Samenvatting - Psychosociale zorg en verpleegkundige communicatie 1

FYSIEKE FIXATIE
= het toepassen van vrijheidsbeperkende maatregelen is een complex probleem
is de gezondheidzorg. Het heeft negatieve gevolgen voor de zorgvrager, de
familie en de zorgverlener.


DEFINITIE
= Een fysieke vrijheidsbeperkende maatregel is elke actie of
procedure die de bewegingsvrijheid in een positie naar
keuze van iemand belemmert en/of de normale toegang tot
zijn/haar lichaam door gebruik van eender welke methode
aan of in de nabijheid van iemands lichaam en die hij/zij niet
kan controleren of gemakkelijk verwijderen.


2 BELANGRIJKE VRAGEN
= om te weten of het over fixatie gaat

 Beperkt het de bewegingsvrijheid of verhindert het de normale toegang tot
het eigen lichaam ?
 Is het moeilijk door de zorgvrager te verwijderen?

 Zo ja dan is het en fysiek fixatiemiddel


WAT NIET ALS FYSIEKE FIXATIE WORDT BESCHOUWD

 Chemische fixatie
VB: sedativa of antipsychotica

 Elektronische beveiliging

 Orthopedische uitrusting
VB: een gips verband



GEBRUIKTE MIDDELEN BIJ FYSIEKE FIXATIE
= De meest voorkomende vorm van fixatie zijn onrusthekken. Het wordt gebruikt
als een vorm van valpreventie maar voor vele is het een barrière

Het gebruiken van fixatiemiddelen moet steeds in functie van de indicatie en er
moet steeds gekozen worden voor de minst ingrijpende maatregel

,DE 1 PUNTS FIXATIE
= de zorgvrager wordt op 1 plaats in vrijheid beperkt

VB: 1 polsband dat wordt aangelegd bij gevaar voor het verwijderen van medisch
materiaal

DE 2 PUNTS FIXATIE
= 2 polsbandjes bij gevaar voor het verwijderen van medisch materiaal


DE 3 PUNTS FIXATIE
= de zorgvrager wordt in de lenden en aan 1 voet en het tegenovergestelde
hand vastgemaakt. Dit is een veilige methode

Bij het gebruik van een ledengordel (Zweedse band) MOET er altijd 3 punts
fixatie worden toegepast


DE 4 PUNTS FIXATIE
= het zelfde als een 3 punts fixatie maar waarbij de andere voet ook wordt
vastgemaakt

 Enkel in uitzonderlijke omstandigheden


DE 5 PUNTS FIXATIE
= een 4 punts fixatie waarbij de andere arm ook wordt vastgemaakt

VB: bij een persoon die een psychose krijgt wordt dit vaak toegepast

 Enkel in uitzonderlijke omstandigheden


EEN VERPLEEGLAKEN
= kan gebruikt worden om te verhinderen dat de zorgvrager uit bed komt en/of
te verhinderen dat hij medisch materiaal verwijdert.

 Dit wordt in het algemeen als minder bedreigend ervan dan een
lendengordel



REDENEN TOT GEBRUIK VAN VRIJHEIDSBEPERKENDE MIDDELEN
= Er zijn meerdere redenen waarom fysieke fixatie wordt toegepast, maar een
vaak gehanteerde reden is preventie van valincidenten.

,  Valpreventie is geen reden om over te gaan tot fysieke fixatie



Fysieke fixatie wordt bepaald door een complex gehaal aan factoren. Het gaat
vaak om een combinatie van:

PERSOONGEBONDEN FACTOREN
 Beperkte mobiliteit en verhoogd risico

 Verminderd cognitief functioneren
VB: dementie

 Hoge lichamelijke afhankelijkheid en gedragsproblemen

 Dit zijn de belangrijkste risicofactoren voor het gebruik van fysieke
factoren



CONTEXT GEBONDEN FACTOREN
 Op vraag van de familie

 Gebrek aan toezicht (thuis)
= vaak in de thuiszorg

 Behandeling mogelijk maken
VB: beveiligen van katheters


ZORGVERLENERS EN HUN ORGANISATIE
 De afwezigheid van continue professionele hulp
= er moet altijd een VPK aanwezig zijn, zowel dag als nacht in een
instelling

 Attitude en kennis van de zorgvrager
VB: door personeel te kort

 Cultuur organisatie

, DE GEVOLGEN EN IMPACT VAN FIXATIE

DE LICHAMELIJKE GEVOLGEN
 Kneuzingen, hematomen
 Huidletsels, decubitus
 Pneumonie en ademhalingsproblemen
 Urine-incontinentie en constipatie
 Verminderde spierkracht, spiermassa en uithoudingsvermogen
 Verhoogd risico op breuken en andere ernstige lichamelijke verwondingen
 Gewijzigd voedingspatroon
 Urineweginfecties
 Hartproblemen
 Risico op overlijden door wurging of verstikking of ten gevolge van
verwondingen veroorzaakt door de fixatie.




PSYCHOSOCIALE GEVOLGEN
 Gevoel van vernedering
 Verlies van waardigheid
 Demoralisatie
 Depressie
 Regressie
 Angst
 Post‐traumatische stress
 Verhoogde agitatie
 Woede

 Sommige ZV ervaren het negatief, een traumatische ervaring, schaamte
gevoel,..