Godsdienst LE1
1. Jezus Christus: leven en Blijde Boodschap
1.1 Over Jezus van Nazareth of over Jezus Christus
1.1.1 Heeft Jezus wel echt bestaan?
Ja, Jezus van Nazareth heeft echt bestaan!
- Er is over Jezus geschreven door mensen uit zijn tijd
- Christenen en niet-Christenen hebben over hem geschreven (Joden en Romeinen)
o Moesten het enkel Christenen zijn dat over hem hadden geschreven, was zijn bestaan
moeilijker te bewijzen.
Christenen (volgens Joodse en Romeinse geschiedenisschrijvers)
- Volgelingen van Jezus Christus die gekruisigd werd tijdens de regeringsperiode van keizer Tiberius
op bevel van Pontius Pilatus die toen de Romeinse bevelhebber over Palestina was.
Er zijn geen materiële bewijzen dat Jezus heeft bestaan er is wel over hem geschreven.
1.1.2 Is alles wat over Jezus van Nazareth ook geschreven is, wel echt
gebeurd?
Neen, evangelies zijn niet bedoeld als reportage evenmin als biografie. Maar wel als geloofsgetuigenis van
christenen over Jezus van wie ze geloven dat Hij verrezen is en dat Hij de Messias is.
De evangelisten hadden niet de bedoeling om objectieve reportages of een juiste biografie te schrijven.
De evangelisten zijn wel geloofsgetuigenissen. Ze willen getuigen dat Jezus de Messias is. Ze willen Jezus’
Blijde Boodschap (= Evangelie) verkondigen en getuigen van hun geloof in zijn verrijzenis.
De evangelisten hebben Jezus nooit ontmoet, ze baseren zich op de verhalen die in hun kerkgemeenschap
verteld werden.
- Mattheus
- Marcus
- Lucas
- Johannes
Postpaschaal enthousiasme
- De evangelisten blikken na de verrijzeniservaring terug op het leven en de boodschap van Jezus.
Sinds Jezus’ verrijzenis begrijpen ze pas ten volle dat Hij de Messias is. Dit geloof in jezus als de
verrezen Christus kleurt hun geloofsgetuigenis over Jezus’ leven en woorden.
Wie deze verhalen letterlijk interpreteert, maakt een taalfout wonderverhalen waren nooit bedoeld als
objectieve verslaggeving.
1.1.3 Christenen geloven dat Jezus van Nazareth de Christus is
Jezus heeft echt geleefd historisch feit
Jezus openbaart wie God is en welke wereld God zich droomt.
Jezus
- Christus Grieks-Latijns
- Messias Hebreeuws
- Gezalfde Nederlands
Jezus is de Christus = kortste geloofsbelijdenis van christenen, waarbij ze bedoelen
- Jezus van Nazareth is de door God beloofde Messias. Jezus is de mens die zo met God verbonden
was, dat God zich in Hem kon openbaren: aan Jezus’ leven en boodschap kan je ervaren
wie God is en wat God voor de wereld droomt. Omwille van zijn Blijde Boodschap is Jezus gekruisigd
maar God heeft Hem ook laten verrijzen uit de dood.
, 1.1.4 De ‘Messias’, wat betekent deze titel eigenlijk?
Bijbelse geschiedenis van het joodse volk
Nadat Mozes het joodse volk in Gods naam bevrijd hat uit de slavernij in Egypte, keerden ze mettertijd terug
naar ‘door God beloofde land’ (=gebied Israël). In begin trokken joodse nomaden families er rond met hun
kudden, maar mettertijd werden ze landbouwers die zich op vaste plaatsen vestigden. Toen er om hen heen
koninkrijken ontstonden, wilden ook zij zich verenigen tot een koninkrijk met aan het hoofd een koning. De
profeet Samuel maakt de joden erop attent dat eigenlijk alleen God zelf de koning kon zijn…
Uiteindelijk werd er toch een koning van Israël aangesteld
De koning werd gezalfd om hem eraan te herinneren dat hij zich helemaal moest laten doordringen
door Jahweh ’s Geest en het land moest regen zoals Jahweh dat zelf zou doen!!
Israël was uitverkoren om een samenleven te worden zoals God die droomt en de koning moet zijn
verantwoordelijkheid nemen om dat te realiseren.
Symboliek van de zalving obv olijfolie
- Olie maakt vlekken die niet meer te verwijderen zijn.
Symboliek: zoals olie je huid volledig doordringt, zo moet jij je helemaal door Gods Geest laten
doordringen. De koning moet zichtbaar maken wie God is en hoe God zelf het land wil leiden.
- Zalf wordt gebruikt om wonden te beschermen of gekwetste huid te genezen.
Symboliek: zo moet de koning zijn macht inzetten om de mensen en de vrede te beschermen en het
aangedane onrecht te herstellen.
- Zalf wordt gebruikt als dagcrème om de huid soepel te maken.
Symboliek: zo moet de koning zich door Gods Geest laten leiden en soepel zijn in zijn beslissingen.
Hij moet de nieuwe context goed inschatten en zijn beleid kunnen aanpassen in dienst van het
algemeen welzijn.
Saul eerste koning van Israël niet goed geslaagd in deze opdracht
Koning David vrede en welzijn in het land gebracht
Koning Salomon wijsheid en rechtvaardigheid
Zijn zonen waren geen koningen meer zoals God dat droomde!
Ze verrijkten zichzelf, stortten het land in oorlogen en waren niet zo rechtvaardig.
Hierdoor is het land in 2 gesplitst: Noord-Israël en Zuid-Israël
Tijdens de eeuwen van onderdrukken hadden profeten in Gods Naam de mensen bemoedigd. Ze spraken
hun vertrouwen uit dat God wel een nieuwe ‘gezalfde koning’ zou sturen.
Deze Messias zou zijn als
- Nieuwe koning David: vrede en rechtvaardigheid.
- Nieuwe Mozes: die in Gods Naam het volk bevrijdt van onderdrukking en duidelijk maakt welke
levensstijl Gods van mensen verwacht.
- Nieuwe priester: herstelt het verbond tussen God en mensen
- Profeet zoals Elia: in Gods Naam oproepen om op een oprechte manier te levens zoals Jahweh dat
wil.
Messias: persoon die zo door Gods Geest gedrongen is, dat hij zichtbaar maakt wie God is en wat God van
de wereld droomt.
, 1.2 Over de politieke, sociale en religieuze context in Palestina
in jezus’ tijd
1.2.1 Politieke en sociale situatie in Palestina in Jezus’ tijd
Ten tijde van Jezus maakte Israël deel uit van het Romeinse Rijk.
Het Rijk werd vanuit Rome bestuurd door een keizer die overal vertegenwoordigers had die in zijn naam de
macht van Rome bewaarden.
Provincie Palestina: bestuurd door een procurator en voor culturele aangelegenheden door een dynastie uit
Idumea
Politiek
- Land ingenomen door de Romeinen en als provincie ingelijfd bij het Romeinse Rijk.
- Hoge belastingen veel werkloosheid
- Belastingen geïnd door joodse medewerkers van de Romeinen tollenaars werden veracht en
misprezen.
o Ze werken mee met de bezetters.
o Werken samen met de Romeinen (heidenen)
o Joden die samenwerken met een niet-jood zijn onrein
o Tollenaars waren zondaars en werden uitgesloten uit de (godsdienstige) gemeenschap.
Geregeld opstanden door Romeinen hardhandig en bloedig de kop werden ingedrukt.
Bergachtige Galilea (waar Jezus opgroeide) stond bekend als schuiloord voor opstandelingen zeloten
(=ijveraars van God, volk en vaderland). Zij willen het Beloofde Land bevrijden van de vreemde
onderdrukkers.
Veel joodse mensen hadden sympathie voor deze zeloten.
Bijgeleerde vermoeden dat Jozef, Petrus en Judas misschien wel bij de zeloten zouden geweest zijn.
Er zijn verschillende Zelotenopstanden geweest tegen de Romeinen.
- Laatste: 72 na Christus
o Keizer Titus lied de stad Jeruzalem volledig verwoesten, veel joden werden vermoord.
o Van de grote tempel bleef enkel de basismuur over klaagmuur
o Keizer Titus verbood de joden om nog in Israël te wonen.
o Diaspora= joden in de verspreiding over de wereld buiten Israël
1.2.2 Religieuze situatie in Palestina in Jezus’ tijd
1.2.2.1 Het joodse monotheïsme in conflict met het Romeinse polytheïsme
De Romeinen geloofden in het bestaan van meerdere goden die elk hun specialiteit hadden
polytheïsme. Enkele van deze goden beschermden de macht van het keizerrijk.
De Romeinse machthebbers gebruikten hun godsdienst als middel om hun politieke macht te bestendigen.
Elk volk dat ze overheersten, werd verplicht om de Romeinse goden te aanbidden en de keizer te erkennen
als een God.
1. Jezus Christus: leven en Blijde Boodschap
1.1 Over Jezus van Nazareth of over Jezus Christus
1.1.1 Heeft Jezus wel echt bestaan?
Ja, Jezus van Nazareth heeft echt bestaan!
- Er is over Jezus geschreven door mensen uit zijn tijd
- Christenen en niet-Christenen hebben over hem geschreven (Joden en Romeinen)
o Moesten het enkel Christenen zijn dat over hem hadden geschreven, was zijn bestaan
moeilijker te bewijzen.
Christenen (volgens Joodse en Romeinse geschiedenisschrijvers)
- Volgelingen van Jezus Christus die gekruisigd werd tijdens de regeringsperiode van keizer Tiberius
op bevel van Pontius Pilatus die toen de Romeinse bevelhebber over Palestina was.
Er zijn geen materiële bewijzen dat Jezus heeft bestaan er is wel over hem geschreven.
1.1.2 Is alles wat over Jezus van Nazareth ook geschreven is, wel echt
gebeurd?
Neen, evangelies zijn niet bedoeld als reportage evenmin als biografie. Maar wel als geloofsgetuigenis van
christenen over Jezus van wie ze geloven dat Hij verrezen is en dat Hij de Messias is.
De evangelisten hadden niet de bedoeling om objectieve reportages of een juiste biografie te schrijven.
De evangelisten zijn wel geloofsgetuigenissen. Ze willen getuigen dat Jezus de Messias is. Ze willen Jezus’
Blijde Boodschap (= Evangelie) verkondigen en getuigen van hun geloof in zijn verrijzenis.
De evangelisten hebben Jezus nooit ontmoet, ze baseren zich op de verhalen die in hun kerkgemeenschap
verteld werden.
- Mattheus
- Marcus
- Lucas
- Johannes
Postpaschaal enthousiasme
- De evangelisten blikken na de verrijzeniservaring terug op het leven en de boodschap van Jezus.
Sinds Jezus’ verrijzenis begrijpen ze pas ten volle dat Hij de Messias is. Dit geloof in jezus als de
verrezen Christus kleurt hun geloofsgetuigenis over Jezus’ leven en woorden.
Wie deze verhalen letterlijk interpreteert, maakt een taalfout wonderverhalen waren nooit bedoeld als
objectieve verslaggeving.
1.1.3 Christenen geloven dat Jezus van Nazareth de Christus is
Jezus heeft echt geleefd historisch feit
Jezus openbaart wie God is en welke wereld God zich droomt.
Jezus
- Christus Grieks-Latijns
- Messias Hebreeuws
- Gezalfde Nederlands
Jezus is de Christus = kortste geloofsbelijdenis van christenen, waarbij ze bedoelen
- Jezus van Nazareth is de door God beloofde Messias. Jezus is de mens die zo met God verbonden
was, dat God zich in Hem kon openbaren: aan Jezus’ leven en boodschap kan je ervaren
wie God is en wat God voor de wereld droomt. Omwille van zijn Blijde Boodschap is Jezus gekruisigd
maar God heeft Hem ook laten verrijzen uit de dood.
, 1.1.4 De ‘Messias’, wat betekent deze titel eigenlijk?
Bijbelse geschiedenis van het joodse volk
Nadat Mozes het joodse volk in Gods naam bevrijd hat uit de slavernij in Egypte, keerden ze mettertijd terug
naar ‘door God beloofde land’ (=gebied Israël). In begin trokken joodse nomaden families er rond met hun
kudden, maar mettertijd werden ze landbouwers die zich op vaste plaatsen vestigden. Toen er om hen heen
koninkrijken ontstonden, wilden ook zij zich verenigen tot een koninkrijk met aan het hoofd een koning. De
profeet Samuel maakt de joden erop attent dat eigenlijk alleen God zelf de koning kon zijn…
Uiteindelijk werd er toch een koning van Israël aangesteld
De koning werd gezalfd om hem eraan te herinneren dat hij zich helemaal moest laten doordringen
door Jahweh ’s Geest en het land moest regen zoals Jahweh dat zelf zou doen!!
Israël was uitverkoren om een samenleven te worden zoals God die droomt en de koning moet zijn
verantwoordelijkheid nemen om dat te realiseren.
Symboliek van de zalving obv olijfolie
- Olie maakt vlekken die niet meer te verwijderen zijn.
Symboliek: zoals olie je huid volledig doordringt, zo moet jij je helemaal door Gods Geest laten
doordringen. De koning moet zichtbaar maken wie God is en hoe God zelf het land wil leiden.
- Zalf wordt gebruikt om wonden te beschermen of gekwetste huid te genezen.
Symboliek: zo moet de koning zijn macht inzetten om de mensen en de vrede te beschermen en het
aangedane onrecht te herstellen.
- Zalf wordt gebruikt als dagcrème om de huid soepel te maken.
Symboliek: zo moet de koning zich door Gods Geest laten leiden en soepel zijn in zijn beslissingen.
Hij moet de nieuwe context goed inschatten en zijn beleid kunnen aanpassen in dienst van het
algemeen welzijn.
Saul eerste koning van Israël niet goed geslaagd in deze opdracht
Koning David vrede en welzijn in het land gebracht
Koning Salomon wijsheid en rechtvaardigheid
Zijn zonen waren geen koningen meer zoals God dat droomde!
Ze verrijkten zichzelf, stortten het land in oorlogen en waren niet zo rechtvaardig.
Hierdoor is het land in 2 gesplitst: Noord-Israël en Zuid-Israël
Tijdens de eeuwen van onderdrukken hadden profeten in Gods Naam de mensen bemoedigd. Ze spraken
hun vertrouwen uit dat God wel een nieuwe ‘gezalfde koning’ zou sturen.
Deze Messias zou zijn als
- Nieuwe koning David: vrede en rechtvaardigheid.
- Nieuwe Mozes: die in Gods Naam het volk bevrijdt van onderdrukking en duidelijk maakt welke
levensstijl Gods van mensen verwacht.
- Nieuwe priester: herstelt het verbond tussen God en mensen
- Profeet zoals Elia: in Gods Naam oproepen om op een oprechte manier te levens zoals Jahweh dat
wil.
Messias: persoon die zo door Gods Geest gedrongen is, dat hij zichtbaar maakt wie God is en wat God van
de wereld droomt.
, 1.2 Over de politieke, sociale en religieuze context in Palestina
in jezus’ tijd
1.2.1 Politieke en sociale situatie in Palestina in Jezus’ tijd
Ten tijde van Jezus maakte Israël deel uit van het Romeinse Rijk.
Het Rijk werd vanuit Rome bestuurd door een keizer die overal vertegenwoordigers had die in zijn naam de
macht van Rome bewaarden.
Provincie Palestina: bestuurd door een procurator en voor culturele aangelegenheden door een dynastie uit
Idumea
Politiek
- Land ingenomen door de Romeinen en als provincie ingelijfd bij het Romeinse Rijk.
- Hoge belastingen veel werkloosheid
- Belastingen geïnd door joodse medewerkers van de Romeinen tollenaars werden veracht en
misprezen.
o Ze werken mee met de bezetters.
o Werken samen met de Romeinen (heidenen)
o Joden die samenwerken met een niet-jood zijn onrein
o Tollenaars waren zondaars en werden uitgesloten uit de (godsdienstige) gemeenschap.
Geregeld opstanden door Romeinen hardhandig en bloedig de kop werden ingedrukt.
Bergachtige Galilea (waar Jezus opgroeide) stond bekend als schuiloord voor opstandelingen zeloten
(=ijveraars van God, volk en vaderland). Zij willen het Beloofde Land bevrijden van de vreemde
onderdrukkers.
Veel joodse mensen hadden sympathie voor deze zeloten.
Bijgeleerde vermoeden dat Jozef, Petrus en Judas misschien wel bij de zeloten zouden geweest zijn.
Er zijn verschillende Zelotenopstanden geweest tegen de Romeinen.
- Laatste: 72 na Christus
o Keizer Titus lied de stad Jeruzalem volledig verwoesten, veel joden werden vermoord.
o Van de grote tempel bleef enkel de basismuur over klaagmuur
o Keizer Titus verbood de joden om nog in Israël te wonen.
o Diaspora= joden in de verspreiding over de wereld buiten Israël
1.2.2 Religieuze situatie in Palestina in Jezus’ tijd
1.2.2.1 Het joodse monotheïsme in conflict met het Romeinse polytheïsme
De Romeinen geloofden in het bestaan van meerdere goden die elk hun specialiteit hadden
polytheïsme. Enkele van deze goden beschermden de macht van het keizerrijk.
De Romeinse machthebbers gebruikten hun godsdienst als middel om hun politieke macht te bestendigen.
Elk volk dat ze overheersten, werd verplicht om de Romeinse goden te aanbidden en de keizer te erkennen
als een God.
