Kennistoets 2
MMT – CWK – THWK1
Domenica Krens
SOMTUNIVERSITY | MASTER MANUELE THERAPIE| JAAR 1 PERIODE 2
, CERVICALE WERVELKOLOM (CWK)
De functionele indeling van de CWK is:
- C0 (occiput) en C1 (atlas)
- C1 (atlas) en C2 (axis/dens)
- De verbinding C2 – C3
- De verbindingen tussen C3 – C7 → lijken qua anatomie sterk op elkaar.
Functioneel loopt de cervicale wervelkolom tot Th4. De CWK is de ondersteuning van het sensorische
platform van het hoofd. Het bevat de sensorische banen voor zicht, gehoor en geur.
De cervicale wervelkolom wordt ingedeeld in 3 zones die in vorm en functie van elkaar verschillen:
- C1 = suboccipitale zone
- C2 = transitionele zone
- C3 – C7 = typische zone
Opbouw van de cervicale wervel:
- Vertebrale lichaam: is breder dan lang, het superiore gewrichtsvlak is concaaf en wordt
gevormd door de uncovertebrale gewrichten. Het inferiore gewrichtsvlak is convex.
- Foramen intervertebrale: is groot en driehoekig
- Processus transversus: bestaat uit het foramen transversaria, tuberculum anterior en
tuberculum posterior (deze vormen de pillaren de laminae). De a. vertebrale en venen lopen
door het foramen transversaria tot aan C7. Bij C7 zijn het alleen nog kleine venen.
- Processus articularis: superiore gewricht is superior – posterior georiënteerd, inferior is
inferior – anterior georienteerd. De gewrichten zijn bijna horizontaal gelegen.
- Processus spinosus: C3 – C5 zijn relatief kort en vanaf C3 – C6 zijn ze bi-furcaat (gesplitst). C6
wordt langer en C7 is het langste wordt ook wel de prominente processus genoemd.
- Uncovertebrale gewrichten: opstaande randen die de laterale structuren beschermd. Is een
degeneratieve veranderingen die bij kinderen nog niet aanwezig is.
C1, C2 en C7 zijn afwijkend ten opzichte van de rest.
C1 heeft weinig cervicale kenmerken, het is meer een occipitale wervel. C1 volgt de bewegingen van
C0. Het is een ringvormige structuur met 2 laterale massa’s. Op het superieure gewrichtsvlak liggen
de condylen van het occiput. Het inferieure gewrichtsvlak wordt door de laterale massa’s gevormd,
welke op C2 rusten. De facetgewrichten zijn C of J vormig en staan in een schuin vlak waardoor flexie
en extensie gemaakt kan worden en rotatie moeilijk is. Heeft aan de ventrale een kraakbeenlaagje
(fovea dentis) waar de dens van C2 met C1 articuleert. De dens wordt posterior op zijn plek
gehouden door het lig. Transversum. Deze loopt onder een lichte hoek.
Pagina 1 van 77
,Anatomie C2 – C3: Het onderste deel van C2 heeft de kenmerken van een cervicale wervel. Het
wervellichaam heeft laterale inferieure gewrichtsvlakken. De dens maakt het verschil waardoor er
veel verbindingen zijn met hoog cervicaal en C3 meer met mid – cervicaal. Vanaf C2 is er sprake van
een bifurcate processus spinosi, die mogelijk in een lichte rotatie kan staan (vorm van tropisme). De
facetten zijn posterior op de boog gelegen en staan (afhankelijk van de inclinatiehoek) rond de 66° in
een steile opstelling.
Ligamentaire structuren in de hCWK (C0 – C3) die een belangrijke rol spelen in de arthrokinematica:
- Ligamentum cruciforme atlantis: is een kruisvormig ligament met een longitudinaal (fasciculi
longitudinales) en een transversaal deel (lig. Transversum atlantis). Loopt gespannen tussen
twee kleine tuberculae in die op de massa laterale liggen van C1, met een transversaal
verloop. Deze loopt iets bol en staat continue onder spanning. Als dit ligament kapotgaat kan
de dens naar achteren kantelen waardoor het myelum in het geding komt en er
myelopathische verschijnselen zoals bilaterale uitstraling in armen en benen kan ontstaan
waardoor er een complex neurologisch beeld ontstaat.
- Ligamentum allare: Zit vanaf de bovenste delen van de dens (apex) vast aan het os occipitale
pars bassilaris (C0). Loopt van mediaal naar lateroventraal. Soms is er een losmazige
Pagina 2 van 77
, verbinding met de atlas (C1) is een vorm van tropisme. Zorgt ervoor dat de atlas op de axis
blijft. Remt rotatie en anterieure en posterieure dislocatie. Een ruptuur hiervan zorgt voor
een rotatoire instabiliteit van het hoofd en de nek.
- Membrana tectoria: de craniale voorzetting van het lig. longitudinale posterieur. Zit aan de
achterkant van het articulatio atlanto-axiale (C1-C2). Het splits de durale zak en de
zenuwbanen van het mediale atlanto-axiale gewricht vast. Origo op de basilaire groeve van
het os occipitale (C0) en de insertie op het posterieure oppervlak van het corpus van C2.
- Membrana atlanto occipital anterior: is gelegen tussen C0 en C1, origo is boven de anterieure
rand van het foramen magnum en de insertie is de bovenste rand van de arcus anterior C1.
Het is een oppervlakkig membraan wat niet van groot belang is voor de sturing van de
artrokinematica van de hoog cervicale wervelkolom.
- Ligamentum longitudinale anterius: zit alleen vast aan de typisch cervicale wervels, dus het
onderste deel van C2 richting caudaal. Het ligament verloopt over de copera en de disci
intervertebralis van alle betrokken niveau’s tot aan het occiput van de pars basilaris.
- Membrana atlanto occipital posterior: de origo bevindt zich boven de posterieure rand van
het foramen magnum en de insertie zit op de bovenste rand van de arcus posterior C1. Dit
membraan komt op rek bij flexie.
Pagina 3 van 77
MMT – CWK – THWK1
Domenica Krens
SOMTUNIVERSITY | MASTER MANUELE THERAPIE| JAAR 1 PERIODE 2
, CERVICALE WERVELKOLOM (CWK)
De functionele indeling van de CWK is:
- C0 (occiput) en C1 (atlas)
- C1 (atlas) en C2 (axis/dens)
- De verbinding C2 – C3
- De verbindingen tussen C3 – C7 → lijken qua anatomie sterk op elkaar.
Functioneel loopt de cervicale wervelkolom tot Th4. De CWK is de ondersteuning van het sensorische
platform van het hoofd. Het bevat de sensorische banen voor zicht, gehoor en geur.
De cervicale wervelkolom wordt ingedeeld in 3 zones die in vorm en functie van elkaar verschillen:
- C1 = suboccipitale zone
- C2 = transitionele zone
- C3 – C7 = typische zone
Opbouw van de cervicale wervel:
- Vertebrale lichaam: is breder dan lang, het superiore gewrichtsvlak is concaaf en wordt
gevormd door de uncovertebrale gewrichten. Het inferiore gewrichtsvlak is convex.
- Foramen intervertebrale: is groot en driehoekig
- Processus transversus: bestaat uit het foramen transversaria, tuberculum anterior en
tuberculum posterior (deze vormen de pillaren de laminae). De a. vertebrale en venen lopen
door het foramen transversaria tot aan C7. Bij C7 zijn het alleen nog kleine venen.
- Processus articularis: superiore gewricht is superior – posterior georiënteerd, inferior is
inferior – anterior georienteerd. De gewrichten zijn bijna horizontaal gelegen.
- Processus spinosus: C3 – C5 zijn relatief kort en vanaf C3 – C6 zijn ze bi-furcaat (gesplitst). C6
wordt langer en C7 is het langste wordt ook wel de prominente processus genoemd.
- Uncovertebrale gewrichten: opstaande randen die de laterale structuren beschermd. Is een
degeneratieve veranderingen die bij kinderen nog niet aanwezig is.
C1, C2 en C7 zijn afwijkend ten opzichte van de rest.
C1 heeft weinig cervicale kenmerken, het is meer een occipitale wervel. C1 volgt de bewegingen van
C0. Het is een ringvormige structuur met 2 laterale massa’s. Op het superieure gewrichtsvlak liggen
de condylen van het occiput. Het inferieure gewrichtsvlak wordt door de laterale massa’s gevormd,
welke op C2 rusten. De facetgewrichten zijn C of J vormig en staan in een schuin vlak waardoor flexie
en extensie gemaakt kan worden en rotatie moeilijk is. Heeft aan de ventrale een kraakbeenlaagje
(fovea dentis) waar de dens van C2 met C1 articuleert. De dens wordt posterior op zijn plek
gehouden door het lig. Transversum. Deze loopt onder een lichte hoek.
Pagina 1 van 77
,Anatomie C2 – C3: Het onderste deel van C2 heeft de kenmerken van een cervicale wervel. Het
wervellichaam heeft laterale inferieure gewrichtsvlakken. De dens maakt het verschil waardoor er
veel verbindingen zijn met hoog cervicaal en C3 meer met mid – cervicaal. Vanaf C2 is er sprake van
een bifurcate processus spinosi, die mogelijk in een lichte rotatie kan staan (vorm van tropisme). De
facetten zijn posterior op de boog gelegen en staan (afhankelijk van de inclinatiehoek) rond de 66° in
een steile opstelling.
Ligamentaire structuren in de hCWK (C0 – C3) die een belangrijke rol spelen in de arthrokinematica:
- Ligamentum cruciforme atlantis: is een kruisvormig ligament met een longitudinaal (fasciculi
longitudinales) en een transversaal deel (lig. Transversum atlantis). Loopt gespannen tussen
twee kleine tuberculae in die op de massa laterale liggen van C1, met een transversaal
verloop. Deze loopt iets bol en staat continue onder spanning. Als dit ligament kapotgaat kan
de dens naar achteren kantelen waardoor het myelum in het geding komt en er
myelopathische verschijnselen zoals bilaterale uitstraling in armen en benen kan ontstaan
waardoor er een complex neurologisch beeld ontstaat.
- Ligamentum allare: Zit vanaf de bovenste delen van de dens (apex) vast aan het os occipitale
pars bassilaris (C0). Loopt van mediaal naar lateroventraal. Soms is er een losmazige
Pagina 2 van 77
, verbinding met de atlas (C1) is een vorm van tropisme. Zorgt ervoor dat de atlas op de axis
blijft. Remt rotatie en anterieure en posterieure dislocatie. Een ruptuur hiervan zorgt voor
een rotatoire instabiliteit van het hoofd en de nek.
- Membrana tectoria: de craniale voorzetting van het lig. longitudinale posterieur. Zit aan de
achterkant van het articulatio atlanto-axiale (C1-C2). Het splits de durale zak en de
zenuwbanen van het mediale atlanto-axiale gewricht vast. Origo op de basilaire groeve van
het os occipitale (C0) en de insertie op het posterieure oppervlak van het corpus van C2.
- Membrana atlanto occipital anterior: is gelegen tussen C0 en C1, origo is boven de anterieure
rand van het foramen magnum en de insertie is de bovenste rand van de arcus anterior C1.
Het is een oppervlakkig membraan wat niet van groot belang is voor de sturing van de
artrokinematica van de hoog cervicale wervelkolom.
- Ligamentum longitudinale anterius: zit alleen vast aan de typisch cervicale wervels, dus het
onderste deel van C2 richting caudaal. Het ligament verloopt over de copera en de disci
intervertebralis van alle betrokken niveau’s tot aan het occiput van de pars basilaris.
- Membrana atlanto occipital posterior: de origo bevindt zich boven de posterieure rand van
het foramen magnum en de insertie zit op de bovenste rand van de arcus posterior C1. Dit
membraan komt op rek bij flexie.
Pagina 3 van 77
