MEERKEUZEVRAGEN
Hoe oud is het heelal?
13,75 miljard jaar
Hoe oud is ons zonnestelsel en de aarde?
4,5 miljard jaar
Wanneer ontstonden de eerste mensachtigen?
2,5 miljoen jaar geleden
Wanneer ontstond Homo sapiens of de moderne mens?
300.000 jaar geleden
Vanaf wanneer migreerde de mens uit Afrika en vanaf wanneer waren er overal ter wereld mensen?
Migreert uit Afrika: 70.000 jaar geleden
Overal ter wereld: 10.000 jaar geleden
Sinds wanneer maken mensen gereedschap?
700.000 v.C.
Wat is het belangrijkste verschil tussen mensen en dieren?
Alleen mensen maken cultuur
Wanneer kunnen de cultuurgeschiedenis laten beginnen?
30.000 v.C.
De ‘Venus van Willendorf’ is één van de oudste voorbeelden van beeldhouwkunst dat we kennen.
Hoe oud?
Ca. 23.000 v.C.
Wat beeldt de ‘Venus van Willendorf’ af?
Een idealisering van de vrouwelijkheid.
Wijst misschien op een matriarchale samenleving waar vrouwen de baas zijn.
Waar, wanneer en door wie werd het beeldje ‘de minnaars van Ain Sakhri’ gemaakt?
Waar? Bethlehem, Israël
Wanneer? 9.000 v.C.
Door wie? Natufiërs, de eerste landbouwers en veetelers
Vanaf wanneer gingen mensen op een vaste plaats wonen? En waarom?
Om vee te houden en aan landbouw te kunnen doen, moet je in de buurt blijven. Daarom gaan mensen
vanaf ca. 7.500 v.C. wonen op een vaste plaats. Er ontstaan nederzettingen en later echte steden.
,Wat is er bijzonder aan Çatalhöyük?
- De grootste, meest ontwikkelde en best bewaarde nederzetting uit de late steentijd
- Geen straten: de huizen schragen elkaar. Zo kon men zich beter verdedigen tegen invallers
- Overgang van nederzetting naar stad, niet alleen omwille van de grootte, maar ook omwille van
arbeidsdeling: niet iedereen is landbouwer, er ontstaan verschillende beroepen.
- De inwoners waren niet zo bedreven in landbouw en veeteelt: ze bleven in de buurt jagen en
verzamelen.
- De inwoners hadden een uitgebreide dodencultus. Daarom bleven ze op een vaste plek wonen.
Wat markeert de overgang van prehistorie naar historie?
Het schrift
Wanneer ontstaat het schrift?
Ca. 2400 v.C. – 3.300 v.C.
Vanaf wanneer spreken we niet langer van een nederzetting, maar van een stad?
Nederzettingen groeien uit tot bescheiden steden van ca. 5.000 inwoners. De stad wordt gekenmerkt door
arbeidsverdeling, er ontstaan ‘beroepen’. (landbouwer, ambachtsman, krijger, politicus, priester, kunstenaar,
boekhouder,…)
Waarom is landbouw efficiënter dan jagen en verzamelen?
1 jager (verzamelaar) heeft 16 km2 terrein nodig om voldoende voedsel te vergaren, terwijl 1?6 km2 bewerkt
land 50 mensen kan voeden.
Hoe ging de beschaving van de eerste stad verloren?
Rond 2.000 v.C. daalt het inwonerstal van de eerste stad Uruk drastisch. Wellicht omdat de landbouwgrond
onvruchtbaar werd door verzilting.
Welke functies worden aan Stonehenge toegedicht?
- Een astronomische kalender
- Een gezondheidscentrum
- Een bedevaartsoord
Waar werd de oudste partituur gevonden? Hoe oud is deze?
Waar gevonden: Ugarit, Syrië
Hoe oud: 1.400 v.C.
Waarom kunnen we de Egyptische beschaving laten eindigen in 30 v.C.?
Caesarion (kind van Caesar en Cleopatra) was de laatste farao en werd vermoord in 30 v.C.
Waarom kunnen we de Egyptische beschaving NIET laten eindigen in 30 v.C.?
Omdat de Oud-Egyptische cultuur bleef doorleven na de verovering van Egypte door Alexander de Grote.
Wanneer werden de piramiden gebouwd?
- De trappiramide van Djoser: ca. 2650 v.C. (5.000 jaar geleden)
- De piramide van Cheops: ca. 2560 v.C.
,Wie ontwierp de trappiramide van Djoser?
Imhotep, uitvinder van steen, eerste architect uit de geschiedenis die later als god vereerd werd.
Hoe hoog is de piramide van Cheops?
146 meter hoog
Waarom werd het graf van Toetanchamon pas zo laat ontdekt?
Ontdekt in 1922
- Omwille van een andere opvatting over de dood (de farao stijgt niet ten hemel, maar gaat naar het
dodenrijk onder de aarde) werd Toetanchamon niet begraven in een piramide, maar in een
moeilijker te vinden rotsgraf.
- Zijn graf was bedolven onder een ander faraograf.
- Toetanchamon was niet bekend bij archeologen want zijn naam was geschrapt uit de oud-Egyptische
koningslijsten. Hij stierf jong en kreeg slechts een bescheiden graf (maar voor een hoveling dan voor
een farao).
Waarom werden farao’s op een gegeven moment niet langer begraven in piramides maar in rotsgraven?
De overgang van piramide naar rotsgraf vindt zijn verklaring in een wijziging van opvattingen over het leven
na de dood. In het Oude en Midden rijk gelooft men dat de farao na zijn overlijden ten hemel stijgt en een
ster wordt aan de sterrenhemel; de piramiden is al het ware een lanceerplatform. Vanaf het Nieuwe rijk
ontstaat een meer complexe visie op het leven in het hiernamaals. Het dodenrijk, onder leiding van de god
van de onderwereld Osiris, bevindt zich niet boven maar onder de aarde.
Wat is het belang van het graf van Toetanchamon voor de geschiedenis van de meubelkunst?
Dankzij de vondsten in dat graf weten we meer over de meubelkunst van het Oude Egypte dan over de
meubelkunst van de Oude Grieken, de Romeinen en de Duistere Middeleeuwen.
Rangschik de klassieke wereldwonderen van oud naar jong.
1. De Piramide van Cheops: ca. 2560 v.C.
2. De Hangende tuinen van Babylon: 600 v.C.
3. De Tempel van Artemis in Efeze: ca. 550 v.C.
4. Het Beeld van Zeus in Olympia: ca. 435 v.C.
5. Het Mausoleum van Halicarnassus: 351 v.C.
6. De Kolos van Rodos: ca. 300 v.C.
7. De Pharos van Alexandrië: ca. 280 v.C.
Wanneer werd de Eiffeltoren gebouwd?
1887 – 1889 (19e eeuw)
Hoe heten de belangrijkste internationale prijzen voor architectuur?
De Pritzkerprijzen
Wanneer vond de Trojaanse oorlog plaats?
1.600 v.C. tot en met 1.100 v.C. de Myceense (of Archaïsche) periode
Wanneer werd de Ilias geschreven?
776 – 500 v.C. , in de Archaïsche periode
, Welk bouwwerk is geen klassiek wereldwonder?
Dit zijn de 7 klassieke wereldwonderen
De Piramide van De hangende
Cheops tuinen van
Babylon
De tempel van Beeld van Zeus
Artemis in Efeze te Olympia
Het mausoleum van Kolossus van
Halicarnassus Rodos
De Pharos van Alexandië
Waarom is het jaartal 393 een belangrijke symbolische datum?
Dit is het einde van het Hellenisme (Oud-Griekse cultuur. De diep christelijke Romeinse keizer Theodosius
verbood alle Heidense praktijken. Griekse tempels werden gesloten en olympische spelen werd afgeschaft.
Het was ook gelijk het einde van de oudheid (Griekse en Romeinse).
Toen werd de cultuur van de oudheid bedolven onder Christelijke invloeden en klopte er een nieuwe
cultuurperiode op de deur: de Middeleeuwen
In welke oud-Griekse perioden kende men schrift? (meerdere antwoorden)
- Archaïsche periode
- Klassieke periode
- Hellenistische periode
In welke oud-Griekse periode werd ijzer uitgevonden?
De ‘Duistere’ periode: 1100 – 776 v.C.
Hoe oud is het heelal?
13,75 miljard jaar
Hoe oud is ons zonnestelsel en de aarde?
4,5 miljard jaar
Wanneer ontstonden de eerste mensachtigen?
2,5 miljoen jaar geleden
Wanneer ontstond Homo sapiens of de moderne mens?
300.000 jaar geleden
Vanaf wanneer migreerde de mens uit Afrika en vanaf wanneer waren er overal ter wereld mensen?
Migreert uit Afrika: 70.000 jaar geleden
Overal ter wereld: 10.000 jaar geleden
Sinds wanneer maken mensen gereedschap?
700.000 v.C.
Wat is het belangrijkste verschil tussen mensen en dieren?
Alleen mensen maken cultuur
Wanneer kunnen de cultuurgeschiedenis laten beginnen?
30.000 v.C.
De ‘Venus van Willendorf’ is één van de oudste voorbeelden van beeldhouwkunst dat we kennen.
Hoe oud?
Ca. 23.000 v.C.
Wat beeldt de ‘Venus van Willendorf’ af?
Een idealisering van de vrouwelijkheid.
Wijst misschien op een matriarchale samenleving waar vrouwen de baas zijn.
Waar, wanneer en door wie werd het beeldje ‘de minnaars van Ain Sakhri’ gemaakt?
Waar? Bethlehem, Israël
Wanneer? 9.000 v.C.
Door wie? Natufiërs, de eerste landbouwers en veetelers
Vanaf wanneer gingen mensen op een vaste plaats wonen? En waarom?
Om vee te houden en aan landbouw te kunnen doen, moet je in de buurt blijven. Daarom gaan mensen
vanaf ca. 7.500 v.C. wonen op een vaste plaats. Er ontstaan nederzettingen en later echte steden.
,Wat is er bijzonder aan Çatalhöyük?
- De grootste, meest ontwikkelde en best bewaarde nederzetting uit de late steentijd
- Geen straten: de huizen schragen elkaar. Zo kon men zich beter verdedigen tegen invallers
- Overgang van nederzetting naar stad, niet alleen omwille van de grootte, maar ook omwille van
arbeidsdeling: niet iedereen is landbouwer, er ontstaan verschillende beroepen.
- De inwoners waren niet zo bedreven in landbouw en veeteelt: ze bleven in de buurt jagen en
verzamelen.
- De inwoners hadden een uitgebreide dodencultus. Daarom bleven ze op een vaste plek wonen.
Wat markeert de overgang van prehistorie naar historie?
Het schrift
Wanneer ontstaat het schrift?
Ca. 2400 v.C. – 3.300 v.C.
Vanaf wanneer spreken we niet langer van een nederzetting, maar van een stad?
Nederzettingen groeien uit tot bescheiden steden van ca. 5.000 inwoners. De stad wordt gekenmerkt door
arbeidsverdeling, er ontstaan ‘beroepen’. (landbouwer, ambachtsman, krijger, politicus, priester, kunstenaar,
boekhouder,…)
Waarom is landbouw efficiënter dan jagen en verzamelen?
1 jager (verzamelaar) heeft 16 km2 terrein nodig om voldoende voedsel te vergaren, terwijl 1?6 km2 bewerkt
land 50 mensen kan voeden.
Hoe ging de beschaving van de eerste stad verloren?
Rond 2.000 v.C. daalt het inwonerstal van de eerste stad Uruk drastisch. Wellicht omdat de landbouwgrond
onvruchtbaar werd door verzilting.
Welke functies worden aan Stonehenge toegedicht?
- Een astronomische kalender
- Een gezondheidscentrum
- Een bedevaartsoord
Waar werd de oudste partituur gevonden? Hoe oud is deze?
Waar gevonden: Ugarit, Syrië
Hoe oud: 1.400 v.C.
Waarom kunnen we de Egyptische beschaving laten eindigen in 30 v.C.?
Caesarion (kind van Caesar en Cleopatra) was de laatste farao en werd vermoord in 30 v.C.
Waarom kunnen we de Egyptische beschaving NIET laten eindigen in 30 v.C.?
Omdat de Oud-Egyptische cultuur bleef doorleven na de verovering van Egypte door Alexander de Grote.
Wanneer werden de piramiden gebouwd?
- De trappiramide van Djoser: ca. 2650 v.C. (5.000 jaar geleden)
- De piramide van Cheops: ca. 2560 v.C.
,Wie ontwierp de trappiramide van Djoser?
Imhotep, uitvinder van steen, eerste architect uit de geschiedenis die later als god vereerd werd.
Hoe hoog is de piramide van Cheops?
146 meter hoog
Waarom werd het graf van Toetanchamon pas zo laat ontdekt?
Ontdekt in 1922
- Omwille van een andere opvatting over de dood (de farao stijgt niet ten hemel, maar gaat naar het
dodenrijk onder de aarde) werd Toetanchamon niet begraven in een piramide, maar in een
moeilijker te vinden rotsgraf.
- Zijn graf was bedolven onder een ander faraograf.
- Toetanchamon was niet bekend bij archeologen want zijn naam was geschrapt uit de oud-Egyptische
koningslijsten. Hij stierf jong en kreeg slechts een bescheiden graf (maar voor een hoveling dan voor
een farao).
Waarom werden farao’s op een gegeven moment niet langer begraven in piramides maar in rotsgraven?
De overgang van piramide naar rotsgraf vindt zijn verklaring in een wijziging van opvattingen over het leven
na de dood. In het Oude en Midden rijk gelooft men dat de farao na zijn overlijden ten hemel stijgt en een
ster wordt aan de sterrenhemel; de piramiden is al het ware een lanceerplatform. Vanaf het Nieuwe rijk
ontstaat een meer complexe visie op het leven in het hiernamaals. Het dodenrijk, onder leiding van de god
van de onderwereld Osiris, bevindt zich niet boven maar onder de aarde.
Wat is het belang van het graf van Toetanchamon voor de geschiedenis van de meubelkunst?
Dankzij de vondsten in dat graf weten we meer over de meubelkunst van het Oude Egypte dan over de
meubelkunst van de Oude Grieken, de Romeinen en de Duistere Middeleeuwen.
Rangschik de klassieke wereldwonderen van oud naar jong.
1. De Piramide van Cheops: ca. 2560 v.C.
2. De Hangende tuinen van Babylon: 600 v.C.
3. De Tempel van Artemis in Efeze: ca. 550 v.C.
4. Het Beeld van Zeus in Olympia: ca. 435 v.C.
5. Het Mausoleum van Halicarnassus: 351 v.C.
6. De Kolos van Rodos: ca. 300 v.C.
7. De Pharos van Alexandrië: ca. 280 v.C.
Wanneer werd de Eiffeltoren gebouwd?
1887 – 1889 (19e eeuw)
Hoe heten de belangrijkste internationale prijzen voor architectuur?
De Pritzkerprijzen
Wanneer vond de Trojaanse oorlog plaats?
1.600 v.C. tot en met 1.100 v.C. de Myceense (of Archaïsche) periode
Wanneer werd de Ilias geschreven?
776 – 500 v.C. , in de Archaïsche periode
, Welk bouwwerk is geen klassiek wereldwonder?
Dit zijn de 7 klassieke wereldwonderen
De Piramide van De hangende
Cheops tuinen van
Babylon
De tempel van Beeld van Zeus
Artemis in Efeze te Olympia
Het mausoleum van Kolossus van
Halicarnassus Rodos
De Pharos van Alexandië
Waarom is het jaartal 393 een belangrijke symbolische datum?
Dit is het einde van het Hellenisme (Oud-Griekse cultuur. De diep christelijke Romeinse keizer Theodosius
verbood alle Heidense praktijken. Griekse tempels werden gesloten en olympische spelen werd afgeschaft.
Het was ook gelijk het einde van de oudheid (Griekse en Romeinse).
Toen werd de cultuur van de oudheid bedolven onder Christelijke invloeden en klopte er een nieuwe
cultuurperiode op de deur: de Middeleeuwen
In welke oud-Griekse perioden kende men schrift? (meerdere antwoorden)
- Archaïsche periode
- Klassieke periode
- Hellenistische periode
In welke oud-Griekse periode werd ijzer uitgevonden?
De ‘Duistere’ periode: 1100 – 776 v.C.
