Begeleiden van
kinderen en jongeren
Bron: Dreamstime
Handelingsplan van Karsten van Dijk
Naam: XXXXXXX
Studentnummer: XXXXXX
Datum: 26 februari 2018
Opleidingsinstituut: NCOI Opleidingsgroep
Opleiding: Bachelor Toegepaste psychologie met specialisatie Kinderpsychologie en Pedagogiek
Naam module: Begeleiden van kinderen en jongeren
Docent: Dhr. S. Baart
,Voorwoord
Als afsluiting van de module Begeleiden van kinderen en jongeren ligt voor u mijn examenopdracht.
Mijn naam is Linda XXXX en ik volg de studie Toegepaste Psychologie met specialisatie Kinderpsychologie en
Pedagogiek aan de hoge school van de NCOI. In het dagelijks leven ben ik naast student ook remedial teacher op
een basisschool wat ik met veel passie en overgave doe. Mijn andere grote passie zijn mijn drie kinderen. Iedere
dag leer ik van hen en geven zij mij inzichten die ik vanuit mijn volwassen perspectief nooit had kunnen bedenken.
Deze module heb ik daarom ook met veel interesse gevolgd. De lessen gegeven, met name de manier waarop, door
de heer Baart hebben hier een grote bijdrage in geleverd. Daarom wil ik hem via deze weg dan ook bedanken voor
alle ondersteuning en handvatten die ik gekregen heb om dit examen met goed gevolg te kunnen maken. Ook een
dank je wel aan mijn collegae, de ouders van Karsten en Karsten zelf, (naam) van het Jeugdteam en alle
specialisten die er aan bijgedragen hebben dat ik mij heb kunnen ontwikkelen door de behandelde lesstof in de
praktijk te kunnen brengen. Hopelijk kan dit mij ook verder helpen in mijn ontwikkeling de komende jaren.
Ten slotte wil ik ook mijn familie bedanken, en mijn gezin in het bijzonder, voor alle steun die ik krijg om mijzelf te
ontplooien en deze opleiding met een goed gevolg te kunnen afronden. Hun begrip en hulp zorgen ervoor dat ik
gemotiveerd blijf om door te gaan.
Ik dank u voor uw te nemen tijd om mijn stuk te lezen en ik wens u veel leesplezier toe.
,Samenvatting
In het kader van eindopdracht voor de module 'Begeleiden van kinderen en jongeren' is een handelingsplan
opgesteld voor Karsten van Dijk. Voor het opstellen van dit handelingsplan zijn de problemen van Karsten uit de
casusbeschrijving als uitgangspunt gebruikt.
Probleemdefinitie
School heeft zijn zorgen geuit over het feit dat Karsten veel moeite heeft met het beantwoorden van vragen en niet
toekomt tot zelfstandig werken. Daarnaast signaleert school dat Karsten tijdens het vrije werken een korte
concentratieboog heeft en veel naar jongere kinderen trekt. De taalvaardigheid van Karsten is zwak. Verder valt
school op dat Karsten erg van tekenen houdt en daar erg in op kan gaan waarbij het lijkt alsof hij zich terugtrekt in
zijn eigen wereld. De problemen door de leerkracht zijn voor het eerst in oktober 2017 gesignaleerd. Thuis laat
Karsten zien dat hij erg prikkelbaar en impulsief is en erg snel boos wordt. Sinds december 2017 is het Jeugdteam
bij het gezin betrokken omdat de ouders hebben aangegeven overbelast te raken in de zorg voor hun kinderen. Om
te kijken waar het gedrag van Karsten op school en thuis vandaan komt is nader onderzoek nodig.
Onderzochte hypothesen
Op basis van de probleemdefinitie zijn de volgende hypothesen geformuleerd en onderzocht:
Ø Hypothese 1: (aangenomen) Karsten heeft autisme
Ø Hypothese 2: (aangenomen) Karsten heeft ADHD
Ø Hypothese 3: (verworpen) Karsten heeft een temperamentvol karakter
Ø Hypothese 4: (aangenomen) Karsten heeft een trage informatieverwerking
Ø Hypothese 5: (aangenomen) Karsten heeft een achterstand in de sociaal-emotionele ontwikkeling
Ø Hypothese 6: (verworpen) Karsten vertoont dit gedrag omdat hij behoefte heeft aan meer aandacht
doordat zijn ouders overbelast zijn
Ø Hypothese 7: (aangenomen) Karsten wordt gepest
Op basis van de onderzoeken kunnen de volgende conclusies getrokken worden:
- Karsten heeft een stoornis in het autistisch spectrum en ADHD. Daardoor heeft Karsten een trage
informatieverwerking en een achterstand in de sociaal-emotionele ontwikkeling.
- Het feit dat Karsten behoefte heeft aan meer aandacht dan gemiddeld komt niet doordat de ouders overbelast zijn
maar door de diagnose die bij Karsten is gesteld.
- Karsten wordt daadwerkelijk gepest in de klas.
Handelingsdoelen
Om Karsten op school beter te laten functioneren en thuis een balans te laten ontstaan zodat de ouders minder
overbelast raken en Karsten minder snel boos wordt, zijn voor de komende 6 maanden de volgende
handelingsdoelen opgesteld:
1. Karsten ontwikkelt sociaal-emotionele vaardigheden
2. Ouders van Karsten gaan starten met systeembegeleiding om beter in balans te blijven
3. Karsten ontwikkelt vaardigheden ter verbetering van zijn emotieregulatie en zelfbeeld
4. Karsten ontwikkelt vaardigheden om taal en gevoelens beter onder woorden te brengen
Analyse haalbaarheid
Het plan voor Karsten is realistisch mits er ondersteuning vanuit het Passend Onderwijs wordt aangevraagd en
school hem de nodige extra ondersteuning kan bieden. De (naam school) denkt dit te kunnen faciliteren.
Om de handelingsdoelen te realiseren zijn er in samenspraak met de ouders, leerkracht en het Jeugdteam
tussendoelen opgesteld.
,Inhoudsopgave
Inleiding 1
Hoofdstuk 1. Oriënterende fase 2
§1.1 Situatiebeschrijving 2
§1.1.1 Signalen uit de casusbeschrijving 2
§1.2 Theoretisch problematiseren 2
§1.2.1 Ontwikkeling eigen identiteit 2
§1.2.2 Taalvaardigheid 2
§1.2.3 Leercapaciteit 2
§1.2.4 Psychosociale ontwikkeling 2
§1.2.5 Psychiatrische problematiek en genetische gevoeligheid 3
§1.2.6 Ondersteuning thuissituatie 3
§1.3 Juridische context 3
§1.3.1 Bevorderen welzijn en ontwikkeling 3
§1.3.2 Jeugdhulp 3
§1.4 Probleemdefinitie 3
§1.5 Juridische consequenties 3
Hoofdstuk 2. Diagnostische fase 4
§2.1 Medisch biologisch niveau 4
§2.1.1 Biologische aspecten 4
§2.1.2 Ontwikkeling en persoonlijkheidsaspecten 4
§2.2 Individueel psychologisch niveau 4
§2.2.1 Gedragsmatige en cognitieve aspecten 4
§2.2.2 Psychodynamische aspecten 4
§2.3 Sociaal niveau 4
§2.3.1 Gezinssysteemaspecten 4
§2.3.2 Sociale aspecten 4
§2.4 Formulering hypothesen 4
§2.5 Te onderzoeken hypothesen 4
§2.6 Observatieplan 5
§2.7 Resultaten GGZ 5
§2.8 Conclusie gestelde hypothesen 6
Hoofdstuk 3. Planningsfase 6
§3.1 Handelingsdoelen 6
§3.2 Analyse haalbaarheid 6
§3.2.1 Inventarisatie bevorderende factoren 6
§3.2.2 Inventarisatie belemmerende factoren 6
§3.2.3 Weging van de factoren 6
§3.3 Tussendoelen 7
§3.3.1 Ontwikkeling sociaal-emotionele vaardigheden 7
§3.3.2 Balans in thuissituatie 7
§3.3.3 Verbetering emotieregulatie en zelfbeeld 7
§3.3.4 Verbetering taal en emoties 7
Literatuurlijst 8
, Bijlage I. Algemene gegevens 9
Bijlage II. Interventiepiramide jeugdzorg 9
Bijlage III. Uitwerking observatie volgens ABC-schema 10
Bijlage IV. Onderzoeksresultaten GGZ 13
Bijlage V. Werkplan 15
kinderen en jongeren
Bron: Dreamstime
Handelingsplan van Karsten van Dijk
Naam: XXXXXXX
Studentnummer: XXXXXX
Datum: 26 februari 2018
Opleidingsinstituut: NCOI Opleidingsgroep
Opleiding: Bachelor Toegepaste psychologie met specialisatie Kinderpsychologie en Pedagogiek
Naam module: Begeleiden van kinderen en jongeren
Docent: Dhr. S. Baart
,Voorwoord
Als afsluiting van de module Begeleiden van kinderen en jongeren ligt voor u mijn examenopdracht.
Mijn naam is Linda XXXX en ik volg de studie Toegepaste Psychologie met specialisatie Kinderpsychologie en
Pedagogiek aan de hoge school van de NCOI. In het dagelijks leven ben ik naast student ook remedial teacher op
een basisschool wat ik met veel passie en overgave doe. Mijn andere grote passie zijn mijn drie kinderen. Iedere
dag leer ik van hen en geven zij mij inzichten die ik vanuit mijn volwassen perspectief nooit had kunnen bedenken.
Deze module heb ik daarom ook met veel interesse gevolgd. De lessen gegeven, met name de manier waarop, door
de heer Baart hebben hier een grote bijdrage in geleverd. Daarom wil ik hem via deze weg dan ook bedanken voor
alle ondersteuning en handvatten die ik gekregen heb om dit examen met goed gevolg te kunnen maken. Ook een
dank je wel aan mijn collegae, de ouders van Karsten en Karsten zelf, (naam) van het Jeugdteam en alle
specialisten die er aan bijgedragen hebben dat ik mij heb kunnen ontwikkelen door de behandelde lesstof in de
praktijk te kunnen brengen. Hopelijk kan dit mij ook verder helpen in mijn ontwikkeling de komende jaren.
Ten slotte wil ik ook mijn familie bedanken, en mijn gezin in het bijzonder, voor alle steun die ik krijg om mijzelf te
ontplooien en deze opleiding met een goed gevolg te kunnen afronden. Hun begrip en hulp zorgen ervoor dat ik
gemotiveerd blijf om door te gaan.
Ik dank u voor uw te nemen tijd om mijn stuk te lezen en ik wens u veel leesplezier toe.
,Samenvatting
In het kader van eindopdracht voor de module 'Begeleiden van kinderen en jongeren' is een handelingsplan
opgesteld voor Karsten van Dijk. Voor het opstellen van dit handelingsplan zijn de problemen van Karsten uit de
casusbeschrijving als uitgangspunt gebruikt.
Probleemdefinitie
School heeft zijn zorgen geuit over het feit dat Karsten veel moeite heeft met het beantwoorden van vragen en niet
toekomt tot zelfstandig werken. Daarnaast signaleert school dat Karsten tijdens het vrije werken een korte
concentratieboog heeft en veel naar jongere kinderen trekt. De taalvaardigheid van Karsten is zwak. Verder valt
school op dat Karsten erg van tekenen houdt en daar erg in op kan gaan waarbij het lijkt alsof hij zich terugtrekt in
zijn eigen wereld. De problemen door de leerkracht zijn voor het eerst in oktober 2017 gesignaleerd. Thuis laat
Karsten zien dat hij erg prikkelbaar en impulsief is en erg snel boos wordt. Sinds december 2017 is het Jeugdteam
bij het gezin betrokken omdat de ouders hebben aangegeven overbelast te raken in de zorg voor hun kinderen. Om
te kijken waar het gedrag van Karsten op school en thuis vandaan komt is nader onderzoek nodig.
Onderzochte hypothesen
Op basis van de probleemdefinitie zijn de volgende hypothesen geformuleerd en onderzocht:
Ø Hypothese 1: (aangenomen) Karsten heeft autisme
Ø Hypothese 2: (aangenomen) Karsten heeft ADHD
Ø Hypothese 3: (verworpen) Karsten heeft een temperamentvol karakter
Ø Hypothese 4: (aangenomen) Karsten heeft een trage informatieverwerking
Ø Hypothese 5: (aangenomen) Karsten heeft een achterstand in de sociaal-emotionele ontwikkeling
Ø Hypothese 6: (verworpen) Karsten vertoont dit gedrag omdat hij behoefte heeft aan meer aandacht
doordat zijn ouders overbelast zijn
Ø Hypothese 7: (aangenomen) Karsten wordt gepest
Op basis van de onderzoeken kunnen de volgende conclusies getrokken worden:
- Karsten heeft een stoornis in het autistisch spectrum en ADHD. Daardoor heeft Karsten een trage
informatieverwerking en een achterstand in de sociaal-emotionele ontwikkeling.
- Het feit dat Karsten behoefte heeft aan meer aandacht dan gemiddeld komt niet doordat de ouders overbelast zijn
maar door de diagnose die bij Karsten is gesteld.
- Karsten wordt daadwerkelijk gepest in de klas.
Handelingsdoelen
Om Karsten op school beter te laten functioneren en thuis een balans te laten ontstaan zodat de ouders minder
overbelast raken en Karsten minder snel boos wordt, zijn voor de komende 6 maanden de volgende
handelingsdoelen opgesteld:
1. Karsten ontwikkelt sociaal-emotionele vaardigheden
2. Ouders van Karsten gaan starten met systeembegeleiding om beter in balans te blijven
3. Karsten ontwikkelt vaardigheden ter verbetering van zijn emotieregulatie en zelfbeeld
4. Karsten ontwikkelt vaardigheden om taal en gevoelens beter onder woorden te brengen
Analyse haalbaarheid
Het plan voor Karsten is realistisch mits er ondersteuning vanuit het Passend Onderwijs wordt aangevraagd en
school hem de nodige extra ondersteuning kan bieden. De (naam school) denkt dit te kunnen faciliteren.
Om de handelingsdoelen te realiseren zijn er in samenspraak met de ouders, leerkracht en het Jeugdteam
tussendoelen opgesteld.
,Inhoudsopgave
Inleiding 1
Hoofdstuk 1. Oriënterende fase 2
§1.1 Situatiebeschrijving 2
§1.1.1 Signalen uit de casusbeschrijving 2
§1.2 Theoretisch problematiseren 2
§1.2.1 Ontwikkeling eigen identiteit 2
§1.2.2 Taalvaardigheid 2
§1.2.3 Leercapaciteit 2
§1.2.4 Psychosociale ontwikkeling 2
§1.2.5 Psychiatrische problematiek en genetische gevoeligheid 3
§1.2.6 Ondersteuning thuissituatie 3
§1.3 Juridische context 3
§1.3.1 Bevorderen welzijn en ontwikkeling 3
§1.3.2 Jeugdhulp 3
§1.4 Probleemdefinitie 3
§1.5 Juridische consequenties 3
Hoofdstuk 2. Diagnostische fase 4
§2.1 Medisch biologisch niveau 4
§2.1.1 Biologische aspecten 4
§2.1.2 Ontwikkeling en persoonlijkheidsaspecten 4
§2.2 Individueel psychologisch niveau 4
§2.2.1 Gedragsmatige en cognitieve aspecten 4
§2.2.2 Psychodynamische aspecten 4
§2.3 Sociaal niveau 4
§2.3.1 Gezinssysteemaspecten 4
§2.3.2 Sociale aspecten 4
§2.4 Formulering hypothesen 4
§2.5 Te onderzoeken hypothesen 4
§2.6 Observatieplan 5
§2.7 Resultaten GGZ 5
§2.8 Conclusie gestelde hypothesen 6
Hoofdstuk 3. Planningsfase 6
§3.1 Handelingsdoelen 6
§3.2 Analyse haalbaarheid 6
§3.2.1 Inventarisatie bevorderende factoren 6
§3.2.2 Inventarisatie belemmerende factoren 6
§3.2.3 Weging van de factoren 6
§3.3 Tussendoelen 7
§3.3.1 Ontwikkeling sociaal-emotionele vaardigheden 7
§3.3.2 Balans in thuissituatie 7
§3.3.3 Verbetering emotieregulatie en zelfbeeld 7
§3.3.4 Verbetering taal en emoties 7
Literatuurlijst 8
, Bijlage I. Algemene gegevens 9
Bijlage II. Interventiepiramide jeugdzorg 9
Bijlage III. Uitwerking observatie volgens ABC-schema 10
Bijlage IV. Onderzoeksresultaten GGZ 13
Bijlage V. Werkplan 15
