Praktisch Strafrecht
Welke onderdelen gaan we zien?
1. Misdrijven (de soorten)
2. Straffen (welke straffen?)
3. Andere veroordelingen
4. Poging
5. Herhaling
6. Samenloop
7. Deelneming
8. Rechtvaardigings-, verschoningsgronden
9. Verzachtende omstandigheden
10. Tenietgaan van straffen
11. Veroordelingen uitgesproken door andere staten
1
,Deel 1: Algemeen strafrecht
Hoofdstuk 1: Belangrijke begrippen
1. Wat is strafrecht
Strafrecht is een tak van het publiekrecht dat het geheel van rechtsregels die
bepaalde strafbare gedragingen gaat beschrijven en bestraffen.
1.1 Belangerijke elementen in deze defenitie:
1. Het strafrecht is publiekrecht
= het is de overheid die bepaalde gedragingen strafbaar stelt en die sancties
bepaalt
Bv. Er kan niet van afgeweken worden met een onderlinge ovk.
2. Welke gedragingen strafbaar zijn
In het strafrecht gaat het om menselijke gedragingen.
een actieve gedraging: een gedraging die op zich strafbaar gesteld werd.
Bv. Slagen en verwondingen, diefstal,..
het nalaten om een bepaalde gedraging te stellen
Bv. Het nalaten van hulp te bieden aan een persoon in nood.
een gedraging die op zich niet strafbaar is maar strafbaar word door het
ongewilde gevolg.
Bv. Onopzettelijke slagen en verwondingen bij een verkeersongeval.
!! dieren zijn niet strafbaar in ons rechtsstelsel
Niet enkel natuurlijke personen worden bedoeld in het strafrecht. Onder
gedragingen van mensen worden ook gedragingen van rechtspersonen
begrepen.
Art. 5 SW
2
,Een rechtspersoon
= Een rechtspersoon is een juridische constructie waardoor een organisatie
rechten en plichten kan bezitten. De rechtspersoon is een organisatie, een
vennootschap, die zelfstandig kan deelnemen aan het rechtsverkeer. Daardoor
kan een rechtspersoon dingen kopen en overeenkomsten afsluiten.
zowel publiek- als privaatrechterlijke personen
- Tijdelijke vereningingen en vereningingen bij wijze van deelneming
- Handelsveroontschap in oprichting
- Burgerlijke vennootschappen
3. Onder welke voorwaarde
= de wet bepaalt welke elementen aanwezig moeten zijn opdat een bepaalde
gedraging een misdrijf zou uitmaken.
Al de elementen( = al de voorwaarden) die in de wet staan opgesomd staan
moeten aanwezig zijn opdat er van een misdrijf sprake kan zijn.
4. In welke omstandigheden
= Verschillende gedragingen kunnen al dan niet strafbaar zijn, zwaarder of
minder zwaar strafbaar zijn naargelang van de omstandigheden waarin ze zich
voordoen.
Bv. Omstandigeheden van wettelijke verdediging.art. 416 Sw.
Er bestaat ook zo iets als verzachtende omstandigheden (bv. Een slechte
thuissituatie)
Er zijn ook verzwarende omstandigheden:
- Diefstal met geweld
- Diefstal met braak of inklimming
- Slagen en verwondingen met de dood tot gevolg
5. Tegenover welke personen
= de hoedaningheid van de dader en het slachtoffer maken dikwijls een
verschil uit in het strafrecht. Slagen en verwondingen worden op een andere
manier bestraft naargelang van het slachtoffer.
Bv. Slagen en verwondingen tegenover de koning (art. 101 Sw)
3
, 6. Sancties en maatregelen
= er zijn meerdere gedragingen d ie in deze maatschappij moreel worden
afgekeurd, terwijl ze niet strafbaar zijn.
Essentieel in het strafrecht is dat het gaat om voorschriften die op dat ogenblik
in die maatschappij gelden; ze zijn door de overheid ingesteld en maken dat
bepaalde gedragingen aanleiding geven tot sancties en/of maatregelen
1.2 Het legaliteitsbeginsel
Het legaliteitsbeginsel is een fundamenteel beginsel in het strafrecht. Dit
beginsel werd opgenomen in de grondwet.
Het bevat het volgende:
1. Geen misdrijf zonder wet
= een gedraging is pas strafbaar als ze als dusdaning in de wet beschreven staat!
2. Geen straf zonder wet
= de strafwet voorziet bepaalde sancties voor de verschillende strafbare
gedragingen. Het zijn die sancties die de rechter moet toepassen en hij moet
binnen de door de strafwet opgelegde grenzen blijven.
! het is de rechter niet toegestaan strengen te zijn dan in de wet voorzien
Propbatiestraf= een voorwaarde
Het legaliteitsbeginsel heeft een aantal gevolgen:
1. De bronnen van het strafrecht zijn enkel terug te vinden in de wet.
2. De strafwet moet strikt geïntrepreteerd worden, er is geen ruimte voor vrije
intrepretatie
3. De strafwet kan niet terugwerken in de tijd
4. De Belgische strafwet is van toepassing op het Belgisch grondgebied
4
Welke onderdelen gaan we zien?
1. Misdrijven (de soorten)
2. Straffen (welke straffen?)
3. Andere veroordelingen
4. Poging
5. Herhaling
6. Samenloop
7. Deelneming
8. Rechtvaardigings-, verschoningsgronden
9. Verzachtende omstandigheden
10. Tenietgaan van straffen
11. Veroordelingen uitgesproken door andere staten
1
,Deel 1: Algemeen strafrecht
Hoofdstuk 1: Belangrijke begrippen
1. Wat is strafrecht
Strafrecht is een tak van het publiekrecht dat het geheel van rechtsregels die
bepaalde strafbare gedragingen gaat beschrijven en bestraffen.
1.1 Belangerijke elementen in deze defenitie:
1. Het strafrecht is publiekrecht
= het is de overheid die bepaalde gedragingen strafbaar stelt en die sancties
bepaalt
Bv. Er kan niet van afgeweken worden met een onderlinge ovk.
2. Welke gedragingen strafbaar zijn
In het strafrecht gaat het om menselijke gedragingen.
een actieve gedraging: een gedraging die op zich strafbaar gesteld werd.
Bv. Slagen en verwondingen, diefstal,..
het nalaten om een bepaalde gedraging te stellen
Bv. Het nalaten van hulp te bieden aan een persoon in nood.
een gedraging die op zich niet strafbaar is maar strafbaar word door het
ongewilde gevolg.
Bv. Onopzettelijke slagen en verwondingen bij een verkeersongeval.
!! dieren zijn niet strafbaar in ons rechtsstelsel
Niet enkel natuurlijke personen worden bedoeld in het strafrecht. Onder
gedragingen van mensen worden ook gedragingen van rechtspersonen
begrepen.
Art. 5 SW
2
,Een rechtspersoon
= Een rechtspersoon is een juridische constructie waardoor een organisatie
rechten en plichten kan bezitten. De rechtspersoon is een organisatie, een
vennootschap, die zelfstandig kan deelnemen aan het rechtsverkeer. Daardoor
kan een rechtspersoon dingen kopen en overeenkomsten afsluiten.
zowel publiek- als privaatrechterlijke personen
- Tijdelijke vereningingen en vereningingen bij wijze van deelneming
- Handelsveroontschap in oprichting
- Burgerlijke vennootschappen
3. Onder welke voorwaarde
= de wet bepaalt welke elementen aanwezig moeten zijn opdat een bepaalde
gedraging een misdrijf zou uitmaken.
Al de elementen( = al de voorwaarden) die in de wet staan opgesomd staan
moeten aanwezig zijn opdat er van een misdrijf sprake kan zijn.
4. In welke omstandigheden
= Verschillende gedragingen kunnen al dan niet strafbaar zijn, zwaarder of
minder zwaar strafbaar zijn naargelang van de omstandigheden waarin ze zich
voordoen.
Bv. Omstandigeheden van wettelijke verdediging.art. 416 Sw.
Er bestaat ook zo iets als verzachtende omstandigheden (bv. Een slechte
thuissituatie)
Er zijn ook verzwarende omstandigheden:
- Diefstal met geweld
- Diefstal met braak of inklimming
- Slagen en verwondingen met de dood tot gevolg
5. Tegenover welke personen
= de hoedaningheid van de dader en het slachtoffer maken dikwijls een
verschil uit in het strafrecht. Slagen en verwondingen worden op een andere
manier bestraft naargelang van het slachtoffer.
Bv. Slagen en verwondingen tegenover de koning (art. 101 Sw)
3
, 6. Sancties en maatregelen
= er zijn meerdere gedragingen d ie in deze maatschappij moreel worden
afgekeurd, terwijl ze niet strafbaar zijn.
Essentieel in het strafrecht is dat het gaat om voorschriften die op dat ogenblik
in die maatschappij gelden; ze zijn door de overheid ingesteld en maken dat
bepaalde gedragingen aanleiding geven tot sancties en/of maatregelen
1.2 Het legaliteitsbeginsel
Het legaliteitsbeginsel is een fundamenteel beginsel in het strafrecht. Dit
beginsel werd opgenomen in de grondwet.
Het bevat het volgende:
1. Geen misdrijf zonder wet
= een gedraging is pas strafbaar als ze als dusdaning in de wet beschreven staat!
2. Geen straf zonder wet
= de strafwet voorziet bepaalde sancties voor de verschillende strafbare
gedragingen. Het zijn die sancties die de rechter moet toepassen en hij moet
binnen de door de strafwet opgelegde grenzen blijven.
! het is de rechter niet toegestaan strengen te zijn dan in de wet voorzien
Propbatiestraf= een voorwaarde
Het legaliteitsbeginsel heeft een aantal gevolgen:
1. De bronnen van het strafrecht zijn enkel terug te vinden in de wet.
2. De strafwet moet strikt geïntrepreteerd worden, er is geen ruimte voor vrije
intrepretatie
3. De strafwet kan niet terugwerken in de tijd
4. De Belgische strafwet is van toepassing op het Belgisch grondgebied
4
