Vruchtgebruik
1
, Vruchtgebruik
Definitie (dwingend recht) :
Tijdelijk recht
op het gebruik en genot van een goed v.d. blote eigenaar
zoals een voorzichtig en redelijk persoon
in overeenstemming met de bestemming van het goed
en met de plicht tot teruggave bij het einde van het recht
• Toepassing :
- Erfrecht
- Familiale vermogensplanning
- Ondernemingen
Definitie van het vruchtgebruik → Dit is een definitie van dwingend recht. Als niet
aan alle bestanddelen van die definitie is voldaan, dan kan het niet gaan om
vruchtgebruik:
Het vruchtgebruik is het tijdelijk recht op het gebruik en genot van een goed v.d.
blote eigenaar zoals een voorzichtig en redelijk persoon in overeenstemming met de
bestemming van het goed en met de plicht tot teruggave bij het einde van het recht.
Blote eigenaar = De persoon die het vruchtgebruik toestaat aan de vruchtgebruiker.
De blote eigenaar heeft dus geen recht op gebruik en genot van het goed.
De vruchtgebruiker moet dus de bestemming van het goed respecteren. Als hij het
vruchtgebruik heeft op een woning, dan mag hij er geen kantoor van maken. Als het
gaat om een bos, dan mag hij er geen weide van maken. Dit is een groot verschil met
de erfpacht (zie later).
Wanneer het vruchtgebruik eindigt, dan zal het goed terug gaan naar de blote
eigenaar. Deze blote eigenaar zal dan volle eigenaar worden.
2
,Toepassingen van het vruchtgebruik:
- Erfrecht: De langstlevende echtgenoot heeft het recht op vruchtgebruik op de
volledige nalatenschap van de overleden echtgenoot. (VB.: Mijn ouders zijn
gehuwd. Als mijn mama sterft, dan zullen mijn zus ik blote eigenaar worden van de
nalatenschap van mijn mama. Mijn papa zal dan vruchtgebruiker worden van deze
nalatenschap). Ook de langstlevende wettelijk samenwonende partner zal
vruchtgebruik krijgen, maar wel beperkter dan bij gehuwden. Hij zal namelijk enkel
vruchtgebruik krijgen op de gezinswoning waar het koppel samen woonde. (VB.:
Man en vrouw wonen wettelijk samen. Man sterft. De volledige nalatenschap van
de man gaat naar zijn kinderen in volle eigendom, behalve de gezinswoning. De
gezinswoning gaat naar de vrouw in vruchtgebruik, en naar de kinderen in blote
eigendom).
- Familiale vermogensplanning: Het komt vaak voor dat iemand wil vermijden dat
zijn kinderen, neefjes,… te veel belastingen moeten betalen op de nalatenschap
wanneer hij sterft. Om dit te vermijden, doet men vaak al schenkingen wanneer
men nog in leven is. Heel vaak wordt dan enkel de blote eigendom van een goed
geschonken. Het kind wordt dan al eigenaar van het goed, maar de ouders blijven
de vruchtgebruiker. (VB.: Mijn mama schenkt mij de blote eigendom op haar
woning). Het gevolg hiervan is wel dat de schenker dan niet langer zelf kan
beschikken over het goed. Hiervoor is dan namelijk toestemming nodig van de
blote eigenaar. Mijn mama kan dus haar woning niet meer verkopen zonder mijn
toestemming. → Voordeel hiervan: Wanneer mijn mama sterft, zal het
vruchtgebruik zich automatisch voegen bij de blote eigenaar. Ik zal dan volle
eigenaar worden. Dit wordt niet gezien als een overdracht (=verkoop), waardoor er
geen erfenisrechten zullen moeten worden betaald.
- Ondernemingen: Er zijn heel wat jonge ondernemers die een gebouw (VB.:
kantoor) willen aanschaffen, maar hier niet genoeg eigen middelen voor hebben.
Het komt dan ook vaak voor dat de onderneming (=rechtspersoon) het
vruchtgebruik koopt van een kantoorgebouw, en dat de zaakvoerder met zijn eigen
middelen de blote eigendom koopt. De onderneming heeft namelijk meer
middelen dan de persoon achter de onderneming.
2
, 2
1
, Vruchtgebruik
Definitie (dwingend recht) :
Tijdelijk recht
op het gebruik en genot van een goed v.d. blote eigenaar
zoals een voorzichtig en redelijk persoon
in overeenstemming met de bestemming van het goed
en met de plicht tot teruggave bij het einde van het recht
• Toepassing :
- Erfrecht
- Familiale vermogensplanning
- Ondernemingen
Definitie van het vruchtgebruik → Dit is een definitie van dwingend recht. Als niet
aan alle bestanddelen van die definitie is voldaan, dan kan het niet gaan om
vruchtgebruik:
Het vruchtgebruik is het tijdelijk recht op het gebruik en genot van een goed v.d.
blote eigenaar zoals een voorzichtig en redelijk persoon in overeenstemming met de
bestemming van het goed en met de plicht tot teruggave bij het einde van het recht.
Blote eigenaar = De persoon die het vruchtgebruik toestaat aan de vruchtgebruiker.
De blote eigenaar heeft dus geen recht op gebruik en genot van het goed.
De vruchtgebruiker moet dus de bestemming van het goed respecteren. Als hij het
vruchtgebruik heeft op een woning, dan mag hij er geen kantoor van maken. Als het
gaat om een bos, dan mag hij er geen weide van maken. Dit is een groot verschil met
de erfpacht (zie later).
Wanneer het vruchtgebruik eindigt, dan zal het goed terug gaan naar de blote
eigenaar. Deze blote eigenaar zal dan volle eigenaar worden.
2
,Toepassingen van het vruchtgebruik:
- Erfrecht: De langstlevende echtgenoot heeft het recht op vruchtgebruik op de
volledige nalatenschap van de overleden echtgenoot. (VB.: Mijn ouders zijn
gehuwd. Als mijn mama sterft, dan zullen mijn zus ik blote eigenaar worden van de
nalatenschap van mijn mama. Mijn papa zal dan vruchtgebruiker worden van deze
nalatenschap). Ook de langstlevende wettelijk samenwonende partner zal
vruchtgebruik krijgen, maar wel beperkter dan bij gehuwden. Hij zal namelijk enkel
vruchtgebruik krijgen op de gezinswoning waar het koppel samen woonde. (VB.:
Man en vrouw wonen wettelijk samen. Man sterft. De volledige nalatenschap van
de man gaat naar zijn kinderen in volle eigendom, behalve de gezinswoning. De
gezinswoning gaat naar de vrouw in vruchtgebruik, en naar de kinderen in blote
eigendom).
- Familiale vermogensplanning: Het komt vaak voor dat iemand wil vermijden dat
zijn kinderen, neefjes,… te veel belastingen moeten betalen op de nalatenschap
wanneer hij sterft. Om dit te vermijden, doet men vaak al schenkingen wanneer
men nog in leven is. Heel vaak wordt dan enkel de blote eigendom van een goed
geschonken. Het kind wordt dan al eigenaar van het goed, maar de ouders blijven
de vruchtgebruiker. (VB.: Mijn mama schenkt mij de blote eigendom op haar
woning). Het gevolg hiervan is wel dat de schenker dan niet langer zelf kan
beschikken over het goed. Hiervoor is dan namelijk toestemming nodig van de
blote eigenaar. Mijn mama kan dus haar woning niet meer verkopen zonder mijn
toestemming. → Voordeel hiervan: Wanneer mijn mama sterft, zal het
vruchtgebruik zich automatisch voegen bij de blote eigenaar. Ik zal dan volle
eigenaar worden. Dit wordt niet gezien als een overdracht (=verkoop), waardoor er
geen erfenisrechten zullen moeten worden betaald.
- Ondernemingen: Er zijn heel wat jonge ondernemers die een gebouw (VB.:
kantoor) willen aanschaffen, maar hier niet genoeg eigen middelen voor hebben.
Het komt dan ook vaak voor dat de onderneming (=rechtspersoon) het
vruchtgebruik koopt van een kantoorgebouw, en dat de zaakvoerder met zijn eigen
middelen de blote eigendom koopt. De onderneming heeft namelijk meer
middelen dan de persoon achter de onderneming.
2
, 2
