HS4 WAT BEHOORT TOT DE VERPLEEGKUNDE?
- Het beroep verpleegkunde is beschermd door de wet p 145
- De wetgever bepaalt welke bevoegdheden toebehoren aan een verpleegkundige
- twee belangrijke wetten
● De gecoördineerde wet betreffende de uitoefening van de
gezondheidszorgberoepen - wet 10 mei 2015 → Hoofdstuk 4. De
uitoefening van de verpleegkunde = Artikel 45 tot en met artikel 61
● Het KB van 18/06/1990 (al meerdere keren gewijzigd)
DRIE CATEGORIEËN VERPLEEGKUNDIGE ACTIVITEITEN (2015)
Art. 46. §1. Onder uitoefening van de verpleegkunde wordt verstaan het vervullen van
de volgende activiteiten:
1. De globale verpleegkundige activiteiten
= A-handelingen (vb. eten geven, hartslag)
2. Technisch-verpleegkundige verstrekkingen
= B1 (zonder medisch voorschrift) en B2 (met medisch voorschrift) verstrekkingen
3. Toevertrouwde geneeskundige handelingen
= C-handelingen (met medisch voorschrift)
A-HANDELINGEN
a) het observeren, het herkennen en het vastleggen van de gezondheidsstatus zowel
op psychisch, fysiek als sociaal vlak;
b) het omschrijven van verpleegproblemen;
c) het bijdragen aan de medische diagnose door de arts en aan het uitvoeren van de
voorgeschreven behandeling;
d) het informeren en adviseren van de patiënt en zijn familie;
e) het voortdurend bijstaan, uitvoeren en helpen uitvoeren van handelingen,
waardoor de verpleegkundige het behoud, de verbetering en het herstel van de
gezondheid van gezonde en zieke personen en groepen beoogt;
f) het verlenen van stervensbegeleiding en begeleiding bij de verwerking van het
rouwproces;
g) het zelfstandig kunnen treffen van urgente levensreddende maatregelen en het
kunnen handelen in crisis- en rampensituaties;
h) het analyseren van de kwaliteit van de zorg met als doelstelling de eigen
beroepsuitoefening als verpleegkundige te verbeteren.
B-VERSTREKKINGEN
De technisch-verpleegkundige verstrekkingen waarvoor geen medisch voorschrift (B1-
handelingen) nodig is, alsook deze waarvoor wel een medisch voorschrift (B2-handelingen)
nodig is. Die verstrekkingen kunnen verband houden met de diagnosestelling door de arts,
de uitvoering van een door de arts voorgeschreven behandeling of met het nemen van
maatregelen inzake preventieve
geneeskunde;
1
,C-HANDELINGEN (toevertrouwde geneeskundige handeling)
De handelingen die door een arts kunnen worden toevertrouwd overeenkomstig artikel 23,
§ 1, tweede en derde lid
1. De globale verpleegkundige activiteiten (A-HANDELINGEN)
- Autonome bevoegdheid van de verpleegkundige
- zonder voorschrift en onder eigen verantwoordelijkheid
- Sanctie (gevangenisstraf en geldboete) mits onbevoegd en financieel
voordeel (art. 124 1° W 10/5/2015)
Vormen de rode draad doorheen de verpleegkundige beroepsuitoefening, want het gaat
over het continu (art. 46§1 W 10/05/2015) observeren, herkennen, vastleggen van de
gezondheidsstatus van de patiënt
- Observeren, herkennen, vastleggen van de gezondheidsstatus van de patiënt
- omschrijven van verpleegproblemen
- het bijdragen aan de medische diagnose en uitvoer van de voorgeschreven
behandeling
- informeren en adviseren van patiënt en familie
- bijstaan, uitvoeren en helpen uitvoeren van handelingen i.f.v. behoud,
verbetering en herstel van de gezondheid van personen en groepen
- verlenen van stervensbegeleiding en begeleiding bij de verwerking van het
rouwproces
- het zelfstandig kunnen treffen van urgente levensreddende maatregelen en het
kunnen handelen in crisis- en rampen situaties;
- het analyseren van de kwaliteit van de zorg met als doelstelling de eigen
beroepsuitoefening als verpleegkundige te verbeteren.
- In verpleegkundig dossier optekenen (art. 46§2 W 10/05/2015)
2. Technisch-verpleegkundige verstrekkingen (B-HANDELINGEN)
KB 18/06/1990 lijst deze verstrekkingen op en bepaalt de voorwaarden waaronder de
verpleegkundigen deze verstrekkingen mogen uitvoeren = uitvoering aan artikel 46 wet 10
mei 2015
Zijn gelinkt aan (art. 46§1 W 10/05/2015):
- diagnosestelling door de arts (bv. meting van de bloeddruk, urinestaal afname)
- de uitvoering van een door de arts voorgeschreven behandeling (bv. het toedienen
van een geneesmiddel
- preventieve maatregelen (bv. maatregelen ter preventie van infecties, ter
preventie van decubitus,….)
2
, Hebben betrekking tot (cfr. Lijst KB 18/06/1990):
- Behandelingen (i.v.m. de orgaanstelsels, medicamenteuze toedieningen en
bijzondere technieken)
- Voedsel- en vochttoediening
- Mobiliteit
- Hygiëne
- Fysieke beveiliging
- Activiteiten i.v.m. diagnosestelling door arts
- Assistentie bij medische handelingen (direct en visueel contact tussen arts en
verpleegkundige)
Worden uitgevoerd aan de hand van standaard verpleegplannen en/of procedures (art.
7ter KB 18/06/1990)
● Standaard Verpleegplan : laat toe om een patiënt met een bepaalde
gezondheidsproblematiek systematisch te benaderen en te verplegen (het is een
reeks van procedures)
● Procedure : beschrijving van de uitvoeringswijze van een bepaalde technische
verpleegkundige verstrekking (stappenplan) opdat dit correct en veilig zou worden
uitgevoerd
- Wie mag deze verstrekkingen uitvoeren?
- Juiste kwalificatie (art. 2 KB 18/06/1990)
- Competentie, opleiding en/of ervaring om correct en veilig te handelen
(art. 4bis KB 18/06/1990)
- Sanctie mits onbevoegd en gewoonlijk (art. 124 1° W 10/5/2015)
- Onderscheid tussen B1 en B2 verstrekkingen
- B1: uitvoer zonder medisch voorschrift
- B2: uitvoer met medisch voorschrift (cfr. slide)
- In verpleegkundig dossier optekenen (art. 46§2 W 10/05/2015)
3. Toevertrouwde geneeskundige handeling (C-HANDELINGEN)
Normaal geneeskunde exclusief voor arts (art. 23 W 10/05/2015), maar art. 23 laat ruimte
voor toevertrouwen aan verpleegkundigen
● KB 18/06/1990 lijst deze handelingen op en bepaalt de voorwaarden waaronder de
verpleegkundigen deze verstrekkingen mogen uitvoeren = uitvoering aan artikel 46
wet 10 mei 2015
- Het KB 18/06/1990 wordt geregeld herzien en aangepast
- Laatste wijziging in april 2016 leidde onder meer tot de verschuiving van de
C-handeling
‘Voorbereiding en toediening van vaccins’ naar de lijst van B2-
verstrekkingen (Medicamenteuze toedieningen)
3
- Het beroep verpleegkunde is beschermd door de wet p 145
- De wetgever bepaalt welke bevoegdheden toebehoren aan een verpleegkundige
- twee belangrijke wetten
● De gecoördineerde wet betreffende de uitoefening van de
gezondheidszorgberoepen - wet 10 mei 2015 → Hoofdstuk 4. De
uitoefening van de verpleegkunde = Artikel 45 tot en met artikel 61
● Het KB van 18/06/1990 (al meerdere keren gewijzigd)
DRIE CATEGORIEËN VERPLEEGKUNDIGE ACTIVITEITEN (2015)
Art. 46. §1. Onder uitoefening van de verpleegkunde wordt verstaan het vervullen van
de volgende activiteiten:
1. De globale verpleegkundige activiteiten
= A-handelingen (vb. eten geven, hartslag)
2. Technisch-verpleegkundige verstrekkingen
= B1 (zonder medisch voorschrift) en B2 (met medisch voorschrift) verstrekkingen
3. Toevertrouwde geneeskundige handelingen
= C-handelingen (met medisch voorschrift)
A-HANDELINGEN
a) het observeren, het herkennen en het vastleggen van de gezondheidsstatus zowel
op psychisch, fysiek als sociaal vlak;
b) het omschrijven van verpleegproblemen;
c) het bijdragen aan de medische diagnose door de arts en aan het uitvoeren van de
voorgeschreven behandeling;
d) het informeren en adviseren van de patiënt en zijn familie;
e) het voortdurend bijstaan, uitvoeren en helpen uitvoeren van handelingen,
waardoor de verpleegkundige het behoud, de verbetering en het herstel van de
gezondheid van gezonde en zieke personen en groepen beoogt;
f) het verlenen van stervensbegeleiding en begeleiding bij de verwerking van het
rouwproces;
g) het zelfstandig kunnen treffen van urgente levensreddende maatregelen en het
kunnen handelen in crisis- en rampensituaties;
h) het analyseren van de kwaliteit van de zorg met als doelstelling de eigen
beroepsuitoefening als verpleegkundige te verbeteren.
B-VERSTREKKINGEN
De technisch-verpleegkundige verstrekkingen waarvoor geen medisch voorschrift (B1-
handelingen) nodig is, alsook deze waarvoor wel een medisch voorschrift (B2-handelingen)
nodig is. Die verstrekkingen kunnen verband houden met de diagnosestelling door de arts,
de uitvoering van een door de arts voorgeschreven behandeling of met het nemen van
maatregelen inzake preventieve
geneeskunde;
1
,C-HANDELINGEN (toevertrouwde geneeskundige handeling)
De handelingen die door een arts kunnen worden toevertrouwd overeenkomstig artikel 23,
§ 1, tweede en derde lid
1. De globale verpleegkundige activiteiten (A-HANDELINGEN)
- Autonome bevoegdheid van de verpleegkundige
- zonder voorschrift en onder eigen verantwoordelijkheid
- Sanctie (gevangenisstraf en geldboete) mits onbevoegd en financieel
voordeel (art. 124 1° W 10/5/2015)
Vormen de rode draad doorheen de verpleegkundige beroepsuitoefening, want het gaat
over het continu (art. 46§1 W 10/05/2015) observeren, herkennen, vastleggen van de
gezondheidsstatus van de patiënt
- Observeren, herkennen, vastleggen van de gezondheidsstatus van de patiënt
- omschrijven van verpleegproblemen
- het bijdragen aan de medische diagnose en uitvoer van de voorgeschreven
behandeling
- informeren en adviseren van patiënt en familie
- bijstaan, uitvoeren en helpen uitvoeren van handelingen i.f.v. behoud,
verbetering en herstel van de gezondheid van personen en groepen
- verlenen van stervensbegeleiding en begeleiding bij de verwerking van het
rouwproces
- het zelfstandig kunnen treffen van urgente levensreddende maatregelen en het
kunnen handelen in crisis- en rampen situaties;
- het analyseren van de kwaliteit van de zorg met als doelstelling de eigen
beroepsuitoefening als verpleegkundige te verbeteren.
- In verpleegkundig dossier optekenen (art. 46§2 W 10/05/2015)
2. Technisch-verpleegkundige verstrekkingen (B-HANDELINGEN)
KB 18/06/1990 lijst deze verstrekkingen op en bepaalt de voorwaarden waaronder de
verpleegkundigen deze verstrekkingen mogen uitvoeren = uitvoering aan artikel 46 wet 10
mei 2015
Zijn gelinkt aan (art. 46§1 W 10/05/2015):
- diagnosestelling door de arts (bv. meting van de bloeddruk, urinestaal afname)
- de uitvoering van een door de arts voorgeschreven behandeling (bv. het toedienen
van een geneesmiddel
- preventieve maatregelen (bv. maatregelen ter preventie van infecties, ter
preventie van decubitus,….)
2
, Hebben betrekking tot (cfr. Lijst KB 18/06/1990):
- Behandelingen (i.v.m. de orgaanstelsels, medicamenteuze toedieningen en
bijzondere technieken)
- Voedsel- en vochttoediening
- Mobiliteit
- Hygiëne
- Fysieke beveiliging
- Activiteiten i.v.m. diagnosestelling door arts
- Assistentie bij medische handelingen (direct en visueel contact tussen arts en
verpleegkundige)
Worden uitgevoerd aan de hand van standaard verpleegplannen en/of procedures (art.
7ter KB 18/06/1990)
● Standaard Verpleegplan : laat toe om een patiënt met een bepaalde
gezondheidsproblematiek systematisch te benaderen en te verplegen (het is een
reeks van procedures)
● Procedure : beschrijving van de uitvoeringswijze van een bepaalde technische
verpleegkundige verstrekking (stappenplan) opdat dit correct en veilig zou worden
uitgevoerd
- Wie mag deze verstrekkingen uitvoeren?
- Juiste kwalificatie (art. 2 KB 18/06/1990)
- Competentie, opleiding en/of ervaring om correct en veilig te handelen
(art. 4bis KB 18/06/1990)
- Sanctie mits onbevoegd en gewoonlijk (art. 124 1° W 10/5/2015)
- Onderscheid tussen B1 en B2 verstrekkingen
- B1: uitvoer zonder medisch voorschrift
- B2: uitvoer met medisch voorschrift (cfr. slide)
- In verpleegkundig dossier optekenen (art. 46§2 W 10/05/2015)
3. Toevertrouwde geneeskundige handeling (C-HANDELINGEN)
Normaal geneeskunde exclusief voor arts (art. 23 W 10/05/2015), maar art. 23 laat ruimte
voor toevertrouwen aan verpleegkundigen
● KB 18/06/1990 lijst deze handelingen op en bepaalt de voorwaarden waaronder de
verpleegkundigen deze verstrekkingen mogen uitvoeren = uitvoering aan artikel 46
wet 10 mei 2015
- Het KB 18/06/1990 wordt geregeld herzien en aangepast
- Laatste wijziging in april 2016 leidde onder meer tot de verschuiving van de
C-handeling
‘Voorbereiding en toediening van vaccins’ naar de lijst van B2-
verstrekkingen (Medicamenteuze toedieningen)
3
