1. Hoe oud is het heelal?
13,7 miljard jaar
2. Hoe oud is ons zonnestelsel en de aarde?
4,5 miljard jaar geleden
3. Wanneer ontstonden de eerste mensachtigen?
Ca. 2,5 miljard jaar geleden
4. Wanneer ontstond Homo sapiens of de moderne mens?
Ca. 300 000 jaar geleden
5. Wanneer migreerde de mens uit Afrika?
Ca. 70 000 jaar geleden
6. Sinds wanneer maken mensen gereedschap?
Van zodra er mensachtigen zijn
2,5 miljard geleden
7. Wat is het belangrijkste verschil tussen mensen en dieren?
Vele dieren zijn ontwerpers, maar alleen mensen zijn cultuurmakers.
COMMUNICATIE → we gebruiken talen om over zaken te spreken die niet
bestaan om met elkaar te verbinden, en om in dezelfde dingen te geloven.
8. Wanneer kunnen de cultuurgeschiedenis laten beginnen?
Grotschildering Chauvet ; 30 000 v.C.
9. De ‘Venus van Willendorf’ is 1 v/d oudste vb. van beeldhouwkunst dat we
kennen. Hoe oud?
Ca. 23 000 v.C.
10. Wat beeldt de ‘Venus van Willendorf’ af?
Geen realistisch portret, maar een idealisering van de vrouwelijkheid
Afb. v/e moedergodin. // Een matriarchale samenleving
11. Waar, wanneer, door wie werd het beeldje ‘de minnaars van Ain Sakhri’
gemaakt?
Nabij het huidige Bethlehem (Israël)
9 000 v.C.
Natufiërs, 1ste landbouwers en veetelers
12. Vanaf wanneer gingen mensen op een vaste plaats wonen? En waarom?
Ca. 7500 v.C.
Om vee te houden / aan landbouw kunnen doen, moet je in de buurt blijven.
13. Wat is er bijzonder aan Çatalhöyük?
Grootste/ meest ontwikkelde, best bewaarde nederzetting uit Late Steentijd
Geen straten → huizen schragen elkaar → betere verdediging
Overgang van nederzetting naar stad → goede arbeidsindeling
14. Wat markeert de overgang van prehistorie naar historie?
Het schrift.
15. Wanneer ontstaat het schrift?
Vanaf 3 300 v.C.
16. Vanaf wnr spreken we niet langer van een nederzetting, maar v/e stad?
Een stad wordt gekenmerkt door arbeidsverdeling; er zijn verschillende beroepen
17. Waarom is landbouw efficiënter dan jagen en verzamelen?
1 jager heeft 16 km2 terrein nodig om voldoende voedsel te vergaren, terwijl
1,6 km2 bewerkt land 50 mensen kan voeden.
Je moet niet op zoek zijn/jagen naar eten, je kon bij je nederzetting blijven.
1
,18. Hoe ging de beschaving v/d 1ste stad verloren?
Door verzilting van hun landbouwgronden.
19. Welke functies worden aan Stonehenge toegedicht?
Astronomische kalender
Een gezondheidscentrum
Een bedevaartsoord
20. Waar werd de oudste partituur gevonden? Hoe oud is deze?
Ugarit , Syrië
1 400 v.C.
21. Waarom kunnen we de Egyptische beschaving laten eindigen in 30 v.C.?
Dan werd de laatste farao Caesarion vermoord.
22. Waarom kunnen we de Egyptische beschaving niet laten eindigen in 30 v.C.?
De laatste farao sterft en Egypte wordt een provincie onder Romeins bestuur,
maar dit betekent niet dat hun beschaving of cultuur weggaat. Cultuur neem je
altijd voor een stuk over.
23. Wanneer werden de piramiden gebouwd?
Ca. 2.600 – 2.150 v.C.
24. Wie ontwierp de trappiramide van Djoser?
Imhotep
25. Hoe hoog is de piramide van Cheops?
146 m hoog
26. Waarom werd het graf van Toetanchamon pas zo laat ontdekt?
Het was een klein/ondergronds graf onder het puin v/e later gegraven rotsgraf
Bestemd voor hoveling, i.p.v. groot graf bestemd voor farao.
Hij was geschrapt uit de oud-Egyptische koningslijsten.
(Toetanchamon was niet bekend bij archeologen)
27. Waarom werden farao’s op een gegeven moment niet langer begraven in
piramides maar in rotsgraven? Hadden andere visie over leven na de dood.
Oude-Midden Rijk: men gelooft dat farao na dood een ster wordt aan hemel.
Piramide→ lanceerplatform waar de overleden farao de hemel wordt
ingeschoten.
Nieuwe Rijk: het dodenrijk, bevindt zich onder de aarde
VAN PIRAMIDE NAAR ROTSGRAF
28. Wat is het belang van het graf van Toetanchamon voor de geschiedenis van de
meubelkunst?
Dankzij de vondsten in dat graf weten we meer over de meubelkunst v/h Oude
Egypte dan over de Oude Grieken, de Romeinen en de Duistere Middeleeuwen.
29. Rangschik de klassieke wereldwonderen van oud naar jong.
De Piramide van Cheops
De Hangende Tuinen van Babylon
De Tempel van Artemis in Efeze
Het Beeld van Zeus in Olympia
Het Mausoleum van Halicarnassus
De Kolos van Rhodos
De Pharos van Alexandrië
30. Wanneer werd de Eiffeltoren gebouwd?
1887-1889
31. Hoe heten de belangrijkste internationale prijzen voor architectuur?
Pitzkerprijzen
32. Wanneer vond de Trojaanse oorlog plaats?
Ca. 1200 v.C.
2
, 33. Waarom is het jaartal 393 een belangrijke symbolische datum?
Cultureel einde:
Christelijke Romeinse keizer Theodosius verbood heidense praktijken.
Griekse tempels gesloten/verwoest , Olympische spelen afgeschaft (1896 terug).
Sindsdien → de Oudheid onder Christelijke invloeden.
→ nieuwe cultuurperiode: de Middeleeuwen.
34. Wanneer werd de Ilias geschreven?
Ca. 800 v.C.
35. In welke oud-Griekse perioden kende men schrift?
Minoïsche periode
Myceense periode
36. In welke oud-Griekse periode werd ijzer uitgevonden?
Duistere periode
37. Wanneer begint de geschiedenis van de filosofie?
585 v.C.
38. Wanneer begint de hellenistische periode?
332 v.C.
39. Welke kenmerken horen bij een mythische wereldverklaring?
Verklaren door verhalen
Het heden verklaren door naar vroeger te verwijzen
De natuur is sacraal
Normatieve verklaring
Transcendente machten (bovennatuurlijk)
40. Rangschik de volgende filosofen van oud naar jong.
Epicurus Plato
Empedocles Aristoteles
Pythagoras Diogenes van Sinope
Socrates Euclides
41. Verbind de elementen met de humeuren en temperamenten.
Aarde – Zwarte gal – Melancholisch
Water – Slijm – Flegmatisch
Vuur – Gele gal – Cholerisch
Lucht – Bloed – Sanguinisch
42. Vul de definitie aan: de gulden snede is een verhouding waarbij...
het kleinste deel zich verhoudt tot het grootste deel zoals het grootste deel zich
verhoudt tot het geheel.
43. Vul de rij van Fibonacci aan.
1 1 2 3 5 8 13 21 34 55 89
44. Wat is ‘geestelijke verloskunst’?
Via stellen van vragen de ander bewust maken van kennis die hij al in zich heeft.
45. Waarover gaat de ‘Allegorie van de grot’?
Over dat mensen zijn ideeën niet willen geloven en hem liever monddood
maken, dan naar hem te luisteren. Omdat ze nog nooit ‘buiten de grot’ zijn
gegaan zoals Plato, en hem niet zomaar willen geloven. Want ‘de grot’ – onze
wereld is bekend voor hen, maar wat Plato zegt niet.
46. Wat houdt het dualisme van Plato in?
Enerzijds – de zintuigelijke schijnwerkelijkheid, subjectieve meningen
Anderzijds – objectieve werkelijkheid, ideeënwereld
47. Voor Aristoteles bestaat alles uit stof en vorm. De essentie is...
de vorm, deze is immanent of natuurlijk.
3
13,7 miljard jaar
2. Hoe oud is ons zonnestelsel en de aarde?
4,5 miljard jaar geleden
3. Wanneer ontstonden de eerste mensachtigen?
Ca. 2,5 miljard jaar geleden
4. Wanneer ontstond Homo sapiens of de moderne mens?
Ca. 300 000 jaar geleden
5. Wanneer migreerde de mens uit Afrika?
Ca. 70 000 jaar geleden
6. Sinds wanneer maken mensen gereedschap?
Van zodra er mensachtigen zijn
2,5 miljard geleden
7. Wat is het belangrijkste verschil tussen mensen en dieren?
Vele dieren zijn ontwerpers, maar alleen mensen zijn cultuurmakers.
COMMUNICATIE → we gebruiken talen om over zaken te spreken die niet
bestaan om met elkaar te verbinden, en om in dezelfde dingen te geloven.
8. Wanneer kunnen de cultuurgeschiedenis laten beginnen?
Grotschildering Chauvet ; 30 000 v.C.
9. De ‘Venus van Willendorf’ is 1 v/d oudste vb. van beeldhouwkunst dat we
kennen. Hoe oud?
Ca. 23 000 v.C.
10. Wat beeldt de ‘Venus van Willendorf’ af?
Geen realistisch portret, maar een idealisering van de vrouwelijkheid
Afb. v/e moedergodin. // Een matriarchale samenleving
11. Waar, wanneer, door wie werd het beeldje ‘de minnaars van Ain Sakhri’
gemaakt?
Nabij het huidige Bethlehem (Israël)
9 000 v.C.
Natufiërs, 1ste landbouwers en veetelers
12. Vanaf wanneer gingen mensen op een vaste plaats wonen? En waarom?
Ca. 7500 v.C.
Om vee te houden / aan landbouw kunnen doen, moet je in de buurt blijven.
13. Wat is er bijzonder aan Çatalhöyük?
Grootste/ meest ontwikkelde, best bewaarde nederzetting uit Late Steentijd
Geen straten → huizen schragen elkaar → betere verdediging
Overgang van nederzetting naar stad → goede arbeidsindeling
14. Wat markeert de overgang van prehistorie naar historie?
Het schrift.
15. Wanneer ontstaat het schrift?
Vanaf 3 300 v.C.
16. Vanaf wnr spreken we niet langer van een nederzetting, maar v/e stad?
Een stad wordt gekenmerkt door arbeidsverdeling; er zijn verschillende beroepen
17. Waarom is landbouw efficiënter dan jagen en verzamelen?
1 jager heeft 16 km2 terrein nodig om voldoende voedsel te vergaren, terwijl
1,6 km2 bewerkt land 50 mensen kan voeden.
Je moet niet op zoek zijn/jagen naar eten, je kon bij je nederzetting blijven.
1
,18. Hoe ging de beschaving v/d 1ste stad verloren?
Door verzilting van hun landbouwgronden.
19. Welke functies worden aan Stonehenge toegedicht?
Astronomische kalender
Een gezondheidscentrum
Een bedevaartsoord
20. Waar werd de oudste partituur gevonden? Hoe oud is deze?
Ugarit , Syrië
1 400 v.C.
21. Waarom kunnen we de Egyptische beschaving laten eindigen in 30 v.C.?
Dan werd de laatste farao Caesarion vermoord.
22. Waarom kunnen we de Egyptische beschaving niet laten eindigen in 30 v.C.?
De laatste farao sterft en Egypte wordt een provincie onder Romeins bestuur,
maar dit betekent niet dat hun beschaving of cultuur weggaat. Cultuur neem je
altijd voor een stuk over.
23. Wanneer werden de piramiden gebouwd?
Ca. 2.600 – 2.150 v.C.
24. Wie ontwierp de trappiramide van Djoser?
Imhotep
25. Hoe hoog is de piramide van Cheops?
146 m hoog
26. Waarom werd het graf van Toetanchamon pas zo laat ontdekt?
Het was een klein/ondergronds graf onder het puin v/e later gegraven rotsgraf
Bestemd voor hoveling, i.p.v. groot graf bestemd voor farao.
Hij was geschrapt uit de oud-Egyptische koningslijsten.
(Toetanchamon was niet bekend bij archeologen)
27. Waarom werden farao’s op een gegeven moment niet langer begraven in
piramides maar in rotsgraven? Hadden andere visie over leven na de dood.
Oude-Midden Rijk: men gelooft dat farao na dood een ster wordt aan hemel.
Piramide→ lanceerplatform waar de overleden farao de hemel wordt
ingeschoten.
Nieuwe Rijk: het dodenrijk, bevindt zich onder de aarde
VAN PIRAMIDE NAAR ROTSGRAF
28. Wat is het belang van het graf van Toetanchamon voor de geschiedenis van de
meubelkunst?
Dankzij de vondsten in dat graf weten we meer over de meubelkunst v/h Oude
Egypte dan over de Oude Grieken, de Romeinen en de Duistere Middeleeuwen.
29. Rangschik de klassieke wereldwonderen van oud naar jong.
De Piramide van Cheops
De Hangende Tuinen van Babylon
De Tempel van Artemis in Efeze
Het Beeld van Zeus in Olympia
Het Mausoleum van Halicarnassus
De Kolos van Rhodos
De Pharos van Alexandrië
30. Wanneer werd de Eiffeltoren gebouwd?
1887-1889
31. Hoe heten de belangrijkste internationale prijzen voor architectuur?
Pitzkerprijzen
32. Wanneer vond de Trojaanse oorlog plaats?
Ca. 1200 v.C.
2
, 33. Waarom is het jaartal 393 een belangrijke symbolische datum?
Cultureel einde:
Christelijke Romeinse keizer Theodosius verbood heidense praktijken.
Griekse tempels gesloten/verwoest , Olympische spelen afgeschaft (1896 terug).
Sindsdien → de Oudheid onder Christelijke invloeden.
→ nieuwe cultuurperiode: de Middeleeuwen.
34. Wanneer werd de Ilias geschreven?
Ca. 800 v.C.
35. In welke oud-Griekse perioden kende men schrift?
Minoïsche periode
Myceense periode
36. In welke oud-Griekse periode werd ijzer uitgevonden?
Duistere periode
37. Wanneer begint de geschiedenis van de filosofie?
585 v.C.
38. Wanneer begint de hellenistische periode?
332 v.C.
39. Welke kenmerken horen bij een mythische wereldverklaring?
Verklaren door verhalen
Het heden verklaren door naar vroeger te verwijzen
De natuur is sacraal
Normatieve verklaring
Transcendente machten (bovennatuurlijk)
40. Rangschik de volgende filosofen van oud naar jong.
Epicurus Plato
Empedocles Aristoteles
Pythagoras Diogenes van Sinope
Socrates Euclides
41. Verbind de elementen met de humeuren en temperamenten.
Aarde – Zwarte gal – Melancholisch
Water – Slijm – Flegmatisch
Vuur – Gele gal – Cholerisch
Lucht – Bloed – Sanguinisch
42. Vul de definitie aan: de gulden snede is een verhouding waarbij...
het kleinste deel zich verhoudt tot het grootste deel zoals het grootste deel zich
verhoudt tot het geheel.
43. Vul de rij van Fibonacci aan.
1 1 2 3 5 8 13 21 34 55 89
44. Wat is ‘geestelijke verloskunst’?
Via stellen van vragen de ander bewust maken van kennis die hij al in zich heeft.
45. Waarover gaat de ‘Allegorie van de grot’?
Over dat mensen zijn ideeën niet willen geloven en hem liever monddood
maken, dan naar hem te luisteren. Omdat ze nog nooit ‘buiten de grot’ zijn
gegaan zoals Plato, en hem niet zomaar willen geloven. Want ‘de grot’ – onze
wereld is bekend voor hen, maar wat Plato zegt niet.
46. Wat houdt het dualisme van Plato in?
Enerzijds – de zintuigelijke schijnwerkelijkheid, subjectieve meningen
Anderzijds – objectieve werkelijkheid, ideeënwereld
47. Voor Aristoteles bestaat alles uit stof en vorm. De essentie is...
de vorm, deze is immanent of natuurlijk.
3
