. Sociale dimensie
3. Economische dimensie
Energiezuinig zijn of
gerecycleerde materialen
→ niet genoeg om
duurzaam te zijn
Gebouw moet gezond,
aangenaam binnenklimaat
hebben + veilig en
toegankelijk zijn
+ bouw, onderhouds- en
levenscycluskosten zijn
belangrijk
Ecologische dimensie
Bouwsector =
verantwoordelijk vr 50% v mondiale grondstoffenverbruik
→ belangrijk om als architect bewust met materialen omgaan (ecologisch)
42% v totale energieverbruik in Belgie = verwarming en verlichting gebouwen
( grote ramen → natuurlijke wijze verlichten, …)
2
, Bouwsector = grote afvalproducent
→ cradle to cradle = afvalproducten worden opnieuw ingezet in bouwindustrie
Sociale dimensie
90% v tijd wordt binnenshuis doorgebracht → levenskwaliteit hangt af v kwaliteit v
woning
Zorgen voor gezond binnenklimaat
= klimaat dat rekening houdt met interne luchtkwaliteit, thermisch comfort, visueel en
akoestisch comfort
Economische dimensie
Instandhouding v vernieuwing is alleen mogelijk vanuit goede economische
bedrijfsvoering (aandacht naar innovatieve ontwikkelingen)
Toekomstperspectieven
Sociale en economische pijler:
Dringend nood aan kennis omtrent levenscycluskosten en voordelen die gepaard kunnen gaan
met onderhoudsstrategien op langere termijn
+ belangrijkste uitdaging = geïntegreerde benadering van deze 3 dimensies en de evenwichtige
toepassing hiervan
LOCATIE
Ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP)
= plan waarmee overheid in bepaald gebied de
bodembestemming vastlegt
(Gent)
Groen = ‘groene longen’ rond Gent
Moeten bewaard worden, geven zuurstof aan de stad →
Mag absoluut NIET in gebouwd worden
→ Ecologisch maar ook belevingswaardig
Ring + wegen zijn zichtbaar
Historisch centrum
Station → mobiliteit
3
, ORIENTATIE & KLIMAAT
Oriëntatie
Zon vormt motor voor gebouw
→ Natuurlijk licht + opwarming gebouw
Klimaat
= de gemiddelde weertoestand over een periode v min 30 jaar
Weer = toestand van de atmosfeer op een bepaald moment
→ Verandert snel
Klimaat berekenen met: weer, frequentieverdelingen, extreme waarden, modale waarden en
standaardafwijkingen
Bouwmethodes zijn gelinkt aan het klimaat + orientatie:
We bouwen anders ter hoogte v evenaar dan bij de polaire zones
→ Klimaat
→ Zonnestand
→ Luchtvochtigheid
→ Materiaalgebruik
→…
VOOR WIE & WAAROM
Voor wie
We leven in wereld met grote ongelijkheid
1/6 mensen (meer dan 1 miljard) leven in krotten (favelas)
Sloppenwijken in Brazilie, Indonesie, Zuid-Afrika
1 vd grootste sloppenwijken = Kibera (in Nairobi)
In Nederland en Belgie zijn geen sloppenwijken meer
Tot in 20e eeuw woonden in Nederland meer dan een miljoen mensen in sloppen en stegen
Na aannemen Woningwet (1901) verdwenen slechte woonsituaties
Uilenburgstraat, Amsterdam
4
INTRODUCTIE
1. Inzet
A. Vraag
B. Antwoord
C. Gebruik
D. Return
VRAAG
1. Duurzaam concept
2. Locatie
3. Orientatie/klimaat
4. Programma
5. Voor wie/cultuur
6. Waarom
DUURZAAMHEID
= de eigenschap van biologische systemen om voor onbepaalde tijd divers en productief te
blijven
= het uithoudingsvermogen van systemen en processen
Langlevende en gezonde wetlands en bossen
Organiserend principe vr duurzaamheid → duurzame ontwikkeling
Domeinen:
1. Sociaal (politiek en cultuur)
2. Ecologie
3. Economie
Brundtland-rapport
= duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling waarbij de huidige wereldbevolking in haar
behoeften voorziet zonder de komende generatie te beperken om in hun behoeften te voorzien
Ecologische voetafdruk
= meet de menselijke consumptie in termen vh biologisch productieve land dat nodig is om de
hulpbronnen te leveren en de afvalstoffen vd gemiddelde wereldburger te absorberen.
→ Resulterende ecologische tekort moet gehaald worden uit niet-duurzame extra bronnen (op 3
manieren):
1. Ingebed in goederen en diensten vd wereldhandel
2. Gehaald uit verleden (fossiele brandstoffen)
3. Geleend vd toekomst als niet-duurzaam gebruik v hulpbronnen (overexploitatie bossen en
visserij)
1
, → Onderzoekt duurzaamheid op schaal v
individuele landen door ecologische voetafdruk te
vgl’en met hun
Human development index
(Maatstaf vr levensstandaard)
! Hogere levensstandaards worden minder
duurzaam
Minder ontwikkelde landen hebben vanzelf een
lagere ecologische voetafdruk (landen zijn minder ‘developed’)
Groene gebied = doel
Manieren om duurzaamheid te bevorderen:
1. Andere manieren v leven eco-dorpen
2. Bevorderen van bepaalde economische sectoren duurzaam bouwen, duurzame landbouw
3. Wetenschap gebruiken om nieuwe duurzame technologieen te ontwikkelen kernfusie,
windmolens
4. Ontwerpen van systemen op flexibele en omkeerbare manier duurzaam ontwerpen,
kringloopeconomie
Duurzaam bouwen: 3 pijlers
1. Ecologische dimensie
2. Sociale dimensie
3. Economische dimensie
Energiezuinig zijn of
gerecycleerde materialen
→ niet genoeg om
duurzaam te zijn
Gebouw moet gezond,
aangenaam binnenklimaat
hebben + veilig en
toegankelijk zijn
+ bouw, onderhouds- en
levenscycluskosten zijn
belangrijk
Ecologische dimensie
Bouwsector =
verantwoordelijk vr 50% v mondiale grondstoffenverbruik
→ belangrijk om als architect bewust met materialen omgaan (ecologisch)
42% v totale energieverbruik in Belgie = verwarming en verlichting gebouwen
( grote ramen → natuurlijke wijze verlichten, …)
2
, Bouwsector = grote afvalproducent
→ cradle to cradle = afvalproducten worden opnieuw ingezet in bouwindustrie
Sociale dimensie
90% v tijd wordt binnenshuis doorgebracht → levenskwaliteit hangt af v kwaliteit v
woning
Zorgen voor gezond binnenklimaat
= klimaat dat rekening houdt met interne luchtkwaliteit, thermisch comfort, visueel en
akoestisch comfort
Economische dimensie
Instandhouding v vernieuwing is alleen mogelijk vanuit goede economische
bedrijfsvoering (aandacht naar innovatieve ontwikkelingen)
Toekomstperspectieven
Sociale en economische pijler:
Dringend nood aan kennis omtrent levenscycluskosten en voordelen die gepaard kunnen gaan
met onderhoudsstrategien op langere termijn
+ belangrijkste uitdaging = geïntegreerde benadering van deze 3 dimensies en de evenwichtige
toepassing hiervan
LOCATIE
Ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP)
= plan waarmee overheid in bepaald gebied de
bodembestemming vastlegt
(Gent)
Groen = ‘groene longen’ rond Gent
Moeten bewaard worden, geven zuurstof aan de stad →
Mag absoluut NIET in gebouwd worden
→ Ecologisch maar ook belevingswaardig
Ring + wegen zijn zichtbaar
Historisch centrum
Station → mobiliteit
3
, ORIENTATIE & KLIMAAT
Oriëntatie
Zon vormt motor voor gebouw
→ Natuurlijk licht + opwarming gebouw
Klimaat
= de gemiddelde weertoestand over een periode v min 30 jaar
Weer = toestand van de atmosfeer op een bepaald moment
→ Verandert snel
Klimaat berekenen met: weer, frequentieverdelingen, extreme waarden, modale waarden en
standaardafwijkingen
Bouwmethodes zijn gelinkt aan het klimaat + orientatie:
We bouwen anders ter hoogte v evenaar dan bij de polaire zones
→ Klimaat
→ Zonnestand
→ Luchtvochtigheid
→ Materiaalgebruik
→…
VOOR WIE & WAAROM
Voor wie
We leven in wereld met grote ongelijkheid
1/6 mensen (meer dan 1 miljard) leven in krotten (favelas)
Sloppenwijken in Brazilie, Indonesie, Zuid-Afrika
1 vd grootste sloppenwijken = Kibera (in Nairobi)
In Nederland en Belgie zijn geen sloppenwijken meer
Tot in 20e eeuw woonden in Nederland meer dan een miljoen mensen in sloppen en stegen
Na aannemen Woningwet (1901) verdwenen slechte woonsituaties
Uilenburgstraat, Amsterdam
4
