FILOSOFIE
2022-2023
Emmy Govaert
1
, INHOUDSTAFEL
LES 1: DE OORSPRONG VAN DE FILOSOFIE
INTRO
- boek is nieuw
- planning van de lessen chamilo
- voorbeeldexamen
- verhaal vertellen
FILOSOFIE?
1. Filosofie begint met verwondering (Plato)
2. Welke filosofische vraag stel je jezelf ooit?
o Wat is goed en kwaad?
o Waarom leven wij?
o Is er leven na dood?
‘OORSPRONG VAN DE FILOSOFIE ’
2
, - Etymologie: filein en Sophia (Athena, Minerva, Tara, Saraswati)
o Griekse filein: “houden van”
o Sophia: (godin van de) Wijsheid
houden van de wijsheid
- Oorsprong: twee visies
o Filosofie is zo oud als de mensheid (dus iedereen is filosoof, als je een
bepaalde vraag stelt)
o Filosofie is ontstaan in bepaalde periode in bepaalde regio (specifieke tak
van de menselijke kennis)
OVERGANG VAN MYTHOS NAAR LOGOS
- Mythos: het denken gebaseerd op bovennatuurlijke verschijningen
- Logos: een manier van bekijken die eerder op de natuur gebaseerd was
zo kijken we terug vroegere mens heel religieus bezig en op bepaald
moment nuchter in geworden
MYTHOS:
- Voorvaderen
o ritueel het volwassen worden van de dochters
o zorgen ervoor dat vruchtbaarheid van de meisjes gegarandeerd worden in
ruil voor voedsel
- Shiva – Shakti
o De dans van de twee elementen
In de mythes zitten er veel wijsheden (egyptische mythologie, narcisus,…)
- Adam & eva:
o De boom van kennis en goed en kwaad daar mochten ze niet van eten
o Wij oordelen en veroordelen
o Door te oordelen en veroordelen, vallen we uit het aartsparadijs
o Wij lijden op een psychologische manier
- Homeros, Hesiodos:
o Odysseus en de sirenen
o Terugkeer naar zijn vrouw
o We keren terug naar onszelf
o Het verhaal lezen als een verhaal hoe we als mens willen groeien en
moeilijkheden kunnen overwinnen om uiteindelijk thuis te komen
VAN MYTHOS NAAR LOGOS
- stel dat je uit bepaald gebied komt en hebt eigen kijk op de wereld, in contact met
mensen die nog andere kijk hebben op de wereld
- wat gebeurt er dan?
- Twee manieren
o Wij hebben gelijk, zij zijn fout, vechten
o Er heeft niemand gelijk/iedereen heeft gelijk
- Nieuwe manier van denken en verklaren dan traditionele eerder mythische
verklaringsmodellen)
o natuur wordt uit de natuur verklaard
3
, o groter belang van (zintuiglijke) observatie
- Hoe is deze sprong in het ‘denken’ te begrijpen?
o Overgang ging samen met verstedelijking en daardoor botsing van
modellen?
o Dichter Xenophanes reflecteert over de vraag hoe we zo verschillen in visie
over de goden:
o “als dieren handen bezaten zoals de mensen, zouden de paarden de goden
als paarden afbeelden, de ossen als ossen. De Ethiopiërs maken hun goden
zwart met stompe neuzen; de Thraciërs zeggen dat de hunne blauwe ogen
en rood haar bezitten. In werkelijkheid hebben de mensen nooit iets over
de goden geweten en zullen dat ook nooit weten”
Dus eigenlijk weten we het niet
Algemene conclusie: wij maken de goden zelf, doordat je andere
visies krijg, heb je begrijpen op een ander niveau
dan krijg je zelf een poging om de boel te begrijpen maar op een ander niveau
LOGOS IN HET OOSTEN
- india
o upanishaden, boeddha & mahavira
- china
o confucius en Lao Tzu
o taoïsme
o dag/nacht, de overgang, alles is voortdurend in beweging
- logos
o leer, woord, logica
o de natuur uit de natuur, rationele
1 OMSCHRIJVING EN INDELING VAN DE FILOSOFIE
1.1 FILOSOFIE TUSSEN RELIGIE EN WETENSCHAP
religie logos wetenschap
(mythe). (filosofie)
Sommige filosofen baseren zich meer op de wetenschap en andere meer op de mythes
Een domein die geen religie is maar ook geen wetenschap verschillende domeinen
Filosofische vragen wetenschap heeft er geen antwoord op
Heel wat verschillende omschrijvingen van wat filosofie nu eigenlijk is
4
2022-2023
Emmy Govaert
1
, INHOUDSTAFEL
LES 1: DE OORSPRONG VAN DE FILOSOFIE
INTRO
- boek is nieuw
- planning van de lessen chamilo
- voorbeeldexamen
- verhaal vertellen
FILOSOFIE?
1. Filosofie begint met verwondering (Plato)
2. Welke filosofische vraag stel je jezelf ooit?
o Wat is goed en kwaad?
o Waarom leven wij?
o Is er leven na dood?
‘OORSPRONG VAN DE FILOSOFIE ’
2
, - Etymologie: filein en Sophia (Athena, Minerva, Tara, Saraswati)
o Griekse filein: “houden van”
o Sophia: (godin van de) Wijsheid
houden van de wijsheid
- Oorsprong: twee visies
o Filosofie is zo oud als de mensheid (dus iedereen is filosoof, als je een
bepaalde vraag stelt)
o Filosofie is ontstaan in bepaalde periode in bepaalde regio (specifieke tak
van de menselijke kennis)
OVERGANG VAN MYTHOS NAAR LOGOS
- Mythos: het denken gebaseerd op bovennatuurlijke verschijningen
- Logos: een manier van bekijken die eerder op de natuur gebaseerd was
zo kijken we terug vroegere mens heel religieus bezig en op bepaald
moment nuchter in geworden
MYTHOS:
- Voorvaderen
o ritueel het volwassen worden van de dochters
o zorgen ervoor dat vruchtbaarheid van de meisjes gegarandeerd worden in
ruil voor voedsel
- Shiva – Shakti
o De dans van de twee elementen
In de mythes zitten er veel wijsheden (egyptische mythologie, narcisus,…)
- Adam & eva:
o De boom van kennis en goed en kwaad daar mochten ze niet van eten
o Wij oordelen en veroordelen
o Door te oordelen en veroordelen, vallen we uit het aartsparadijs
o Wij lijden op een psychologische manier
- Homeros, Hesiodos:
o Odysseus en de sirenen
o Terugkeer naar zijn vrouw
o We keren terug naar onszelf
o Het verhaal lezen als een verhaal hoe we als mens willen groeien en
moeilijkheden kunnen overwinnen om uiteindelijk thuis te komen
VAN MYTHOS NAAR LOGOS
- stel dat je uit bepaald gebied komt en hebt eigen kijk op de wereld, in contact met
mensen die nog andere kijk hebben op de wereld
- wat gebeurt er dan?
- Twee manieren
o Wij hebben gelijk, zij zijn fout, vechten
o Er heeft niemand gelijk/iedereen heeft gelijk
- Nieuwe manier van denken en verklaren dan traditionele eerder mythische
verklaringsmodellen)
o natuur wordt uit de natuur verklaard
3
, o groter belang van (zintuiglijke) observatie
- Hoe is deze sprong in het ‘denken’ te begrijpen?
o Overgang ging samen met verstedelijking en daardoor botsing van
modellen?
o Dichter Xenophanes reflecteert over de vraag hoe we zo verschillen in visie
over de goden:
o “als dieren handen bezaten zoals de mensen, zouden de paarden de goden
als paarden afbeelden, de ossen als ossen. De Ethiopiërs maken hun goden
zwart met stompe neuzen; de Thraciërs zeggen dat de hunne blauwe ogen
en rood haar bezitten. In werkelijkheid hebben de mensen nooit iets over
de goden geweten en zullen dat ook nooit weten”
Dus eigenlijk weten we het niet
Algemene conclusie: wij maken de goden zelf, doordat je andere
visies krijg, heb je begrijpen op een ander niveau
dan krijg je zelf een poging om de boel te begrijpen maar op een ander niveau
LOGOS IN HET OOSTEN
- india
o upanishaden, boeddha & mahavira
- china
o confucius en Lao Tzu
o taoïsme
o dag/nacht, de overgang, alles is voortdurend in beweging
- logos
o leer, woord, logica
o de natuur uit de natuur, rationele
1 OMSCHRIJVING EN INDELING VAN DE FILOSOFIE
1.1 FILOSOFIE TUSSEN RELIGIE EN WETENSCHAP
religie logos wetenschap
(mythe). (filosofie)
Sommige filosofen baseren zich meer op de wetenschap en andere meer op de mythes
Een domein die geen religie is maar ook geen wetenschap verschillende domeinen
Filosofische vragen wetenschap heeft er geen antwoord op
Heel wat verschillende omschrijvingen van wat filosofie nu eigenlijk is
4
