Maatschappelijk
Verantwoord Ondernemen
3e bachelor Handelswetenschappen
,
,Thema 1: Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO):
definities concepten en onderzoek (deel 1)
MVO is de verantwoordelijkheid van een organisatie voor de effecten van haar besluiten en
activiteiten op de maatschappij en het milieu door transparant en ethisch gedrag. MVO houdt in
dat organisaties aandacht voor mensenrechten, consumentenbelangen en sociale, ethische en
milieukwesties in hun activiteiten en kernstrategie integreren in nauwe samenwerking met hun
stakeholders om:
̶ zoveel mogelijk gedeelde waarde te creëren voor hun eigenaren/aandeelhouders en voor
hun andere stakeholders en de samenleving als geheel; dus niet enkel voor zichzelf
̶ mogelijke negatieve effecten op te sporen, te voorkomen en te verminderen.
1.1 Enkele maatschappelijke uitdagingen ( ter illustratie)
Als je de actualiteit volgt kan je afleiden dat we als maatschappij voor een heel aantal uitdagingen
staan.
- Koraal wordt doodziek van plastics
o We zijn erin geslaagd om een immense afvalberg te creeren door het overtollig
gebruik van plastic.
- Europa voert strijd tegen luchtvervuiling op
o De luchtkwaliteit blijkt in Vlaanderen heel slecht te zijn , overheden en organisaties
en particulieren kunnen hiertoe een steentje bijdragen
- Waterproblematiek :
o er zijn zware problemen met watervoorziening , heel wat wereldsteden ( vb
kaapstad) kampen met deze problemen
- Extreem weer is grootste bedreiging : milieukwesties zorgen ook voor sociale problemen “
hoe warmer, hoe meer vluchtelingen?”
- Sociaal aspect : Kan Davos moderne slaven bevrijden ?
o Nooit eerder in de menselijke geschiedenis waren er meer slaven dan nu
o Slaven = mensen die worden uitgebuit.. in meer ontwikkelde landen worden
medemensen ook uitgebuit
- Uitgerekend ‘ duurzame’ jongeren vliegen spotgoedkoop : onhoudbaar
o Ons economisch systeem brengt niet altijd de sociale en milieukosten in rekening ;
een sprekend voorbeeld hiervan is vliegtuigvluchten
o De vluchten zijn zeer belastend voor het milieu maar dit wordt niet weerspiegelt in
de vliegprijzen
o Jeugd wil in kleine zaken opletten zoals meer met de fiets gaan , herbruikbare
drinkflessen… maar dit aspect ( reizen ) ligt heel gevoelig
- De meeste milieubewuste mensen doen bij lange na niet genoeg
o Als we de uitdagen waarvoor we staan willen aanpakken zullen we meer ons best
moeten doen , hiervoor hebben we als organisatie , overheid en privépersoon
verantwoordelijkheid
,CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY (CSR)
Engelse definitie van Europese commissie ; hier sterkere nadruk op duurzaamheid als instrument
voor competitiviteit en innovatie
CSR refers to companies taking responsibility for their impact on society. The European Commission
believes that CSR is important for the sustainability, competitiveness, and innovation of EU
enterprises and the EU economy. It brings benefits for risk management, cost savings, access to
capital, customer relationships, and human resource management.
er wordt teen link gelegd tussen CSR en voordelen voor de onderneming
Context-specific organizational actions and policies that take into account stakeholders’
expectations and the triple bottom line of economic, social and environmental performance
- Derde definitie is meer context specifiek
ESSENTIELE KENMERKEN VAN MVO:
Deze komen in alle 3 de definities terug
1. Impact van organisatie op maatschappij en milieu
2. Geïntegreerd in kernactiviteiten en strategie
3. Gedeelde waarde: voordelen voor de organisatie én
stakeholders ( als je mvo goed toepast kan je er financieel beter van worden en stakeholders
kunnen er ook van profiteren)
1.2 Impact op maatschappij en milieu
Aantal artikelen die tonen dat organisaties impact hebben op milieu en maatschappij
̶ Co2 taks op vlees ;
o pleidooi om minder vlees te gebruiken
o het proces van kweken van dieren is op zich heel milieubelastend : voedsel
kweken voor dieren, vervoeren van dieren , dierenwelzijn…
̶ vergeet de bedrijfswagen , hier komt de firmafiets
̶ we bestellen ons de vernieling in : online koopgedrag is belastend voor het milieu
̶ Jeansmerk wil milieuvervuiling tegengaan (DS 06/02/2017)
̶ Vieze vis verbannen uit de rekken (DS 24/01/2017)
̶ Dagen zonder fleece (DS 13/01/2017)
̶ Samsung weer onder vuur wegens kinderarbeid (DS12/01/2018) -> slechte sociale
omstandigheden
̶ Waarom een herbruikbare koffiebeker kopen een goed idee is (DS 08/01/2018)
Er zijn immens veel aspecten in ons dagelijks leven die impact hebben op milieu en
maatschappij
,Triple Bottom Line of 3 P’s (geïntroduceerd door John Elkington)
Duidt aan dat organisaties een economische verantwoordelijkheid hebben maar daar stopt het niet ,
we moeten ook rekening houden met de planet en
met de people ( binnen bedrijf : personeel; buiten
bedrijf : vb buurtbewoners)
Geïntegreerd: 3 P’s staan niet los van elkaar:
• Beïnvloeden elkaar, komen soms in conflict
=> evenwicht zoeken
Vb milieu-investering heeft impact op profit ;
belangrijke investering die hoogstwaarschijnlijk een
negatieve impact heeft op kt ; heeft wel een positieve
impact op planet
Systematisch:
• Bij beslissingen en acties steeds de impact op
de verschillende domeinen voor ogen houden
Continu verbeteringsproces
• MVO realiseert men niet in één dag
• MVO is nooit voltooid
1.3 Stakeholders
STAKEHOLDERS = BELANGHEBBENDEN (ROBERTS,
2003)
Indeling van customer in verschillende groepen.
Verschillende klantengroepen kunnen verschillende
belangen hebben . VB B2B EN B2C hebben
verschillende verwachtingen , hiermee moet je
rekengen houden
External influencers zijn belangrijk in mvo ; we
worden vaak wakkergeschud door vb journalisen die
problematiek van organisaties publiceren
Authorisers : geven u toestemming om te bestaan als organisatie ( ovh , directie)
• Rekening houden met verwachtingen van stakeholders
• Diverse groepen stakeholders: een organisatie kan niet aan de verwachtingen van alle
stakeholders voldoen
• Stakeholder mapping: detecteren van
verschillende categorieën van stakeholders
key stakeholders
• Stakeholdermapping: belangrijk in het kader van MVO- rapportering
, 1.4 Verschillende invalshoeken van MVO
Invalshoeken beoordelen op vlak van (Dentchev, 2009):
• Descriptive accuracy
• Normative validity
• Instrumental power
Op basis van :
• Donaldson and Preston’s typology (1995)
- Beschrijvend : acties beschrijven zonder je er een oordeel over velt
• Beschrijven van acties en beleid van organisaties
• Niet waarde-geladen
- Normatief : je vormt een oordeel wat org zouden moeten doen
• Beschrijven wat organisaties zouden moeten doen
• Wel waarde-geladen : je kent waarden toe aan bepaalde acties
- Instrumenteel: het is een instrument om bepaalde doelstellingen te bereiken
• Welke acties om doelen te bereiken?
• Causaliteit : zie definitie europese commissie : CSR zorgt voor kostenbesparing ,voor toegang
tot kapitaal en voor innovatie , in deze definitie word de instrumentele invalshoek sterk
benaderd
CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY = CSR1
• Normatief: beschrijft wat organisaties zouden moeten doen “ wat is goed en wat is niet goed”
• Hierbij rekening houden met ‘societal expectations’ (cfr. Stakeholders) beleid voeren rond
“ wie zijn mijn stakeholders en wat willen ze”
• Ontwikkelen van normen en waarden van de organisatie
=> verbonden met de normen en waarden van managers en medewerkers
=> gemeenschappelijke normen en waarden
Voorbeeld van normatief : model van Carroll als voorbeeld van CSR1
Carroll is belangrijke auteur op vlak van mvo
Dit model is ontwikkeld om aan te duiden waar de verantwoordelijkheden van de organisaties liggen;
hij beschrijft dit in een piramide en geeft 4 niveaus weer waar de verantwoordelijkheden liggen. De
piramide begint bij de basis : de economische , hieruit vertrekt alles. ( zie P van profit uit triple
bottom line !)
Verantwoord Ondernemen
3e bachelor Handelswetenschappen
,
,Thema 1: Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO):
definities concepten en onderzoek (deel 1)
MVO is de verantwoordelijkheid van een organisatie voor de effecten van haar besluiten en
activiteiten op de maatschappij en het milieu door transparant en ethisch gedrag. MVO houdt in
dat organisaties aandacht voor mensenrechten, consumentenbelangen en sociale, ethische en
milieukwesties in hun activiteiten en kernstrategie integreren in nauwe samenwerking met hun
stakeholders om:
̶ zoveel mogelijk gedeelde waarde te creëren voor hun eigenaren/aandeelhouders en voor
hun andere stakeholders en de samenleving als geheel; dus niet enkel voor zichzelf
̶ mogelijke negatieve effecten op te sporen, te voorkomen en te verminderen.
1.1 Enkele maatschappelijke uitdagingen ( ter illustratie)
Als je de actualiteit volgt kan je afleiden dat we als maatschappij voor een heel aantal uitdagingen
staan.
- Koraal wordt doodziek van plastics
o We zijn erin geslaagd om een immense afvalberg te creeren door het overtollig
gebruik van plastic.
- Europa voert strijd tegen luchtvervuiling op
o De luchtkwaliteit blijkt in Vlaanderen heel slecht te zijn , overheden en organisaties
en particulieren kunnen hiertoe een steentje bijdragen
- Waterproblematiek :
o er zijn zware problemen met watervoorziening , heel wat wereldsteden ( vb
kaapstad) kampen met deze problemen
- Extreem weer is grootste bedreiging : milieukwesties zorgen ook voor sociale problemen “
hoe warmer, hoe meer vluchtelingen?”
- Sociaal aspect : Kan Davos moderne slaven bevrijden ?
o Nooit eerder in de menselijke geschiedenis waren er meer slaven dan nu
o Slaven = mensen die worden uitgebuit.. in meer ontwikkelde landen worden
medemensen ook uitgebuit
- Uitgerekend ‘ duurzame’ jongeren vliegen spotgoedkoop : onhoudbaar
o Ons economisch systeem brengt niet altijd de sociale en milieukosten in rekening ;
een sprekend voorbeeld hiervan is vliegtuigvluchten
o De vluchten zijn zeer belastend voor het milieu maar dit wordt niet weerspiegelt in
de vliegprijzen
o Jeugd wil in kleine zaken opletten zoals meer met de fiets gaan , herbruikbare
drinkflessen… maar dit aspect ( reizen ) ligt heel gevoelig
- De meeste milieubewuste mensen doen bij lange na niet genoeg
o Als we de uitdagen waarvoor we staan willen aanpakken zullen we meer ons best
moeten doen , hiervoor hebben we als organisatie , overheid en privépersoon
verantwoordelijkheid
,CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY (CSR)
Engelse definitie van Europese commissie ; hier sterkere nadruk op duurzaamheid als instrument
voor competitiviteit en innovatie
CSR refers to companies taking responsibility for their impact on society. The European Commission
believes that CSR is important for the sustainability, competitiveness, and innovation of EU
enterprises and the EU economy. It brings benefits for risk management, cost savings, access to
capital, customer relationships, and human resource management.
er wordt teen link gelegd tussen CSR en voordelen voor de onderneming
Context-specific organizational actions and policies that take into account stakeholders’
expectations and the triple bottom line of economic, social and environmental performance
- Derde definitie is meer context specifiek
ESSENTIELE KENMERKEN VAN MVO:
Deze komen in alle 3 de definities terug
1. Impact van organisatie op maatschappij en milieu
2. Geïntegreerd in kernactiviteiten en strategie
3. Gedeelde waarde: voordelen voor de organisatie én
stakeholders ( als je mvo goed toepast kan je er financieel beter van worden en stakeholders
kunnen er ook van profiteren)
1.2 Impact op maatschappij en milieu
Aantal artikelen die tonen dat organisaties impact hebben op milieu en maatschappij
̶ Co2 taks op vlees ;
o pleidooi om minder vlees te gebruiken
o het proces van kweken van dieren is op zich heel milieubelastend : voedsel
kweken voor dieren, vervoeren van dieren , dierenwelzijn…
̶ vergeet de bedrijfswagen , hier komt de firmafiets
̶ we bestellen ons de vernieling in : online koopgedrag is belastend voor het milieu
̶ Jeansmerk wil milieuvervuiling tegengaan (DS 06/02/2017)
̶ Vieze vis verbannen uit de rekken (DS 24/01/2017)
̶ Dagen zonder fleece (DS 13/01/2017)
̶ Samsung weer onder vuur wegens kinderarbeid (DS12/01/2018) -> slechte sociale
omstandigheden
̶ Waarom een herbruikbare koffiebeker kopen een goed idee is (DS 08/01/2018)
Er zijn immens veel aspecten in ons dagelijks leven die impact hebben op milieu en
maatschappij
,Triple Bottom Line of 3 P’s (geïntroduceerd door John Elkington)
Duidt aan dat organisaties een economische verantwoordelijkheid hebben maar daar stopt het niet ,
we moeten ook rekening houden met de planet en
met de people ( binnen bedrijf : personeel; buiten
bedrijf : vb buurtbewoners)
Geïntegreerd: 3 P’s staan niet los van elkaar:
• Beïnvloeden elkaar, komen soms in conflict
=> evenwicht zoeken
Vb milieu-investering heeft impact op profit ;
belangrijke investering die hoogstwaarschijnlijk een
negatieve impact heeft op kt ; heeft wel een positieve
impact op planet
Systematisch:
• Bij beslissingen en acties steeds de impact op
de verschillende domeinen voor ogen houden
Continu verbeteringsproces
• MVO realiseert men niet in één dag
• MVO is nooit voltooid
1.3 Stakeholders
STAKEHOLDERS = BELANGHEBBENDEN (ROBERTS,
2003)
Indeling van customer in verschillende groepen.
Verschillende klantengroepen kunnen verschillende
belangen hebben . VB B2B EN B2C hebben
verschillende verwachtingen , hiermee moet je
rekengen houden
External influencers zijn belangrijk in mvo ; we
worden vaak wakkergeschud door vb journalisen die
problematiek van organisaties publiceren
Authorisers : geven u toestemming om te bestaan als organisatie ( ovh , directie)
• Rekening houden met verwachtingen van stakeholders
• Diverse groepen stakeholders: een organisatie kan niet aan de verwachtingen van alle
stakeholders voldoen
• Stakeholder mapping: detecteren van
verschillende categorieën van stakeholders
key stakeholders
• Stakeholdermapping: belangrijk in het kader van MVO- rapportering
, 1.4 Verschillende invalshoeken van MVO
Invalshoeken beoordelen op vlak van (Dentchev, 2009):
• Descriptive accuracy
• Normative validity
• Instrumental power
Op basis van :
• Donaldson and Preston’s typology (1995)
- Beschrijvend : acties beschrijven zonder je er een oordeel over velt
• Beschrijven van acties en beleid van organisaties
• Niet waarde-geladen
- Normatief : je vormt een oordeel wat org zouden moeten doen
• Beschrijven wat organisaties zouden moeten doen
• Wel waarde-geladen : je kent waarden toe aan bepaalde acties
- Instrumenteel: het is een instrument om bepaalde doelstellingen te bereiken
• Welke acties om doelen te bereiken?
• Causaliteit : zie definitie europese commissie : CSR zorgt voor kostenbesparing ,voor toegang
tot kapitaal en voor innovatie , in deze definitie word de instrumentele invalshoek sterk
benaderd
CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY = CSR1
• Normatief: beschrijft wat organisaties zouden moeten doen “ wat is goed en wat is niet goed”
• Hierbij rekening houden met ‘societal expectations’ (cfr. Stakeholders) beleid voeren rond
“ wie zijn mijn stakeholders en wat willen ze”
• Ontwikkelen van normen en waarden van de organisatie
=> verbonden met de normen en waarden van managers en medewerkers
=> gemeenschappelijke normen en waarden
Voorbeeld van normatief : model van Carroll als voorbeeld van CSR1
Carroll is belangrijke auteur op vlak van mvo
Dit model is ontwikkeld om aan te duiden waar de verantwoordelijkheden van de organisaties liggen;
hij beschrijft dit in een piramide en geeft 4 niveaus weer waar de verantwoordelijkheden liggen. De
piramide begint bij de basis : de economische , hieruit vertrekt alles. ( zie P van profit uit triple
bottom line !)
