School- en pedagogische psychologie samenvatting

SCHOOL- EN PEDAGOGISCHE PSYCHOLOGIE
Inhoudstafel:

LES 1: INLEIDING: KINDEREN EN JONGEREN MET GEDRAGS- EN EMOTIONELE PROBLEMEN. ........................... 2
LES 2 + 3: ADHD. ............................................................................................................................................... 8
LES 4 + 5: AGRESSIE EN GEDRAGSPROBLEMEN. .............................................................................................. 21
LES 6: KINDEREN EN JONGEREN MET EEN LICHT VERSTANDELIJKE BEPERKING. ............................................. 34

LES 7: LEZEN, SPELLING EN DYSLEXIE. ............................................................................................................. 41
LES 8: REKENEN EN DYSCALCULIE. .................................................................................................................. 47
LES 9: DECREET LEERSTEUN EN ZORGCONTINUÜM IN DE LEERLINGENBEGELEIDING. ..................................... 53
LES 10 + 11: INTEGRALE JEUGDHULP. ............................................................................................................. 59

LES 12 + 13: AUTISMESPECTRUMSTOORNIS ................................................................................................... 68
LES 14+15: STEMMINGSSTOORNISSEN, SUÏCIDE EN SUÏCIDEPREVENTIE BIJ KINDEREN EN JONGEREN. .......... 79
LES 16: ONTWIKKELEN VAN COGNITIEF TALENT ............................................................................................. 92
LES 17: (STUDIE)MOTIVATIE. .......................................................................................................................... 98
LES 18: FAALANGST. ..................................................................................................................................... 104
LES 19: DCD. ................................................................................................................................................. 111
LES 19: TAALSTOORNISSEN. ......................................................................................................................... 114

LES 20: SOCIALE RELATIES TUSSEN KINDEREN EN PESTEN. ........................................................................... 118




1

,LES 1: INLEIDING: KINDEREN EN JONGEREN M ET GEDRAGS- EN EMOTIONELE
PROBLEMEN.

1. INLEIDING.

 Enkele stellingen… wat is normaal/ wat wijst mogelijks op een stoornis?
1. Een kind van 2,5 jaar is niet zindelijk overdag?
 Normaal
2. Een tiener komt in opstand tegen haar ouders die haar hadden verboden om uit te gaan en ze
kruipt ’s avonds uit haar raam om met vrienden te gaan feesten?
 Normaal
3. Een man van 20 denkt dat de televisie tegen hem spreekt.
 Stoornis
4. Een meisje van 19 jaar wilt niet aan de kant van de ruit zitten in de trein omdat ze het een
vies idee vindt dat er andere mensen tegen die ruit hebben geleund.
 Normaal


2. WAT ZIJN GEDRAGS- EN EMOTIONELE PROBLEMEN?


1.2.1 TERMINOLOGIE.
 GEDRAGS- EN EMOTIONELE PROBLEMEN: alle kinderen die zich zichtbaar ongewoon of abnormaal
gedragen of die zichtbaar ongewone of abnormale reacties vertonen, en dat afgezien van de ernst, de
oorzaak of de context van het gedrag of de emotie.
 In deze cursus: eerder ernstige problemen.
 Problemen worden ernstig wanneer ze langdurig of blijvend worden, in combinatie
voorkomen met andere problemen en/of een ernstig lijden tot gevolg hebben bij het
kind en/of de directe omgeving.



1.2.2 AANDACHTSPUNTEN BIJ HET DEFINIËREN V AN GEDRAGS- EN EMOTIONELE PROBLEMEN.
 Ontwikkelingsperspectief:
 Weten wanneer gedrag of emoties wel/niet aangepast zijn een de leeftijd.
bv. woedebuien en druk gedrag bij een kleuter zijn normaal, bij een 8-jarige al niet meer.

 Continuümgedachte:
 Met uitzondering van vreemde of erg storende gedragingen zoals automutilatie,
stereotypieën en opvallende tics, verschilt het gedrag van kinderen met gedrags- en
emotionele problemen kwalitatief meestal niet van het gedrag van normale kinderen.
bv. alle kinderen zijn wel eens boos, opstandig, koppig, …
 Kinderen met gedrags- en emotionele problemen vertonen deze gedragingen
frequenter, intenser, langduriger en in verschillende situaties.
bv. woedebuien komen vaker voor, ze zijn heviger en moeilijk te stoppen.




2

,  Context:
 Bekijken van gedrag en emoties van kinderen in de situatie waarin ze zich voordoen.
 De setting activiteiten en de pedagogische aanpak hebben een grote impact op het gedrag
van een kind.
bv. een kind kan op school zich heel anders gedragen dan thuis.


 Informant:
 Wie beoordeelt het gedrag van het kind?
bv. ouders denken dat er iets mis is met hun kind, maar testen spreken dit tegen.




3. CLASSIFICATIE VAN G EDRAGS- EN EMOTIONELE PROBLEMEN.

CLASSIFICATIE: het systematisch ordenen en groeperen van gedragsproblemen op basis van gelijke
eigenschappen en onderlinge relaties.

 Doel: gemeenschappelijke taal ontwikkelen ter bevordering van de onderlinge communicatie tussen
professionals.
bv. verwijzen we naar dezelfde gedragskenmerken wanneer we spreken van aandachtsproblemen?



Twee soorten classificatiesystemen:

3.1 KLINISCH-PSYCHIATRISCHE CLASSIFI CATIESYSTEMEN.
 In deze cursus: DSM-5: Diagnostic and statistical manual of Mental Disorders of the American
Psychiatric Association.
 De DSM-5 bied een uitgebreid overzicht van alle tot dusver in de westerse wereld erkende
klinische geestelijke gezondheidsstoornissen en andere aandoeningen die een reden voor
zorg kunnen zijn
 Stoornissen worden geoperationaliseerd door middel van criteria.
 Deze geven de kernsymptomen weer.
 Wanneer een welbepaald aantal criteria van een stoornis bij een individu positief wordt
gescoord en wanneer criteria van andere stoornissen kunnen worden uitgesloten, kan de
betreffende stoornis aan dat individu worden toegekend en kan dus de diagnose, in de
betekenis van ‘onderkenning’, worden gesteld.
 Nadelen:
 Soms te veel los gezien van omgeving en context van het kind.
 Valide voor andere culturen?
 Maar: opgelet voor labels en stigmatisering!
 Deze cursus, DSM-5 geeft een gemeenschappelijke taal voor hulpverleners. Deze taal gebruik je niet
(altijd) naar de cliënt toe!
 Elke cliënt en zijn systeem is uniek, dat vereist maatwerk.



3.2 EMPIRISCH-STATISCHE CLASSIFICATIESYSTEMEN.
(niet kennen)




3