Samenvatting H5 neuro-ontogenese

Gedragsneurowetenschappen
Hoofdstuk 5: Neuro-ontogenese
 Niemand word geboren als een wit blad
 Bij de geboorte zijn de belangrijkste neurale circuits al
uitgetekend
 Het brein is nog in toestand van een foetus, het brein is pas
volgroeid na 25 jaar
 Een baby word geboren met een embryonaal menselijk potentieel
o Deze ontwikkeld verder door zijn omgeving
 De mens heeft aanleg om te kunnen praten en redeneren
o Dit kan het bij de geboorte nog niet
o Hij komt dus ‘prematuur’ ter wereld
o De ontwikkeling van het aangeboren potentieel hangt dus
af van de omgeving
 De natuur zet de lijnen uit maar het is aan de omgeving om het
aangeboren potentieel zo goed mogelijk te ontwikkelen
o Het ligt aan de omgeving of dit goed ontplooit of niet

Neuro-ontogenese
 Een goed begrip van de ontwikkeling van de hersenen tijdens de
levensloop van een individu
o Is belangrijk om de neuropsychologische ontwikkeling te
kunnen begrijpen
 Zeker wanneer we realiseren dat ontwikkelingsproblemen van de
hersenen een invloed hebben op het cognitief functioneren
 Genetische factoren en externe factoren zorgen samen voor de
ontwikkeling
 Het genotype word niet volledig bepaald door het fenotype
 Welke verbindingen neuronen maken worden dus niet vooraf
bepaald
o Zij ontstaan uit de interactie met de omgeving
o Hierdoor is de structuur voor iedereen uniek
o Hierbij gaat het over vaardigheden, emotionele
informatieverwerking, veilig voelen, aandacht krijgen,
plezier, …
 Dit allemaal samen zorgt voor het vormen van
cognitieve en sociaal-emotionele vaardigheden
o Een goede interactie tussen jongeren en zijn omgeving is
belangrijk voor een evenwichtig hersenontwikkeling

Hoe de neurofylogenese de neuro-ontogenese heeft beïnvloed
 Eenvoudige diersoorten passen zich genetisch aan, aan de
veranderingen van de omgeving over een reeks generaties
 Zij kunnen de veranderingen volgen door adaptie van het
erfelijk materiaal over snelle generatiewisselingen
 Door toename gemiddelde grootte is er een toename over
tijdsverloop, het tijdsverloop tussen 2 generaties
 Doordat dit langer duurt bij grootte soorten is dit voor
sommige soorten niet meer mogelijk om aan te passen via
genetisch materiaal

, o Hierdoor is er dan adaptie of aanpassingsvermogen tijdens
het individuele leven nodig
o Bv. Het zenuwstelsel met de hersenen
o Met andere woorden: De evolutie van het zenuwstelsel met
groter wordende hersenen lijkt het antwoord op de
noodzaal van het toenemende gedragsaanpassing aan
verandering in de leefomgeving tijdens de levensloop van
een individu
o Het biedt de mogelijkheid tot adaptie door leren

Biologische evolutie
 Dit leiden bij de hominiden (mensapen en mensen) tot grootte
toename van de hersenen
 Met deze grootte van hersenen kan een mens niet ter wereld
komen
 We komen op de wereld met een brein dat nog niet eens een 3de is
van wat het zal worden, ze zijn dus in een onvoltooide toestand
 Daarom is een mens hulpeloos wanneer het geboren is en heeft
het de hulp nodig van anderen
 De noodzaak om te leren dringt zich op
o Dit komt neer op het vormen van nieuwe netwerken in de
hersenen
o De mens heeft een enorm leervermogen
o Dit is een groeiproces dat dient om de hersenen te
voltooien
o Dit duurt tot na de 20 jaar

Een meesterzet van de natuur?
 Het is belangrijk dat onze hersenen nog niet volledig
ontwikkeld zijn
 De mens is meer dan een zoogdier
 Als een mens ter wereld zou komen met volledig ontwikkeld
gedragsfuncties en vaardigheden zou het afgewerkt geboren
worden
 Het gedrag zou dan niet meer kneedbaar zijn
 De mens zou niet meer instaat zijn om ontwikkelingssprongen te
maken, ze zouden niet meer kunnen groeien
 Door kinderen prematuur op de wereld te zetten worden ze
verplicht de cultuur van hun ouders over te nemen, een baby
hoeft niet te leren, zijn intelligentie doet dit voor hem, dit
dankzij de taalkundige, culturele en gedragsinnovaties die er
al waren voor de geboorte

Premature geboorte
 Het is een meesterzet
 Ze zorgt voor evolutief continuüm
o Het neemt alles wat de ouders doen op in de hersenvezels
o Zo stapt deze automatisch in de evolutieketen van de
mensheid
o Onrijpe hersenen hebben een immense adaptief voordeel

Neuroplasticiteit