Onderzoeks-vaardigheden 1
1 BASISBEGRIPPEN
1.1 WETENSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERZOEK
Definitie:
“Onderzoek is een doelgericht proces waarbij men op een systematische wijze
op basis van een onderzoeks-ontwerp data verzamelt en analyseert, om op
een betrouwbare en geldige wijze onderzoeksvragen te beantwoorden die
deel uitmaken van een probleemstelling.”
Het stappenplan
1. Wat wil je weten? Onderzoeksvragen / PROBLEEMSTELLING
2. Wie zal je ondervragen? Je gaat selecteren, welke vragen ga je stellen,
hoe ga je dit onderzoek uitvoeren, etc. De stappen die iemand zal zetten om het onderzoek
uit te voeren. ONDERZOEKSONTWERP
3. Het verzamelen van informatie. DATAVERZAMELING
4. Het analyseren van informatie. DATA-ANALYSE
5. RAPPORTAGE, hierbij streeft men naar het vermijden van fouten. Verder wordt deze
teruggekoppeld naar de onderzoeksvraag, want dit zal een antwoord formuleren op deze
vraag. Hier kan mogelijks een vervolgonderzoek op volgen, door jou of door iemand anders.
Daarom is terugkoppelen belangrijk.
Stap 1 en 2 zijn samen het ONDERZOEKSPLAN.
1.2 SOORTEN ONDERZOEK
1.2.1 Praktijkgericht vs. Fundamenteel wetenschappelijk
Praktijkgericht = zij richten zich op tijdelijke adviezen formuleren of thema’s onderzoeken van zaken
die zich in een specifieke situaties voordoen. Bv. pestgedrag op school, hier kunnen ze onderzoek
naar doen om meer inzicht te krijgen in de situatie. Hieruit willen ze dan een voorstel vinden om de
situatie aan te pakken.
Fundamenteel wetenschappelijk onderzoek = dit heeft de bedoeling om de kennis over een thema
te vermeerderen. Bv. universiteiten. Zij gaan een onderzoek opzetten om te wetenschappelijke
kennis over een thema te vergroten of eventuele gaten proberen te dichten. Deze informatie zullen
ze proberen te publiceren in bv. wetenschappelijke tijdschriften.
Het verschil is dus het onmiddellijk toepassen of het vergoten van de kennis over een thema.
1.2.2 Twee grondvormen: kwantitatief vs. Kwalitatief
Kwantitatief = werken op basis van cijfers. Bv. enquêtes.
Kwalitatief = werken op basis van taal. Bv. interviews.
Er bestaat niet één beste grondvorm. Elk heeft zijn kwaliteiten en tekorten. Het beste is vaak om ze
te combineren.
,1.2.3 Tijdsperspectieven
Cross-sectioneel = men heeft één meetmoment. Er is één periode waarin men het onderzoek plant
en afrond.
Longitudinaal onderzoek = men heeft meerdere meetmomenten met vervolgstudies.
- Trendonderzoek = verschillende meetmomenten en steeds verschillende personen.
- Panelonderzoek = verschillende meetmomenten maar steeds dezelfde personen.
Retrospectief onderzoek = er word terug in de tijd gekeken. Bv. vragen naar ervaringen van zijn/haar
jeugd.
Prospectief onderzoek = er word voorruit gekeken. Bv. iemand vandaag bevragen en binnen 5 jaar
kijken naar welke veranderingen er hebben plaatsgevonden. Dit is ook een voorbeeld van een
panelonderzoek.
1.3 EISEN AAN (WETENSCHAPPELIJK) VERANTWOORD ONDERZOEK
1.3.1 Wetenschappelijke eisen
1. Empirisch = zaken onderzoeken die op de een of andere manier waarneembaar zijn.
Bv. ‘God bestaat’ kan je dus niet onderzoeken maar je kan wel de mening van mensen
onderzoeken.
2. Objectief en onafhankelijk = de onderzoeker een mening hebben maar mag deze niet
gebruiken om zijn resultaten te beïnvloeden.
3. Betrouwbaarheid
4. Geldigheid
Soorten fouten in een onderzoek:
1. Een geldig, betrouwbaar onderzoek: de pogingen die je doet om het uit te voeren, geven
telkens hetzelfde resultaat.
2. Een betrouwbaar, niet geldig onderzoek: de meerdere pogingen geven hetzelfde resultaat
maar het onderzoek is niet geldig omdat er een systematische afwijking van de realiteit is.
Bv. een weegschaal geeft telkens ongeveer hetzelfde gewicht aan maar de weegschaal wijkt
af van het juiste gewicht, bv. telkens 2 kilo teveel aangeven.
3. Een niet betrouwbaar, geldig onderzoek: het zit verder van de realiteit maar dit is geen
systematische vertekening aan één kant, het zit verspreid. Maar het is niet betrouwbaar
omdat verschillende onderzoeken diverse antwoorden geven.
4. Een niet betrouwbaar, niet geldig onderzoek: het zijn diverse resultaten en er is een
systematische afwijking naar één kant.
1.3.2 Etische vereisten
- Recht op informatie.
, - Vrijwillig kunnen deelnemen aan onderzoek.
- Anonimiteit en vertrouwelijkheid van het onderzoek waarborgen.
1.3.3 Praktische eisen
Je moet rekening houden met verschillende dingen zoals tijd, mogelijkheden, etc.
1.4 HET ONDERZOEKSPROCES
De empirische cyclus
1 BASISBEGRIPPEN
1.1 WETENSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERZOEK
Definitie:
“Onderzoek is een doelgericht proces waarbij men op een systematische wijze
op basis van een onderzoeks-ontwerp data verzamelt en analyseert, om op
een betrouwbare en geldige wijze onderzoeksvragen te beantwoorden die
deel uitmaken van een probleemstelling.”
Het stappenplan
1. Wat wil je weten? Onderzoeksvragen / PROBLEEMSTELLING
2. Wie zal je ondervragen? Je gaat selecteren, welke vragen ga je stellen,
hoe ga je dit onderzoek uitvoeren, etc. De stappen die iemand zal zetten om het onderzoek
uit te voeren. ONDERZOEKSONTWERP
3. Het verzamelen van informatie. DATAVERZAMELING
4. Het analyseren van informatie. DATA-ANALYSE
5. RAPPORTAGE, hierbij streeft men naar het vermijden van fouten. Verder wordt deze
teruggekoppeld naar de onderzoeksvraag, want dit zal een antwoord formuleren op deze
vraag. Hier kan mogelijks een vervolgonderzoek op volgen, door jou of door iemand anders.
Daarom is terugkoppelen belangrijk.
Stap 1 en 2 zijn samen het ONDERZOEKSPLAN.
1.2 SOORTEN ONDERZOEK
1.2.1 Praktijkgericht vs. Fundamenteel wetenschappelijk
Praktijkgericht = zij richten zich op tijdelijke adviezen formuleren of thema’s onderzoeken van zaken
die zich in een specifieke situaties voordoen. Bv. pestgedrag op school, hier kunnen ze onderzoek
naar doen om meer inzicht te krijgen in de situatie. Hieruit willen ze dan een voorstel vinden om de
situatie aan te pakken.
Fundamenteel wetenschappelijk onderzoek = dit heeft de bedoeling om de kennis over een thema
te vermeerderen. Bv. universiteiten. Zij gaan een onderzoek opzetten om te wetenschappelijke
kennis over een thema te vergroten of eventuele gaten proberen te dichten. Deze informatie zullen
ze proberen te publiceren in bv. wetenschappelijke tijdschriften.
Het verschil is dus het onmiddellijk toepassen of het vergoten van de kennis over een thema.
1.2.2 Twee grondvormen: kwantitatief vs. Kwalitatief
Kwantitatief = werken op basis van cijfers. Bv. enquêtes.
Kwalitatief = werken op basis van taal. Bv. interviews.
Er bestaat niet één beste grondvorm. Elk heeft zijn kwaliteiten en tekorten. Het beste is vaak om ze
te combineren.
,1.2.3 Tijdsperspectieven
Cross-sectioneel = men heeft één meetmoment. Er is één periode waarin men het onderzoek plant
en afrond.
Longitudinaal onderzoek = men heeft meerdere meetmomenten met vervolgstudies.
- Trendonderzoek = verschillende meetmomenten en steeds verschillende personen.
- Panelonderzoek = verschillende meetmomenten maar steeds dezelfde personen.
Retrospectief onderzoek = er word terug in de tijd gekeken. Bv. vragen naar ervaringen van zijn/haar
jeugd.
Prospectief onderzoek = er word voorruit gekeken. Bv. iemand vandaag bevragen en binnen 5 jaar
kijken naar welke veranderingen er hebben plaatsgevonden. Dit is ook een voorbeeld van een
panelonderzoek.
1.3 EISEN AAN (WETENSCHAPPELIJK) VERANTWOORD ONDERZOEK
1.3.1 Wetenschappelijke eisen
1. Empirisch = zaken onderzoeken die op de een of andere manier waarneembaar zijn.
Bv. ‘God bestaat’ kan je dus niet onderzoeken maar je kan wel de mening van mensen
onderzoeken.
2. Objectief en onafhankelijk = de onderzoeker een mening hebben maar mag deze niet
gebruiken om zijn resultaten te beïnvloeden.
3. Betrouwbaarheid
4. Geldigheid
Soorten fouten in een onderzoek:
1. Een geldig, betrouwbaar onderzoek: de pogingen die je doet om het uit te voeren, geven
telkens hetzelfde resultaat.
2. Een betrouwbaar, niet geldig onderzoek: de meerdere pogingen geven hetzelfde resultaat
maar het onderzoek is niet geldig omdat er een systematische afwijking van de realiteit is.
Bv. een weegschaal geeft telkens ongeveer hetzelfde gewicht aan maar de weegschaal wijkt
af van het juiste gewicht, bv. telkens 2 kilo teveel aangeven.
3. Een niet betrouwbaar, geldig onderzoek: het zit verder van de realiteit maar dit is geen
systematische vertekening aan één kant, het zit verspreid. Maar het is niet betrouwbaar
omdat verschillende onderzoeken diverse antwoorden geven.
4. Een niet betrouwbaar, niet geldig onderzoek: het zijn diverse resultaten en er is een
systematische afwijking naar één kant.
1.3.2 Etische vereisten
- Recht op informatie.
, - Vrijwillig kunnen deelnemen aan onderzoek.
- Anonimiteit en vertrouwelijkheid van het onderzoek waarborgen.
1.3.3 Praktische eisen
Je moet rekening houden met verschillende dingen zoals tijd, mogelijkheden, etc.
1.4 HET ONDERZOEKSPROCES
De empirische cyclus
