Samenvatting - Psychosociale zorg en verpleegkundige communicatie 1

DIABETES MELLITUS
DEFINITIE
= het is een chronische aandoening (gaat niet meer weg)
Mellitus = honingzoete doorstroming, doordat de urine van de ptn met diabetes
zoet wordt door al het suiker


HET BASIS PROBLEEM
= Onze lichaamscellen hebben continu energie nodig om naar behoren te kunnen
functioneren. Theoretisch kunnen cellen drie verschillende energiebronnen
aanspreken: koolhydraten, vetten en eiwitten.

Het meest voordelig voor de cellen is de verbranding van koolhydraten tot
glucose

Deze glucose komt in het bloed terecht en wordt zo vervoerd naar alle cellen van
het lichaam. Glucose kan echter maar op één voorwaarde in de cellen
binnendringen: er moet insuline aanwezig zijn

(zoals een sleutel op de deur om hem open te doen )




INSULINE
= een hormoon aangemaakt in de pancreas, kan als het ware de celdeuren
openen voor glucose.

 Is insuline niet of onvoldoende aanwezig of onvoldoende werkzaam, zoals
dit het geval is bij diabetes, dan zal de verbranding van glucose vertragen
en zal glucose in de bloedbaan blijven circuleren met een verhoging van
het bloedsuikergehalte of hyperglycemie tot gevolg

 Uiteindelijk belandt die ongebruikte suiker via de nieren in de urine
= glucosurie

 Als het lichaam geen glucose kan gebruiken als energiebron, zorgen
stresshormonen (glucagon, adrenaline, groeihormoon en cortisol) voor een
extra productie van glucose

 Enerzijds zal glycogeen omgezet worden naar glucose (=glycogenolyse).

,  Anderzijds schakelt het lichaam over op andere energiebronnen om verder
te functioneren: ofwel verbrandt het kostbare eiwitten

 ofwel verbrandt het vetten (=gluconeogenese), met heel wat afvalstoffen
die vervuilend zijn voor het lichaam met o.a. vrije vetzuren, ketonlichamen
(=keto-acidose)

 Zonder insuline als deuropener van de cel blijft het probleem echter
onveranderd
= geen energie voor de cel

 Als dit probleem onverholpen blijft, kan dit uiteindelijk tot de dood leiden



DE VORMEN VAN DIABETES
= er bestaan heel veel verschillende vormen van diabetes, maar de meest
voorkomende zijn type 1, type 2 en zwangerschapsdiabetes

(EXAMEN: WAT IS HET VERSCHIL TUSSEN TYPE 1 EN TYPE 2)


DIABETES TYPE 1
= het lichaam maakt vrijwel geen insuline meer aan. Ze zijn afhankelijk van
insuline

 Het eigen afweersysteem van het lichaam gaat de betacellen van de
pancreas aanvallen met antistoffen. (auto-immuunziekte)

 Diabetes type 1 treedt dan ook meestal op voor het 20ste levensjaar en
men zal direct met een insulinetherapie moeten starten.



DIABETES TYPE 2
= er onvoldoende insuline aanwezig die bovendien minder werkzaam is omdat de
weefsels minder gevoelig zijn voor insuline

 Dan spreken we van insulineresistentie

 De erfelijkheid speelt een grote rol

 Ouder worden verhoogt het risico op het krijgen van type 2

 Vooral zwaarlijvigheid en een gebrek aan lichaamsbeweging blijken echter
de grote boosdoeners

 Zij kunnen hier jarenlang met rondlopen zonder te weten dat ze het
hebben

,  De diagnose komt eerder toevallig
VB arbeidsgeneeskundig onderzoek, of naar aanleiding van een
verwikkeling zoals een slecht genezende voetwonde.



Risico op diabetes type 2

 Obees, visceraal vet

 Weinig beweging, ongezonde voeding en roken

 Ouder dan 45 jaar

 Diabetes in de familie

 Zwangerschapsdiabetes 3de vorm

 Hypertensie

 Etniciteit

 Armoede
= mensen met geldnood gaan sneller ziek worden omdat ze moet grijpen
naar ongezonde voeding omdat dit goedkopen is


PREDIABETES
= Het is mogelijk dat de glycemie afwijkt van de normale waarden, maar niet
voldoende om de diagnose van diabetes type 2 te stellen.

 Het is een gestoorde glucosetolerantiewaarden

 Het kan terug draaien als je op tijd in grijpt

 De behandeling is dus een gezondere leefstijl

, ZWANGERSCHAPSDIABETES
= een speciale vorm van diabetes

 Het treedt vooral op in de 2de helft van de zwangerschap

 Aan de basis ervan liggen hormonale veranderingen tijdens de
zwangerschap, die de insulineresistentie bevorderen.
= ze werken de insuline tegen en maken het moeilijk voor de pancreas om
insuline aan te maken. Meestal bij mensen waar de pancreas al minder
werkt

 Vrouwen wiens bètacellen niet voldoende kunnen compenseren voor de
toegenomen insulinebehoefte, kunnen geen normale glycemiewaarden
handhaven en ontwikkelen zwangerschapsdiabetes

 De verminderde insulinegevoeligheid houdt voornamelijk verband met
overgewicht.

 Meestal verdwijnt de diabetes na de zwangerschap, maar de kans dat je
later diabetes type 2 krijgt is groot




VPK BEGELEIDING
= De verpleegkundige gaat een stuk mee op het levenspad van de patiënt en
geeft informatie wanneer die van toepassing is

 Angst wegnemen

 Uitleg geven omtrent complicaties

 Belevingsgerichte benadering

 Onderzoeken assisteren

 Zelfcontrole aanleren
= glycemie prikken en interpreteren

 Leren insuline injecteren

 Regelmatig inspecteren van de voeten

 …