Samenvatting - Syllabus 1 & 2 - Anatomie & Fysiologie - Vroedkunde
Samenvatting Syllabus Anatomie & Fysiologie - Céline .......................................................................... 1
Hoofdstuk 1 ............................................................................................................................................. 3
Organisatieniveaus .............................................................................................................................. 3
Weefsel ................................................................................................................................................ 3
Orgaanstelsels ..................................................................................................................................... 4
Vitale functies ...................................................................................................................................... 5
Homeostase ......................................................................................................................................... 5
Metabolisme........................................................................................................................................ 6
Hoofdstuk 2 ............................................................................................................................................. 8
2.1 Energievormende processen ......................................................................................................... 8
2.2 Organische Biomoleculen .............................................................................................................. 8
2.3 Metabolisme................................................................................................................................ 12
2.4 Transport van stoffen in en uit de cellen in ons lichaam ............................................................. 15
Hoofdstuk 3 ........................................................................................................................................... 20
Het Gastro-intestinaal Stelsel ............................................................................................................ 20
Mini-samenvatting!! .......................................................................................................................... 23
Mondholte ......................................................................................................................................... 24
Farynx ................................................................................................................................................ 26
Oesofagus .......................................................................................................................................... 27
Maag .................................................................................................................................................. 28
Analogie spijsvertering ...................................................................................................................... 29
Dunne darm....................................................................................................................................... 32
Dikke darm......................................................................................................................................... 35
Pancreas ............................................................................................................................................ 36
Lever .................................................................................................................................................. 38
Galblaas en galwegen ........................................................................................................................ 40
Hoofdstuk 4 ........................................................................................................................................... 43
CARDIOVASCULAIR STELSEL .............................................................................................................. 43
4.1. HET BLOED .................................................................................................................................. 43
4.2. BLOEDGROEPEN ......................................................................................................................... 48
4.3. HET HART .................................................................................................................................... 49
4.4 De Bloedvaten ............................................................................................................................. 51
Toepassing – Thermoregulatie .......................................................................................................... 52
, 4.5. Lymfatisch Systeem .................................................................................................................... 54
Hoofdstuk 5 ........................................................................................................................................... 55
Algemeen Overzicht .......................................................................................................................... 55
5.1. Bouw van het Ademhalingsstelsel .............................................................................................. 55
5.2. Ademhalingsmechanica.............................................................................................................. 56
5.3. Regulatie van de Ademhaling ..................................................................................................... 56
Hoofdstuk 6 ........................................................................................................................................... 57
HET EXCRETIESTELSEL ........................................................................................................................ 57
6.1. DE NIEREN .................................................................................................................................. 57
6.2. DE URINE .................................................................................................................................... 59
6.3. DE URINEWEGEN ........................................................................................................................ 59
Stappenplan voor de Weg van Voorurine (Ultrafiltraat) en Urine in de Nieren ................................ 59
,Hoofdstuk 1
Organisatieniveaus
• Cel
o Kleinste bouwsteen van het lichaam
• Weefsel
o Groot aantal cellen met dezelfde vorm en functie
• Spierweefsel
• Zenuwweefsel
• Bindweefsel
• Dekweefsel
• Orgaan
o Bestaat uit verschillende weefsels en oefenen een specifieke functie uit
• Orgaanstelsel
o Groep organen die samenwerkt om gezamenlijke vitale functie te verzorgen
• Hart - bloed - bloedvaten = cardiovasculair systeem
• Mond - slokdarm - maag - darmen - lever - pancreas - galblaas = spijsverteringsstelsel
• Organisme
o Bestaat uit verschillende orgaanstelsels die samenwerken
Weefsel
Er worden 4 type weefsels onderscheiden waaruit organen kunnen worden opgebouwd.
• Spierweefsel
• Dwarsgestreept spierweefsel
• Glad spierweefsel
• Hartspierweefsel
• Zenuwweefsel
• Bindweefsel
• Bestaat uit:
▪ Matrix (=grondsubstantie (=vloeistof) + vezels)
▪ Gespecialiseerde cellen die los van elkaar liggen
• Vezels zijn eiwitvezels
▪ Collagene vezels, elastische vezels, reticulaire of netvormige vezels
• Bot, kraakbeen, bloed, lymfe, vetweefsel, pezen, ligamenten zijn bindweefsel
• Dekweefsel
• Bestaat uit aaneengesloten laag cellen die aan het lichaamsoppervlakte liggen of
binnenbekleding vormen van holle organen (darmkanaal, luchtwegen, bloedvaten).
• Beschermende functie
• Zorgt voor opname van stoffen en opvangen van signalen
• 3 vormen
▪ Epitheel
• Binnenbekleding van organen die in contact staan met de buitenwereld
▪ Endotheel
• Binnenzijde van bloedvaten, endocard (hart) en lymfevaten
▪ Mesotheel
• Bekleding van pleurabladen in de longen en het buikvlies
, Orgaanstelsels
Het lichaam is uit 10 orgaanstelsels opgebouwd.
Mijn Grote Rode Heks Eet Enkel Zure Citroenen, Lekker Vies!
• Musculoskeletale systeem
• Locomotorisch stelsel
• Opgebouwd uit spieren en botten
• Zorgt voor voortbeweging, handhaven van rechtopstaande houding en ademhaling. Steunt
en beschermt de inwendige organen.
• Gastro-intestinale systeem
• Maagdarmstelsel
• Voedsel wordt opgenomen, voedingsstoffen worden afgebroken in de darmen onder
invloed van enzymen tot bouwstoffen die de darm opneemt en aan het bloed afgeeft.
Passeren vaak eerst de lever om daarna in de weefsels terecht te komen. Alles wat niet
bruikbaar is wordt door de darmen uitgescheiden.
• Respiratoir systeem
• Ademhalingsstelsel
• O2 is nodig voor het proces van oxidatie. Wordt ingeademd via de longen.
• Oxidatie van voedingsstoffen zoals suikers en vetten, zorgt ervoor dat energie vrijkomt en
daar komt CO2 bij vrij.
• C6H12O6 + 6O2 = 6H2O + 6CO2 + energie
• Huid
• Bevat sensibele receptoren, beschermt het lichaam tegen gevaren vanuit de omgeving.
• Speelt belangrijke rol bij verdediging tegen vreemde stoffen (chemicaliën, bacteriën,
virussen) en bij het reguleren van de lichaamstemperatuur.
• Excretiestelsel
• Uitscheidingsstelsel
• Bij stofwisseling komen afvalproducten vrij die door de nieren met de urine worden
uitgescheiden.
• Nieren zorgen ook voor het constant houden van de samenstelling van het bloed.
• Regelt vochtbalans in ons lichaam door de volumes van de geproduceerde urine te
regelen.
• Endocrien systeem
• Hormonaal systeem
• Zorgt ook voor coördinatie en regulatie tussen orgaansystemen, maar werkt trager en
langduriger dan het zenuwstelsel. Reguleert via chemische stoffen in het bloed
(hormonen).
• Zenuwstelsel
• Coördinatie en regulatie van orgaansystemen.
• Maakt reactie op prikkels mogelijk via zeer snelle elektrische signalen en chemische
stoffen tussen zenuwcellen (neurotransmitters)
• Cardiovasculair systeem
• Circulatiestelsel
• Wordt gevormd door hart en bloedvaten.
• Bloedsomloop transporteert cellen en opgeloste stoffen (oa voedingsstoffen, afvalstoffen,
CO2, O2)
• Hart is pomp die aandrijvende kracht is van de bloedsomloop
• Lymfestelsel
• Zorgt voor bescherming van het lichaam tegen infecties en ziektes
• Zorgt voor terugkeer weefselvocht naar bloedsomloop
• Voortplantingssysteem
• Productie hormonen en geslachtscellen en draagt bij tot vormen van nieuw organisme.
Samenvatting Syllabus Anatomie & Fysiologie - Céline .......................................................................... 1
Hoofdstuk 1 ............................................................................................................................................. 3
Organisatieniveaus .............................................................................................................................. 3
Weefsel ................................................................................................................................................ 3
Orgaanstelsels ..................................................................................................................................... 4
Vitale functies ...................................................................................................................................... 5
Homeostase ......................................................................................................................................... 5
Metabolisme........................................................................................................................................ 6
Hoofdstuk 2 ............................................................................................................................................. 8
2.1 Energievormende processen ......................................................................................................... 8
2.2 Organische Biomoleculen .............................................................................................................. 8
2.3 Metabolisme................................................................................................................................ 12
2.4 Transport van stoffen in en uit de cellen in ons lichaam ............................................................. 15
Hoofdstuk 3 ........................................................................................................................................... 20
Het Gastro-intestinaal Stelsel ............................................................................................................ 20
Mini-samenvatting!! .......................................................................................................................... 23
Mondholte ......................................................................................................................................... 24
Farynx ................................................................................................................................................ 26
Oesofagus .......................................................................................................................................... 27
Maag .................................................................................................................................................. 28
Analogie spijsvertering ...................................................................................................................... 29
Dunne darm....................................................................................................................................... 32
Dikke darm......................................................................................................................................... 35
Pancreas ............................................................................................................................................ 36
Lever .................................................................................................................................................. 38
Galblaas en galwegen ........................................................................................................................ 40
Hoofdstuk 4 ........................................................................................................................................... 43
CARDIOVASCULAIR STELSEL .............................................................................................................. 43
4.1. HET BLOED .................................................................................................................................. 43
4.2. BLOEDGROEPEN ......................................................................................................................... 48
4.3. HET HART .................................................................................................................................... 49
4.4 De Bloedvaten ............................................................................................................................. 51
Toepassing – Thermoregulatie .......................................................................................................... 52
, 4.5. Lymfatisch Systeem .................................................................................................................... 54
Hoofdstuk 5 ........................................................................................................................................... 55
Algemeen Overzicht .......................................................................................................................... 55
5.1. Bouw van het Ademhalingsstelsel .............................................................................................. 55
5.2. Ademhalingsmechanica.............................................................................................................. 56
5.3. Regulatie van de Ademhaling ..................................................................................................... 56
Hoofdstuk 6 ........................................................................................................................................... 57
HET EXCRETIESTELSEL ........................................................................................................................ 57
6.1. DE NIEREN .................................................................................................................................. 57
6.2. DE URINE .................................................................................................................................... 59
6.3. DE URINEWEGEN ........................................................................................................................ 59
Stappenplan voor de Weg van Voorurine (Ultrafiltraat) en Urine in de Nieren ................................ 59
,Hoofdstuk 1
Organisatieniveaus
• Cel
o Kleinste bouwsteen van het lichaam
• Weefsel
o Groot aantal cellen met dezelfde vorm en functie
• Spierweefsel
• Zenuwweefsel
• Bindweefsel
• Dekweefsel
• Orgaan
o Bestaat uit verschillende weefsels en oefenen een specifieke functie uit
• Orgaanstelsel
o Groep organen die samenwerkt om gezamenlijke vitale functie te verzorgen
• Hart - bloed - bloedvaten = cardiovasculair systeem
• Mond - slokdarm - maag - darmen - lever - pancreas - galblaas = spijsverteringsstelsel
• Organisme
o Bestaat uit verschillende orgaanstelsels die samenwerken
Weefsel
Er worden 4 type weefsels onderscheiden waaruit organen kunnen worden opgebouwd.
• Spierweefsel
• Dwarsgestreept spierweefsel
• Glad spierweefsel
• Hartspierweefsel
• Zenuwweefsel
• Bindweefsel
• Bestaat uit:
▪ Matrix (=grondsubstantie (=vloeistof) + vezels)
▪ Gespecialiseerde cellen die los van elkaar liggen
• Vezels zijn eiwitvezels
▪ Collagene vezels, elastische vezels, reticulaire of netvormige vezels
• Bot, kraakbeen, bloed, lymfe, vetweefsel, pezen, ligamenten zijn bindweefsel
• Dekweefsel
• Bestaat uit aaneengesloten laag cellen die aan het lichaamsoppervlakte liggen of
binnenbekleding vormen van holle organen (darmkanaal, luchtwegen, bloedvaten).
• Beschermende functie
• Zorgt voor opname van stoffen en opvangen van signalen
• 3 vormen
▪ Epitheel
• Binnenbekleding van organen die in contact staan met de buitenwereld
▪ Endotheel
• Binnenzijde van bloedvaten, endocard (hart) en lymfevaten
▪ Mesotheel
• Bekleding van pleurabladen in de longen en het buikvlies
, Orgaanstelsels
Het lichaam is uit 10 orgaanstelsels opgebouwd.
Mijn Grote Rode Heks Eet Enkel Zure Citroenen, Lekker Vies!
• Musculoskeletale systeem
• Locomotorisch stelsel
• Opgebouwd uit spieren en botten
• Zorgt voor voortbeweging, handhaven van rechtopstaande houding en ademhaling. Steunt
en beschermt de inwendige organen.
• Gastro-intestinale systeem
• Maagdarmstelsel
• Voedsel wordt opgenomen, voedingsstoffen worden afgebroken in de darmen onder
invloed van enzymen tot bouwstoffen die de darm opneemt en aan het bloed afgeeft.
Passeren vaak eerst de lever om daarna in de weefsels terecht te komen. Alles wat niet
bruikbaar is wordt door de darmen uitgescheiden.
• Respiratoir systeem
• Ademhalingsstelsel
• O2 is nodig voor het proces van oxidatie. Wordt ingeademd via de longen.
• Oxidatie van voedingsstoffen zoals suikers en vetten, zorgt ervoor dat energie vrijkomt en
daar komt CO2 bij vrij.
• C6H12O6 + 6O2 = 6H2O + 6CO2 + energie
• Huid
• Bevat sensibele receptoren, beschermt het lichaam tegen gevaren vanuit de omgeving.
• Speelt belangrijke rol bij verdediging tegen vreemde stoffen (chemicaliën, bacteriën,
virussen) en bij het reguleren van de lichaamstemperatuur.
• Excretiestelsel
• Uitscheidingsstelsel
• Bij stofwisseling komen afvalproducten vrij die door de nieren met de urine worden
uitgescheiden.
• Nieren zorgen ook voor het constant houden van de samenstelling van het bloed.
• Regelt vochtbalans in ons lichaam door de volumes van de geproduceerde urine te
regelen.
• Endocrien systeem
• Hormonaal systeem
• Zorgt ook voor coördinatie en regulatie tussen orgaansystemen, maar werkt trager en
langduriger dan het zenuwstelsel. Reguleert via chemische stoffen in het bloed
(hormonen).
• Zenuwstelsel
• Coördinatie en regulatie van orgaansystemen.
• Maakt reactie op prikkels mogelijk via zeer snelle elektrische signalen en chemische
stoffen tussen zenuwcellen (neurotransmitters)
• Cardiovasculair systeem
• Circulatiestelsel
• Wordt gevormd door hart en bloedvaten.
• Bloedsomloop transporteert cellen en opgeloste stoffen (oa voedingsstoffen, afvalstoffen,
CO2, O2)
• Hart is pomp die aandrijvende kracht is van de bloedsomloop
• Lymfestelsel
• Zorgt voor bescherming van het lichaam tegen infecties en ziektes
• Zorgt voor terugkeer weefselvocht naar bloedsomloop
• Voortplantingssysteem
• Productie hormonen en geslachtscellen en draagt bij tot vormen van nieuw organisme.
