Het jongere en oudere schoolkind - Samenvatting

HET JONGERE EN OUDERE SCHOOLKIND
DEEL 1: HET JONGE SCHOOLKIND
WERKING VAN DE KLEUTERKLAS MET HET OOG OP DE OVERSTAP NAAR HET EERSTE
LEERJAAR

VISIE

Rijke ervaringskansen bieden aan kinderen; 4 categorieën
1. Ontmoeten
2. Zelfstandig spelen en leren
3. Begeleid exploreren en beleven
4. Spelen en leren
=> Afwisseling van deze 4 ervaringskansen creëert een krachtige en effectieve leeromgeving

Ontmoeten
 “Het samen” staat centraal
 Kringmomenten; bv. rituelen (dagopening, -afronding, verjaardagen, fruitmoment, …)
 Voorwaarden:
o Ontmoetende leerkrachtstijl:
 Erkennen en aanvaarden eigenheid van elk kind
 Gevoelig zijn voor signalen + diepere betekenis daarvan
 Authentiek en responsief opstellen
o Focus op het sociale-emotionele; kind moet zich goed voelen
o Sfeer creëren van samenhorigheid
o Terug- en vooruitblikken; kleuters hun nieuwsgieirgheid prikkelen

Geleid spelen en leren
 Geleide activiteit: activiteit gestuurd door lkr, lln leren spelenderwijs (lkr meer aanwezig itt begeleid EB)
o Vb. grof- en fijnmotorische bewegingen, een verhaal schrijven, waarnemingsactiviteit, …
 Voorwaarden:
o De gerichte leeractiviteiten zijn een specifieke vooruitzetting van spelactiviteiten (nieuwe LI)
o Gericht werken aan 1 of meerdere doelen
o Activiteit sluit aan bij interesse, leefwereld kleuters
o Focus op het handelen, al spelenderwijs leren

Begeleid exploreren en beleven
 Lkr bereidt activiteit voor met doelen in achterhoofd, maar lkr en lln bepalen doelen tijdens het spel
o Lln ontdekken, lkr kan input geven, maar gaat activiteit niet sturen
 Voorwaarden:
o De echte WK komt aan bod en wordt veelzijdig verkend
o Sluit aan bij leefwereld kleuters
o Het actief, gevarieerd en speels ontdekken
o Kansen tot uitdrukken van gevoelens bij de beleving + reflecteren over die gevoelens
o Activiteit nodigt uit tot verdere exploratie


1

,Zelfstandig spelen en leren
 Kleuters bepalen volledig het spelverloop
 Lkr creëert krachtige speel- en leeromgeving
 Voorwaarden:
o Voldoende aanbod aan uitdagend en veilig materiaal voorzien
o Het spelmateriaal biedt rijke ontwikkelingskansen
o Regelmatig nieuw materiaal aanbieden voor nieuwe spelkansen


ERVARINGSGERICHT ONDERWIJS
Het onderwijs moet zich focussen op het proces dat in de kinderen en groep afspeelt en niet zozeer op het product
= procesgericht onderwijs

Visie:




Het fundament
Gericht op het ervaringsporces van het kind; levende voorstelling maken wat bij het kind innerlijk afspeelt om zo
door te dringen tot diepere betekenis van zijn gedrag

Het begrip ‘ervaring’
 Iets concreets; bevat positieve of negatieve gevoelens die gebeurtenissen oproepen

Drie praktijkprincipes
1. Ervaringsgerichte dialoog; volfunctioneren voor positieve sociale relaties
2. Vrij initiatief; tegemoet komen aan exploratiedrang kinderen, want stimulus zelfsturing
3. Een rijk milieu; gevarieerd activiteitenaanbod, een uitnodigende klasinrichting, …

De processen




2

, Geven feedback over kwaliteit onderwijsaanpak; procesvariabelen
 Welbevinden; bevrijdingsprocessen (bv; genieten, ontspanning en innerlijke rust, zichzelf durven zijn, …)
 Betrokkenheid; creatieve processen (bv. concentratie, motivatie, exploratiedrang, …)

Het einddoel
Emancipatie; einddoelen, output, waar het OW moet tot leiden
 Een gezonde emotionele basis; omgang gevoelens
 Exploratiedrang
 Basiscompetenties en disposities; in diepte ontwikkelen zodat ze WK beter begrijpen = fundamenteel leren
 Basisattitude van verbondenheid; 5 omgevingscirkels:
o De band met zichzelf (Wie ben ik?)
o De band met de ander(en)
o De band met de voorwerpen/materialen (respect en verantwoordelijkheid)
o De band met de groep, SLV, cultuur/culturen (oog voor hun behoefte)
o De band met het levensgeheel, de natuur(lijke) kringloop (filosofische en religieuze vragen)


BELANGSTELLINGSCENTRA
In LO werken rond leergebieden, in kleuterklas geïntegreerd werken rond bepaald belangstellingscentrum
 Ondersteunt ontwikkeling
 Thema uit leefwereld van de kinderen – duurt gemiddeld tweetal weken
 Voldoet aan volgende voorwaarden:
o Aansluiten bij de ervaringen en het ontwikkelingsniveau van de kleuters
o Zo aanschouwelijk mogelijk
o Samenhangend geheel van inhouden verweven met ervaringen
o Spreekt zo veel mogelijk kinderen aan
o Aanleiding geven tot verdieping en gevarieerde activiteiten
o Rode draad voor activiteiten
o …
 “Themaloze weken” zorgen voor een period van rust, mogelijkheid tot observatie


KLASWERKING: EEN VERGELIJKING TUSSEN DE DERDE KLEUTERKLAS EN EEN EERSTE LEERJAAR

 Kleuterklas: hoeken, vrij rondlopen, praten, …
 Eerste leerjaar: contractwerk/hoekenwerk, zelfstandigheid en autonomie


WEEKROOSTER VOLGENS DECREET
 28 lestijden (50min) – in 1ste lj lessen van 25min omwille spanningsboog
 School start ten vroegste om 8u en ten laatste om 17u
 Woensdagnamiddag geen les
 Kinderen recht op minstens 1 uur middagpauze

3