Life events
H1: Subjectieve beleving
Gewaarwording = sensatie = men spreekt over de opname van stimulatie
en het vertalen van deze stimulatie naar beelden, klanken, geuren,
smaken, etc.
Waarneming = perceptie = hier spreekt men over het organiseren,
interpreteren en begrijpen van de gewaarwording.
We zien beide als uiteinden van een continuüm. Vanaf het moment van
stimulatie start die interpretatie.
Emoties hebben drie belangrijke functies:
1. Overlevingsgericht; emoties zijn de stap tussen stimulus en gedrag.
Ze stellen ons instaat om te kiezen wat de beste opties voor de
toekomst zijn.
2. Adequate communicatie in een sociale sector; het is belangrijk om
aan anderen te laten weten hoe je je voelt. Maar ook om te weten
hoe anderen zich voelen zodat je rekening kunt houden met hun
verlangens en behoeftes.
3. Cognitie ondersteunend; emoties kunnen zorgen voor een
verhoogde aandacht voor bepaalde informatie, ze zorgen dat
informatie sneller beschikbaar is en dat herinneringen beter worden
opgeslagen. Daarom hebben mensen zonder emoties het soms
moeilijker met goede beslissingen nemen.
Om te weten wat emotie is, onderscheiden we drie aspecten:
1. Een beoordeling van de situatie of stimulus
2. Een respons
3. Een bewuste, subjectieve ervaring, de manier waarop we een emotie
benoemen = een gevoel.
Emotie = reactie op een stimulus die bestaat uit een fysiologische
opwinding en gepaard gaat met een evaluatie van de stimulus, een
gezichtsuitdrukking en een subjectieve ervaring.
,Evaluatie van de stimulus
Men zegt dat je grotere overlevings- en voortplantingskansen hebt bij het
herhalen van positieve interacties en door negatieve interacties te
ontlopen. We kunnen tenslotte een onderscheid maken tussen aangename
en onaangename emoties. Hierdoor zullen we de neiging hebben om een
positieve prikkel opnieuw op te zoeken en een negatieve prikkel te
vermijden.
Dit kan worden aangeleerd door een biologische predispositie en een
sociaal leerproces (denk bijvoorbeeld aan de klassieke conditionering of de
opperante conditionering).
Maar wanneer gebeurt de beoordeling van de stimulus?
Dit bespreken we aan de hand van de James-Langetheorie. We zullen als
organisme automatisch een lichamelijke reactie hebben op stimuli in de
omgeving. Pas later zullen onze hersenen dit als een emotie gaan
interpreteren. Bv. bang zijn van een hond je hartslag verhoogd pas
later herkennen je hersenen dit als angst en beoordeel je de situatie als
gevaarlijk.
Kritiek op de James-Langetheorie
1. De reacties van het lichaam zijn niet snel en gedifferentieerd genoeg
om te weten of je moet vechten of vluchten.
2. Bij een inspuiting van adrenaline zien we enkel lichamelijke
symptomen en geen emoties. Dus lichamelijke opwinding is niet
voldoende voor emotie.
Hierdoor ontwikkelde men alternatieve theorieën: Cannon-Bardtheorie, hij
zegt dat bij een emotieopwekkende situatie het sympathisch zenuwstelsel
en de hersenen gelijktijdig worden gestimuleerd.
Stapje terug in de beginjaren van cognitieve psychologie:
Eerst zei men dat emoties niet tot stand kunnen komen zonder cognitieve
beoordeling van de stimulus. Hoe kan je tenslotte kiezen om te kiezen
voor toenadering of vermijden zonder te weten of iets positiefs of
negatiefs is.
Hieruit kwam de theorie van de cognitieve beoordeling, deze zij dat de
eerste stap in emotionele sequentie de cognitieve beoordeling is en dan
pas de fysiologische opwinding. De beoordeling is nodig om te beslissen of
,er gevolgen zouden zijn en welke deze dan zijn. Deze theorie werd het
meest ondersteund door Richard Lazarus.
Bv. wanneer je iemand nadert in een donkere steeg moet je eerst
beslissen of dit een vriend is (positief), een vreemde (neutraal) of een
potentiële aanrander (negatief). Dan pas kan je emoties genereren en een
adequate reactie op gang brengen.
Onbewuste processen bij stimulus-beoordeling
Elke theorie bevat een stukje waarheid:
1. James & Lange: mensen lezen emoties gedeeltelijk af door te
reageren op lichamelijke veranderingen.
2. Cannon & Bard: er zijn twee onafhankelijke routes (bewust en
onbewust).
3. Lazarus: ook cognitieve interpretatie is nodig om een stimulus te
beoordelen.
Maar moet een beoordeling bewust gebeuren? Zajonc en Murphy zeggen
van niet. Zij concludeerde uit hun proef met het chinese teken dat emotie
niet starten bij de cognitie. Dit werd later bevestigd wanneer men
opmerkte dat de amygdala hevig reageerde bij kwade gezichten of een
kwade stem. De amygdala reageert op stimuli die een schrikreactie geven,
bv. bedreigende zaken. Maar ook op woorden zoals ‘gevaar’ en ‘dood’ die
onbewust worden gezien door zeer snel aangeboden te worden. Dit ligt in
de lijn met de theorie over de cognitieve beoordeling.
Het bestaan van twee verschillende herkenningsroutes (bewust en
onbewust) komt verder uit een onderzoek over gezichtsherkenning.
Sommige patiënten kunnen door een hersenletsel geen gezichten meer
herkennen, dit noemt men prosopagnosie. Tranel en Damasio vroegen aan
twee patiënten om een foto te herkennen (dit konden ze niet).
Tegelijkertijd namen ze de galvanische huidreactie op om te kijken of er
een respons was in het sympathische zenuwstelsel. Hier zagen ze wel
reactie. Dus een persoon die een gezicht niet kon herkennen, had wel een
verhoogde huidreactie. Dit wilt dus zeggen dat dat er een emotionele
route is buiten het bewustzijn om.
Maar wat zou er gebeuren als het andersom was, als de onbewuste route
beschadigd was en de bewuste bewaard bleef? Het onderzoek liep verder
op een man die na een ongeluk zijn vrouw nog wel herkende maar niet
meer geloofde dat zij het was, hij zag haar als een dubbelganger. Dit
noemen ze in een psychiatrische kliniek ook wel capgraswaan. Vroeger gaf
, men deze term aan mensen met hallucinaties met zware mentale
stoornissen. Nu zegt men dat het zou kunnen ontstaan doordat de
onbewuste emotionele herkenningsroute beschadigd is. Er is dan een
gebrek aan de verhoogde huidreactie, doordat ze de mensen wel
herkennen maar geen vertrouwd gevoel meer hebben.
De lichamelijke componenten van emoties
Emoties gaan steeds gepaard met lichamelijke veranderingen, daarom zijn
ze heviger dan gewone denkprocessen. Deze lichamelijke reacties bestaan
uit de activatie van het sympathisch zenuwstelsel en specifieke
gezichtsuitdrukkingen.
Bijdrage van het sympathisch zenuwstelsel tot emoties
Emoties gaan steeds gepaard met een fysiologische opwinding, deze komt
tot stand door het autonome zenuwstelsel. Die bestaat uit het
sympathische zenuwstelsel (actie) en het parasympathische zenuwstelsel
(rust).
Het sympathisch zenuwstelsel kan zorgen voor; verhoogde hartslag,
verhoogde bloeddruk, hartkloppingen, inhibitie van de speekselklieren en
dus een droge mond, zweet denk maar aan klamme handen, etc. Dit is het
principe waarop een leugendetector werkt, door het ongemakkelijke
gevoel zullen er fysiologische reacties volgen die een leugendetector kan
herkennen. De machine herkent wel enkel fysiologische reacties, iemand
die deze kan onderdrukken kan de machine dus misleiden. Dit kan leiden
tot een vals negatief beeld. Iemand die eerlijk is maar snel emotioneel
reageert kan dan weer een vals positief beeld geven.
Is de fysiologische opwinding emotiespecifiek?
Onderzoekers zijn het erover eens dat de lichamelijke veranderingen niet
voldoende zijn om een emotie uit af te leiden/ te identificeren. Het
fysiologische signaal bevat informatie maar niet voldoende om te weten
over welke exacte emotie het gaat.
De gezichtsuitdrukkingen van emoties
Emoties zijn duidelijke te herkennen in gezichtsmimiek. Ekman herkent
zes universele primaire emoties:
1. Droefheid
2. Blijheid
3. Angst
4. Woede
5. Verassing
H1: Subjectieve beleving
Gewaarwording = sensatie = men spreekt over de opname van stimulatie
en het vertalen van deze stimulatie naar beelden, klanken, geuren,
smaken, etc.
Waarneming = perceptie = hier spreekt men over het organiseren,
interpreteren en begrijpen van de gewaarwording.
We zien beide als uiteinden van een continuüm. Vanaf het moment van
stimulatie start die interpretatie.
Emoties hebben drie belangrijke functies:
1. Overlevingsgericht; emoties zijn de stap tussen stimulus en gedrag.
Ze stellen ons instaat om te kiezen wat de beste opties voor de
toekomst zijn.
2. Adequate communicatie in een sociale sector; het is belangrijk om
aan anderen te laten weten hoe je je voelt. Maar ook om te weten
hoe anderen zich voelen zodat je rekening kunt houden met hun
verlangens en behoeftes.
3. Cognitie ondersteunend; emoties kunnen zorgen voor een
verhoogde aandacht voor bepaalde informatie, ze zorgen dat
informatie sneller beschikbaar is en dat herinneringen beter worden
opgeslagen. Daarom hebben mensen zonder emoties het soms
moeilijker met goede beslissingen nemen.
Om te weten wat emotie is, onderscheiden we drie aspecten:
1. Een beoordeling van de situatie of stimulus
2. Een respons
3. Een bewuste, subjectieve ervaring, de manier waarop we een emotie
benoemen = een gevoel.
Emotie = reactie op een stimulus die bestaat uit een fysiologische
opwinding en gepaard gaat met een evaluatie van de stimulus, een
gezichtsuitdrukking en een subjectieve ervaring.
,Evaluatie van de stimulus
Men zegt dat je grotere overlevings- en voortplantingskansen hebt bij het
herhalen van positieve interacties en door negatieve interacties te
ontlopen. We kunnen tenslotte een onderscheid maken tussen aangename
en onaangename emoties. Hierdoor zullen we de neiging hebben om een
positieve prikkel opnieuw op te zoeken en een negatieve prikkel te
vermijden.
Dit kan worden aangeleerd door een biologische predispositie en een
sociaal leerproces (denk bijvoorbeeld aan de klassieke conditionering of de
opperante conditionering).
Maar wanneer gebeurt de beoordeling van de stimulus?
Dit bespreken we aan de hand van de James-Langetheorie. We zullen als
organisme automatisch een lichamelijke reactie hebben op stimuli in de
omgeving. Pas later zullen onze hersenen dit als een emotie gaan
interpreteren. Bv. bang zijn van een hond je hartslag verhoogd pas
later herkennen je hersenen dit als angst en beoordeel je de situatie als
gevaarlijk.
Kritiek op de James-Langetheorie
1. De reacties van het lichaam zijn niet snel en gedifferentieerd genoeg
om te weten of je moet vechten of vluchten.
2. Bij een inspuiting van adrenaline zien we enkel lichamelijke
symptomen en geen emoties. Dus lichamelijke opwinding is niet
voldoende voor emotie.
Hierdoor ontwikkelde men alternatieve theorieën: Cannon-Bardtheorie, hij
zegt dat bij een emotieopwekkende situatie het sympathisch zenuwstelsel
en de hersenen gelijktijdig worden gestimuleerd.
Stapje terug in de beginjaren van cognitieve psychologie:
Eerst zei men dat emoties niet tot stand kunnen komen zonder cognitieve
beoordeling van de stimulus. Hoe kan je tenslotte kiezen om te kiezen
voor toenadering of vermijden zonder te weten of iets positiefs of
negatiefs is.
Hieruit kwam de theorie van de cognitieve beoordeling, deze zij dat de
eerste stap in emotionele sequentie de cognitieve beoordeling is en dan
pas de fysiologische opwinding. De beoordeling is nodig om te beslissen of
,er gevolgen zouden zijn en welke deze dan zijn. Deze theorie werd het
meest ondersteund door Richard Lazarus.
Bv. wanneer je iemand nadert in een donkere steeg moet je eerst
beslissen of dit een vriend is (positief), een vreemde (neutraal) of een
potentiële aanrander (negatief). Dan pas kan je emoties genereren en een
adequate reactie op gang brengen.
Onbewuste processen bij stimulus-beoordeling
Elke theorie bevat een stukje waarheid:
1. James & Lange: mensen lezen emoties gedeeltelijk af door te
reageren op lichamelijke veranderingen.
2. Cannon & Bard: er zijn twee onafhankelijke routes (bewust en
onbewust).
3. Lazarus: ook cognitieve interpretatie is nodig om een stimulus te
beoordelen.
Maar moet een beoordeling bewust gebeuren? Zajonc en Murphy zeggen
van niet. Zij concludeerde uit hun proef met het chinese teken dat emotie
niet starten bij de cognitie. Dit werd later bevestigd wanneer men
opmerkte dat de amygdala hevig reageerde bij kwade gezichten of een
kwade stem. De amygdala reageert op stimuli die een schrikreactie geven,
bv. bedreigende zaken. Maar ook op woorden zoals ‘gevaar’ en ‘dood’ die
onbewust worden gezien door zeer snel aangeboden te worden. Dit ligt in
de lijn met de theorie over de cognitieve beoordeling.
Het bestaan van twee verschillende herkenningsroutes (bewust en
onbewust) komt verder uit een onderzoek over gezichtsherkenning.
Sommige patiënten kunnen door een hersenletsel geen gezichten meer
herkennen, dit noemt men prosopagnosie. Tranel en Damasio vroegen aan
twee patiënten om een foto te herkennen (dit konden ze niet).
Tegelijkertijd namen ze de galvanische huidreactie op om te kijken of er
een respons was in het sympathische zenuwstelsel. Hier zagen ze wel
reactie. Dus een persoon die een gezicht niet kon herkennen, had wel een
verhoogde huidreactie. Dit wilt dus zeggen dat dat er een emotionele
route is buiten het bewustzijn om.
Maar wat zou er gebeuren als het andersom was, als de onbewuste route
beschadigd was en de bewuste bewaard bleef? Het onderzoek liep verder
op een man die na een ongeluk zijn vrouw nog wel herkende maar niet
meer geloofde dat zij het was, hij zag haar als een dubbelganger. Dit
noemen ze in een psychiatrische kliniek ook wel capgraswaan. Vroeger gaf
, men deze term aan mensen met hallucinaties met zware mentale
stoornissen. Nu zegt men dat het zou kunnen ontstaan doordat de
onbewuste emotionele herkenningsroute beschadigd is. Er is dan een
gebrek aan de verhoogde huidreactie, doordat ze de mensen wel
herkennen maar geen vertrouwd gevoel meer hebben.
De lichamelijke componenten van emoties
Emoties gaan steeds gepaard met lichamelijke veranderingen, daarom zijn
ze heviger dan gewone denkprocessen. Deze lichamelijke reacties bestaan
uit de activatie van het sympathisch zenuwstelsel en specifieke
gezichtsuitdrukkingen.
Bijdrage van het sympathisch zenuwstelsel tot emoties
Emoties gaan steeds gepaard met een fysiologische opwinding, deze komt
tot stand door het autonome zenuwstelsel. Die bestaat uit het
sympathische zenuwstelsel (actie) en het parasympathische zenuwstelsel
(rust).
Het sympathisch zenuwstelsel kan zorgen voor; verhoogde hartslag,
verhoogde bloeddruk, hartkloppingen, inhibitie van de speekselklieren en
dus een droge mond, zweet denk maar aan klamme handen, etc. Dit is het
principe waarop een leugendetector werkt, door het ongemakkelijke
gevoel zullen er fysiologische reacties volgen die een leugendetector kan
herkennen. De machine herkent wel enkel fysiologische reacties, iemand
die deze kan onderdrukken kan de machine dus misleiden. Dit kan leiden
tot een vals negatief beeld. Iemand die eerlijk is maar snel emotioneel
reageert kan dan weer een vals positief beeld geven.
Is de fysiologische opwinding emotiespecifiek?
Onderzoekers zijn het erover eens dat de lichamelijke veranderingen niet
voldoende zijn om een emotie uit af te leiden/ te identificeren. Het
fysiologische signaal bevat informatie maar niet voldoende om te weten
over welke exacte emotie het gaat.
De gezichtsuitdrukkingen van emoties
Emoties zijn duidelijke te herkennen in gezichtsmimiek. Ekman herkent
zes universele primaire emoties:
1. Droefheid
2. Blijheid
3. Angst
4. Woede
5. Verassing
