Samenvatting Internationale politiek KULeuven - 2022/2023

Internationale politiek sinds 1945
Actualiteit (16/02)
Aardbeving Syrië en Turkije
o Sterkst in Gaziantep
o In Syrië nog moeilijker om getroffen burgers te helpen door oorlog in Syrië
o Syrische regering heeft deel van grens opengezet voor hulpverleners
Europese top met Zelensky
o Brussel, Grenshekken/muren
Beeld van Stalin  Slag om Stalingrad 80 jaar geleden
o WOII in Rusland = De grote vaderlandse oorlog
o Bij herdenking slag om Stalingrad wordt huidige Volgograd even terug
Stalingrad genoemd
Israël >< Palestina
o Conflict Israël Palestina  In Jenin aanslag in Synagoge  Raid 
Israëlische troepen vernietigen deel van de stad  Palestijnse jongeren
protesteren en gooien stenen naar aanvallers.
o Gazastrook kunnen aanduiden op een kaart!!
o Yasser Arafat (Leider Palestijnse bevrijdingsorganisatie) + Yitzhak Rabin
(Israël) + Shimon Peres (Israël)  Nobelprijs voor de Vrede in 1994
Protest tegen president in Peru
o Presidente Boluarte  Ze willen vorige president terug aan de macht
o Protesten sinds eind November
Russische minister buitenlandse zaken Lavrov op officieel staatsbezoek
in Zuid-Afrika
o President en minister buitenlandse zaken van belangrijke landen
kennen!!!
o Zuid-Afrika en Rusland gaan samen militaire oefeningen organiseren
o Rusland doet er alles aan om met andere landen samen te werken
o Minister buitenlandse zaken Zuid-Afrika: Naledi Pandor
Taliban in Afghanistan
o Na nieuwe machtsovername van Taliban in Afghanistan willen mensen
vluchten
o Afghanistan = fail state
Ontmoeting Nelson Mandela en Desmond Tutu
o Tutu is recent overleden, Anti-apartheid strijd in Zuid-Afrika
Koreaanse Oorlog
o 1950-1953
o Napalm meisje  verbrand door napalm (Vietnamoorlog) in 2022 50 jaar
geleden dat foto werd genomen (The Terror of War 1972)
Vietnamoorlog
o Amerikaanse Vietnam trauma 1955-1975
Iraanse Revolutie
o 1979 Aankomst Ayatollah
o Meisje dat hoofddoek niet wou dragen werd vermoord
o “Say her name” en “Women Life Freedom”
Fidel Castro  Cubaanse Revolutie  Leider van Cuba (1959-2008)
o 1959 Cubacrisis (Oktober 1962)  Nucleaire wapens
o Chroesjtsjov en JF Kennedy
Studentenprotesten in China
o 1989 = sleuteljaar internationale politiek
o Plein van hemelse vrede = Tienanmenplein (Beijing)
Gorbatsjov en Reagan
1

, oIntermediate-Range Nuclear Forces (INF)-verdrag in 1987  Einde
wapenwedloop
o Vertegenwoordigers van grootste machtsblokken tijdens Koude Oorlog
9 november 1989 val Berlijnse muur
Hoofdstuk 1: Het broze bondgenootschap tussen de grote 3 valt
uit elkaar
Op weg naar de Koude Oorlog in 6 topontmoetingen
Wie zijn de grote drie
o Verenigd Koninkrijk  Churchill
o Sovjet Unie  Stalin
o Verenigde Staten  Roosevelt

Waarom toch beginnen bij WOII (En niet pas erna?)
o Radicale transformatie van de wereldorde als gevolg van WOII
 Ontstaan van bondgenootschap tussen grote drie
 Eerste tekenen van breuken in dit bondgenootschap
  Aanloop Koude Oorlog
o Overstijgen van West-Europees perspectief op WOII
 Focus op ontwikkelingen in Centraal en Oost-Europa
 Sterk hertekende grenzen
 Focus op ontwikkelingen in Stille Zuidzee (de ‘Pacific War’)

De Gruwel van WOII
o Nederland: Kwart van mensen in Nederland jonger dan 40 ontkende dat
Holocaust gebeurd zou zijn  vragen of onderzoek wel klopt
o Niet enkel Joden kwamen om ook andere groepen werden geviseerd
o Globaal conflict
o Ca. 6 miljoen Joden sterven in Holocaust (Shoah in het Hebreews)
o Mensen sterven de hongersdood van Bengalen in Brits-Indië tot de
bevolking van Leningrad
o Koreaanse “troostmeisjes” worden door Japanse soldaten ontvoerd en
mishandeld
o Marokkaanse en Algerijnse soldaten sneuvelen aan de zijde van de
geallieerden bij het uitvoeren van de gevaarlijkste verkenningsopdrachten
o Japanse burgers in Hiroshima en Nagasaki komen om wanneer de
Amerikanen atoombommen inzetten in aug 1945

Ontstaan van het bondgenootschap tussen de grote drie
o Juni 1941 Operatie Barbarossa
 Duitsland valt SU binnen langs 3 fronten tegelijkertijd
 Schending Molotov-von-Ribbentrop pact (augustus 1939)  2
ministers buitenlandse zaken  verdeling van Polen
 Molotov was niet echte naam van die minister maar betekent hamer
 ging als hamer tewerk voor communistische partij
 Volledige verassing voor SU en zeker voor Stalin
 Groot verassingseffect brengt grote drie dichter bij elkaar
 Geheime protocollen binnen pact  Binnenvallen en verdelen van
polen  wie bezet welk deel  Sovjet zou Baltische republieken
mogen inlijven
 1 september 1939 werd Polen binnengevallen door Nazi-Duitsland 
betekende begin WOII
 USSR

2

,  Veel leden, maar ook geen-leden dat wél binnen de
invloedssfeer van de USSR waren (= satellietstaten). 
Waren Oost-Du, Polen, Roemenië, Hongarije, Bulgarije
 Revolutie in Tsjechoslowakije = Fluwelen Revolutie




 Operatie Barbarossa was verassing qua
 Timing (Voor Stalin)
 In eerste uren van nieuws sloot hij zich af van
buitenwereld
 Hij was eigenlijk al gewaarschuwd door zowel interne
(inlichtingendienst) als externe (Churchill) personen
 Stalin had niet aanvalsverdrag met Japan
 Oorlog aan zowel westelijke als oostelijke grens van
Sovjet Unie
 Locatie (Voor Stalin)
 Stalin dacht dat als er een aanval kwam dit langs de
kant van Moskou zij zijn maar ze vielen aan langs 3
fronten
 Gevolg (Voor Hitler)
 Inval ging niet vlot; in juni begonnen => begonnen snel in modder
vast te zitten.
 Polen is grondstoffen blijven leveren aan Nazi Duitsland
 Stalin had ook niet aanvalspact gesloten met Japan, waar hij geen
oorlog hoefde te voeren. Als Ontradingseffect voor Hitler. Bleek
uiteindelijk niet effectief te zijn.
 “Hoe overtuigend de feiten over de opbouw van het Duitse leger ook
waren, de Sovjetspionnen stonden onder zware druk om alleen die
informatie door te geven die Stalin wilde horen” (Sebag Montefiore,
2003, Stalin: The court of the red Tsar)
 “Wij hebben een non-agressiepact met Duitsland. Duitsland is volop
bezig met de oorlog in het westen en ik weet zeker dat Hitler niet
het risico zal nemen om een tweede front te openen door de Sovjet-
Unie aan te vallen. Hitler is niet achterlijk en begrijpt dat de Sovjet-
Unie geen polen, geen Frankrijk en zelfs geen Engeland is.” (Reactie
van Stalin op waarschuwing over aanval in juni 1941 volgens
memoires van Generaal Zjoekov)
 Stalin was de secretaris-generaal van de communistische partij
USSR (niet president!)
 Politburo van communistische partij: handje vol mensen die de
macht hebben en besturen.
 Quotes Stalin dia 5 les 2 zie PPT  was paranoïde man  vreesde
alles en iedereen  Heel wat capabele mensen waren weggezuiverd
in goelags  Duitsland is volop bezig met westen en zal geen twee
fronten openen dacht SU
 Secretaris generaal van de Communistische partij = machtigste
positie binnen SU
 Politbureau van de Communistische partij = uitvoerend en
besluitvormend orgaan


3

,  3 miljoen manschappen van zowel Duitse als Hongaarse, Finse,
Italiaanse,… mensen
 Leningrad = Sint Petersburg vandaag
 Doel: Donbas regio innemen en steenkoolmijnen + De Krim voor
strategische ligging + verwerven controle olieverwerving Kaspische
zee

Grote drie bondgenootschap wordt geboren na operatie Barbarossa
o Verregaande steun van VK en VS aan USSR
o Juli 1941: Brits- Sovjet akkoord  beide landen beloven elkaar op alle
mogelijke manieren te helpen in strijd tegen nazi-Duitsland + belofte geen
apart wapenstilstands- of vredesakkoord te onderhandelen zonder
wederzijds akkoord
o Ook toezegging alle mogelijke steun van PDR aan Stalin
 Toekenning Lend & Lease faciliteiten vanaf september 1942
 Lend & Lease Act. Amerikaanse wet ingevoerd voor het verlenen
van steun aan VK werd nu uitgebreid naar SU
 Maakte leveren van oorlogmaterieel mogelijk terwijl VS nog neutraal
was in WO2 op dat moment
 “limited and imperfect as it was, the Grand Alliance changed the
history of all the three countries and of the world” (Caroline Fink,
ColdWar: An International History)
o Pearl Harbor
o Akkoord tussen VS&VK: Atlantic Charter => 8 principes voor wereldorde
na overwinning op de Nazi’s
 Opgesteld & ondertekend door FDR & Churchill (aug. 1941)
 8 principes die de wereld na de overwinning op de nazi-Du moesten
sturen: o.a.:
 VS & VK geen territoriale expansie
 Afbouwen van beperkingen op vrije handel
 Oprichten vereniging van alle naties: VN
 Erkenning zelfbeschikkingsrecht van alle naties
 Inspiratie: Volkenbond van Woodrow Wilson
 Maar: FDR gaat dit veel strategischer doordrukken
o = eerste blauwdruk op weg naar realisatie van “Great Design” FDR
voor naoorlogse wereldorde

Landen voormalige SU
o Kazachstan, Oezbekistan, Kirgizië, Tadzjikistan, Oekraïne, Georgië,
Azerbeidzjan, Armenië, Moldavië, De Baltische Republieken (Estland,
Letland, Litouwen), Rusland, Belarus

De aanloop naar de Koude Oorlog in 6 topontmoetingen
o Top van Casablanca (januari 1943)
 Hoofdrolspelers:
 Churchill en Roosevelt (FDR) geheime ontmoeting, plannen




4