Luik
2
:Beginselen
van
burgerlijk
recht
Inhoudsopgave
Deel
1:
Inleiding
.................................................................................................................
3
Hoofdstuk
1
:
Begrip
en
bronnen
.................................................................................................
3
1
voorwaardelijke
verbintenissen
...................................................................................................
3
2
Verbintenissen
op
termijn
............................................................................................................
4
3
Meerdere
schuldenaars
of
schuldeisers
(Subjecten)
...................................................................
5
4
Resultaats-‐
en
inspanningsverbintenissen
...................................................................................
5
OEFENCASUSSEN
.........................................................................................................................
6
Deel
2
:
Overeenkomsten
–
Algemene
beginselen
............................................................
13
Hoofdstuk
1
:
Begrip
Zie
definitie
in
1101
BW
............................................................................
13
Hoofdstuk
2
:
De
totstandkoming
van
overeenkomsten
.............................................................
13
1
Algemeen
...................................................................................................................................
13
2
Aanbod
en
aanvaarding
..............................................................................................................
14
3
Geldigheidvereisten
...................................................................................................................
15
4
Interpretatie
van
het
contract
....................................................................................................
16
Hoofdstuk
3
:
Soorten
overeenkomsten
.....................................................................................
16
Hoofdstuk
4
:
Gevolgen
van
overeenkomsten
............................................................................
16
Hoofdstuk
5
:
De
nakoming
van
overeenkomsten
tussen
partijen
..............................................
17
1
Uitwerking
tussen
de
partijen
....................................................................................................
17
2
Uitwerking
tegenover
derden
....................................................................................................
17
3
Gewone
en
ongewone
beïndingsgronden
.................................................................................
18
4
BEWIJS
........................................................................................................................................
19
Deel
3:
Bijzondere
overeenkomsten
.................................................................................
21
Hoofdstuk
1
:
Koopcontract
.......................................................................................................
21
1
Begrip
.........................................................................................................................................
21
2
overdracht
van
eigendom
en
risco
.............................................................................................
21
3
Verbintenissen
van
de
verkoper
................................................................................................
23
4
Verbintenissen
van
de
koper
......................................................................................................
25
5
Bijzondere
verkoopovereenkomsten
.........................................................................................
25
Hoofdstuk
2
:
Huurcontract
.......................................................................................................
27
1
Begrip
.........................................................................................................................................
27
2
Verbintenissen
van
de
verhuurder
(art.
1719
e.v
BW)
...............................................................
28
3
Verbintenis
van
de
huurder
........................................................................................................
28
4
Duur
en
einde
.............................................................................................................................
29
Hoofdstuk
3
:
Aanneming
..........................................................................................................
34
1
Begrip
.........................................................................................................................................
34
2
Verplichtingen
opdrachtgever
en
aannemer
.............................................................................
34
4
Dading
........................................................................................................................................
35
Hoofdstuk
4
:
Lastgeving
............................................................................................................
36
1
Begrip
.........................................................................................................................................
36
2
Verplichtingen
lastgever
à
niet
.................................................................................................
36
3
Verplichtingen
lasthebber
..........................................................................................................
36
4
Werking
mandaat
tegenover
derden
.........................................................................................
36
OEFENCASUSSEN
.......................................................................................................................
37
,Deel
4:
Onrechtmatige
daad
.............................................................................................
43
1
Inleiding
......................................................................................................................................
43
Hoofdstuk
1
:
Situering
en
evoluties
in
het
aansprakelijkheid
....................................................
43
Hoofdstuk
2
:
samenloop
van
contractuele
en
buitencontractuele
aansprakelijkheid
................
44
Hoofdstuk
3
:
Aansprakelijkheid
voor
eigen
foutieve
daad
.........................................................
44
1
Fout
............................................................................................................................................
44
2
Schade
........................................................................................................................................
45
3
Oorzakelijk
verband
....................................................................................................................
45
Hoofdstuk
4
:
Aansprakelijkheid
voor
de
daad
van
personen
en
van
zaken
en
dieren
voor
wie
men
instaat
Zie
1384-‐1385-‐1386
BW
......................................................................................
46
=
KWALITATIEVE
(uitgebreide)
AANSPRAKELIJKHEID
....................................................................
46
1
Ouders:
art.
1384,
lid
2
BW
........................................................................................................
46
2
Onderwijzers-‐ambachtslieden
art.
1384,
lid
4
BW
.....................................................................
47
3
Aanstellers
(=werkgevers)
art.
1384,
lid
3
BW
...........................................................................
47
4
Gebrekkige
zaken
art.
1384,
lid
1
BW
.........................................................................................
47
5
Dieren
art.
1385
BW
...................................................................................................................
48
6
Gebouwen
art.
1386
BW
............................................................................................................
48
7
Geesteszieken
art.
1386bis
BW
..................................................................................................
48
Deel
1
:
Inleiding
van
de
goederen
....................................................................................
49
Inleiding
.........................................................................................................................................
49
Hoofdstuk
1
:
Roerende
en
onroerende
goederen
.....................................................................
49
1
Onroerende
goederen
(517-‐526
BW)
.........................................................................................
49
2
Roerende
goederen
(527-‐532
BW):
...........................................................................................
50
Hoofdstuk
2
:
Lichamelijke
en
onlichamelijke
goederen
.............................................................
50
1
Gebruiks-‐
en
verbruiksgoederen
................................................................................................
51
2
Zaken
in/buiten
de
handel
.........................................................................................................
51
3
Openbare
of
Domeingoederen
..................................................................................................
51
4
Soortgoederen
/
bepaalde
goederen
.........................................................................................
52
Deel
2
:
Zakelijke
rechten
.................................................................................................
53
Hoofdstuk
1
:
Eigendomsrecht
...................................................................................................
53
1
Begrip
.........................................................................................................................................
53
2
Bevoegdheden
eigenaar
(3)
.......................................................................................................
54
3
Beperkingen
aan
het
eigendomsrecht
.......................................................................................
54
4
Eigendomsverwerving
................................................................................................................
54
5
Tussenvoegsel
:
VERJARING
.......................................................................................................
55
6
Mede-‐eigendom
.........................................................................................................................
56
Hoofdstuk
2
:
Vruchtgebruik
......................................................................................................
57
Hoofdstuk
3:
Erfdienstbaarheden
(EDB)
.....................................................................................
58
1
Hypotheek
..................................................................................................................................
60
OEFENCASUSSEN
.......................................................................................................................
61
OEFENCASUSSEN
:
ALGEMEEN
(voorbeeldexamen)
..........................................................
66
OPLOSSINGEN
:
voobeeldexamen
.....................................................................................
68
,VERBINTENISSENRECHT
Deel
1:
Inleiding
Hoofdstuk
1
:
Begrip
en
bronnen
Verbintenissen
à
Onstaan
uit
een
overeenkomst
of
een
onrechtmatige
daad
Verbintenis
=
een
afspraak
waarbij
er
een
afdwingbare
juridische
band
tussen
twee
of
meer
personen
met
prestatieplicht
Bv1
:
Ik
heb
een
contract
gesloten
met
een
aannemer
die
zal
starten
op
1
oktober,
maar
ik
zie
nog
altijd
niks
op
de
werf
3
weken
later…
Ondertussen
huur
ik
een
huis
=
meer
kosten
à
Hij
heeft
zich
juridisch
verbonden
en
kan
gedwongen
worden
om
met
de
werken
te
starten
(dwang
som,…)
Bv2
:
Bij
een
koopcontract
zijn
er
verbintenissen
met
prestatieplichten
Verkoper
ßà
Koper
àLeveren
=
SA
à
In
ontvangst
nemen
=
SE
à
Garantie
geven
à
betalen
Prestatieplicht
=
Iets
doen,
niet
doen
Bv1.
Na
een
ontslag
bij
een
bepaald
bedrijf
mag
je
gedurende
de
volgende
6
maanden
niet
werken
bij
een
concurrent.
Overeenkomst
/
Contract
=
bron
van
de
verbintenis
à
kan
ook
verbaal
=
contractuele
relatie
Hoofdstuk
2
:
Modaliteiten
van
(soorten)
verbintenissen
1
v oorwaardelijke
v erbintenissen
Voorwaardelijke
verbintenis:
haar
ontstaan
(=opschortende
voorwaarde)
of
tenietgaan
(=ontbindende
voorwaarde)
is
afhankelijk
gemaakt
van
een
toekomstige
en
onzekere
gebeurtenis
, 2
V erbintenissen
o p
t ermijn
Verbintenis
met
tijdsbepaling:
uitvoering
(opschortende)
of
uitdoving
(ontbindende)
van
de
verbintenis
is
afhankelijk
van
toekomstige
en
zekere
(maar
niet
noodzakelijk
al
temporeel
bepaalde)
gebeurtenis.
Opschortende
voorwaarde:
de
verbintenis
bestaat
al,
maar
wordt
voorlopig
niet
uitgevoerd.
Bv1
:
Aankoop
van
jouw
droomhuis
=
Je
zal
een
lening
moeten
maken
bij
de
bank
(nog
niet
zeker
dat
je
die
krijgt).
Om
zeker
te
zijn
dat
het
niet
aan
iemand
anders
verkocht
wordt
wil
je
een
contract
sluiten.
Als
koper
neem
je
verbintenissen
op,
maar
met
de
modaliteit
/
Opschortende
voorwaarde
dat
je
binnen
de
maand
een
lening
kan
hebben
bij
de
bank.
Stel
dat
je
geen
lening
krijgt
=
Juridisch
probleem?
à
NEEN
:
Als
je
een
bewijs
hebt
van
de
banken
die
geweigerd
hebben,
heb
je
de
nodige
inspanning
gedaan
=
bevrijd
van
alle
verbintenissen
à
JA
als
je
niet
de
nodige
inspanningen
hebt
gedaan
Bv2
:
Ik
ben
op
zoek
naar
een
nieuw
kot,
maar
ik
moet
tot
1/12
in
mijn
huidig
kot
blijven,
ik
heb
een
nieuw
kot
gevonden
=
Ik
sluit
het
contract
al
maar
heb
nog
niet
de
sleutels
Bv3
:
Arbeidsmarkt
=
contract
van
onbepaalde
duur
Ontbindende
voorwaarde
:
de
verbintenis
kan
meteen
worden
uitgevoerd,
maar
haar
voortbestaan
is
precair
Bv1
:
Een
aannemer
wil
een
nieuwe
sporthal
bouwen
en
stelt
het
project
voor
de
gemeente
à
Er
is
nog
een
toelating
nodig
van
de
provincie
Bv2
:
Fitnesscontract
voor
1
jaar,
na
1
jaar
is
dat
contract
ontbonden
Combinatie
opschortende
en
ontbindende
voorwaarden
:
Bv1
:
Appartement
aan
zee
verhuren
Opschortend
=
Ik
sluit
het
contract
al
(begin)
Ontbindend
=
ik
weet
dat
ik
na
1
maand
het
appartement
moet
verlaten
(eind)
Toevallige
voorwaarde
=
Niemand
heeft
een
invloed
Bv.
Iemand
die
vuurwerk
zal
maken
=
Bij
mist
of
storm
gaat
het
niet
door
(weeromstandigheden)
Potestatieve
voorwaarde
=
Het
resultaat
hangt
af
van
de
wil
van
één
der
partijen
Bv1
:
Je
wil
een
lening,
en
gaat
naar
een
bank
voor
een
lening
>
De
bank
moet
nog
beslissen
of
ze
jouw
die
lening
geeft
of
niet
Bv2
:
Ik
verkoop
mijn
auto
op
1
november
2017,
als
ik
dat
wil.
à
Juridische
verbintenissen
moeten
afdwingbaar
zijn,
hier
niet
het
geval
Art.
1174
BW:
zuiver
potestatief
ad
kant
van
de
Schuldenaar
=
ongeldig
De
tegenpartij
is
afhankelijk
van
mijn
wil
=
ongeldig
, 3
M eerdere
s chuldenaars
o f
s chuldeisers
( Subjecten)
Pluraliteit
=
één
SA
àmeerdere
SE
OF
meerdere
SA
à
één
SE
• Splitsing
of
deelbaarheid
v/d
verbintenis
(breukdeel)
Bv.
Cohousing
=
Appartement
huren
voor
4
personen
1
Verhuurder
(SE)
is
geconfroteerd
met
4
huurders
(meerdere
SA)
De
huurprijs
moet
gelijk
verdeeld
worden
tussen
de
huurders
à
Nadelig,
risico
voor
verhuurder
(Stel
dat
er
één
huurder
het
appartement
verlaat
en
niet
meer
betaald…)
à
Oplossing
?
Clausule
in
het
deelcontract
(=
bepaling
/
uitzonderingen
in
de
overeenkomst)
A. Hoofdelijkheid
1. Passief
meerdere
SA
à
één
SE
<>
ACTIEF
Er
is
één
persoon
willekeurig
verantwoordelijk
voor
de
volledige
huurprijs
te
moeten
betalen
met
nadien
regres
op
andere
mede-‐SA.
Moet
volgen
uit
de
wet/gewoonte/contractuele
bepaling.
à
De
schuld
gaat
NIET
over
naar
erfgenamen
Bv.
Verkopen
van
een
huis
aan
een
koppel
=
K1
betaalt
het
geheel
en
K2
betaalt
K1
de
helft
terug.
Lening
=
hetzelfde
à
De
bank
kan
naar
keuze
de
globaliteit
van
het
bedrag
aan
één
partij
vragen.
B. Ondeelbaarheid
à
Iet
dat
behoort
tot
meerdere
partijen
en
onmogelijk
gedeeld
kan
worden
of
is
niet
nuttig
à
De
schuld
gaat
WEL
over
naar
erfgenamen
!
Bv.
De
levering
van
een
melkkoe
die
aan
drie
erfgenamen
toebehoort
C. In
solidum
aansprakelijkheid:
uitgesproken
door
de
rechter,
SE
bescherming
wanneer
meerdere
fouten
één
schade
berokkenen
Bv.
Slachtoffer
à
schadevergoeding
=
2
daders
=
één
van
hen
moet
het
geheel
betalen
De
rechter
zal
dan
bepalen
wie
hoeveel
zal
betalen
volgens
de
verantwoordelijkheid
=
verdeelsleutel
4
R esultaats-‐
e n
i nspanningsverbintenissen
Inspanningsverbintenis
=
Middelenverbintenis
=
de
schuldenaar
moet
het
nodige
doen
om
het
gewenste
resultaat
te
bereiken
(zonder
garantie).
Enkel
aansprakelijk
als
hij
te
weinig
inspanningen
geleverd
heeft
Resultaatsverbintenis
=
Verbintenis
waarbij
de
schuldenaar
verplicht
is
om
het
resultaat
te
bereiken.
VOORBEELD
1
:
Patiënt
1. Inspanningsverbintenis
à
Diagnose
stellen
=
wat
is
er
aan
de
hand?
2. Resultatenverbintenis
à
Operatie
=
de
arts
moet
garanderen
dat
er
steriel
materiaal
wordt
gebruikt,
geen
vreemd
voorwerp
wordt
achtergelaten
in
het
lichaam,…
, VOORBEELD
2
:
Juridisch
probleem
1. Inspanningsverbintenis
à
Advocaat
moet
het
probleem
analyseren
2. Resultatenverbintenissen
à
Procedure
starten
=
heel
stipt
zijn
wat
betreft
het
termijn.
Je
kan
niet
naar
het
hoger
beroep
als
de
termijn
overschreden
is
VOORBEELD
3
:
Bruidjapon
niet
zelf
wassen
1. Inspanningsverbintenis
=
Een
gespecialiseerde
droogkuis
zal
het
voor
u
wassen
Als
er
een
beschadinging
is
na
de
kuis
=
verbintenis
geschonden
ð Je
wil
de
Uitbater
van
de
droogkuis
aanklagen.
De
rechter
zal
zeggen
:
• Er
zijn
zoveel
stoffen
op
de
markt
dat
je
niet
meer
kan
verwachten
dat
die
uitbater
alle
stoffen
kent
• Er
is
geen
etiket
in
de
jurk
met
de
aanwijzingen
=
GEEN
RESULTATENVERBINTENIS
à
Je
bent
zelf
verantwoordelijk
ð Je
wil
een
dokter
aanklagen,
maar
je
kent
er
niets
van
=
deskundige
betalen
want
hij
kent
het
domein
wel,
maar
vaak
collega
die
de
dokter
niet
objectief
zal
beoordelen…
OEFENCASUSSEN
1.
Anna
koopt
een
nieuwe
auto
maar
beseft
al
snel
dat
de
auto
maar
een
fractie
waard
is
van
wat
zij
betaald
heeft.
Kan
ze
deze
aankoop
nog
ongedaan
maken?
Via
de
wilsgebreken
zou
men
kunnen
trachten
de
verkoop
te
laten
nietig
verklaren
wegens
gebrekkige
toestemming.
Anna
zal
echter
wellicht
geen
succes
kennen.
Dwaling
(art.
1110
BW)
veronderstelt
het
bewijs
dat
ze
zich
bij
de
aankoop
vergiste.
Haar
vergissing
dient
een
determinerend
element
te
betreffen
en
tevens
substantieel
(=
kenbaar
voor
de
tegenpartij)
te
zijn.
Tot
slot
is
verschoonbaarheid
vereist.
Dit
alles
lijkt
weinig
waarschijnlijk.
Bedrog
veronderstelt
het
bewijst
van
kunstgrepen
in
hoofde
van
de
tegenpartij,
alsook
kwade
trouw
(art.
1116
BW).
Geweld
is
gelet
op
de
feiten
al
evenmin
aan
de
orde
(art.
1111
e.v.
BW).
Benadeling,
tot
slot
is
maar
mogelijk
ten
aanzien
van
bepaalde
contracten
(art.
1117
BW).
Voor
de
aankoop
van
een
auto
is
dat
niet
het
geval.
Dus
geen
vernietiging
mogelijk.
2.
Boer
Charel
en
boer
Jef
zijn
buren.
Wanneer
Charel
op
een
dag
in
het
ziekenhuis
wordt
opgenomen
en
in
coma
ligt,
neemt
Jef
spontaan
de
zorg
voor
zijn
landbouw-‐bedrijf
over.
Hij
huurt
een
extra
werkkracht
in,
laat
een
oude
oogstmachine
die
hij
nog
heeft
speciaal
herstellen
en
draait
dubbele
shifts
om
al
het
werk
rond
te
krijgen.
Wanneer
Charel
uit
het
ziekenhuis
komt,
is
zijn
bedrijf
piekfijn
in
orde.
Hoe
zal
de
afrekening
tussen
de
beide
heren
moeten
gebeuren?
Het
betreft
hier
een
situatie
van
zaakwaarneming.
Gelet
op
de
onmogelijkheid
van
Charel
zijn
bedrijf
te
runnen,
neemt
Jef
neemt
geheel
vrijwillig
diens
zaak
waar
door
de
zorg
over
zijn
landbouwbedrijf
over
te
nemen.
Deze
situatie
is
geregeld
in
art.
1372
e.v.
BW.
Conform
art.
1372
BW
brengt
Jef
de
begonnen
zaakwaarneming
keurig
ten
einde,
tot
Charel
het
zelf
terug
kan.
Conform
art.
1374
BW
besteedde
Jef
aan
Charels
zaken
alle
zorgen
die
een
goede
huisvader
zich
zou
hebben
getroost.
Zodoende
is
Jef
dan
ook
gerechtigd
tot
een
vergoeding
van
de
gemaakte
kosten
voor
zover
die
nuttig
of
noodzakelijk
waren.
Jef
is
ook
gerechtigd
tot
de
vergoeding
van
alle
op
zich
genomen
persoonlijke
verbintenissen.
Zodoende
zal
de
extra
werkkracht
moeten
betaald
worden
daar
zij
nuttig
en
voor
het
runnen
van
het
bedrijf
zelfs
noodzakelijk
was.
Ook
het
herstel
van
de
oude
oogstmachine
is
een
nuttige/noodzakelijke
uitgave
die
Jef
deed.
De
vergoeding
van
Jef’s
werk
(dubbele
shift)
zal
echter
niet
vergoed
worden…
2
:Beginselen
van
burgerlijk
recht
Inhoudsopgave
Deel
1:
Inleiding
.................................................................................................................
3
Hoofdstuk
1
:
Begrip
en
bronnen
.................................................................................................
3
1
voorwaardelijke
verbintenissen
...................................................................................................
3
2
Verbintenissen
op
termijn
............................................................................................................
4
3
Meerdere
schuldenaars
of
schuldeisers
(Subjecten)
...................................................................
5
4
Resultaats-‐
en
inspanningsverbintenissen
...................................................................................
5
OEFENCASUSSEN
.........................................................................................................................
6
Deel
2
:
Overeenkomsten
–
Algemene
beginselen
............................................................
13
Hoofdstuk
1
:
Begrip
Zie
definitie
in
1101
BW
............................................................................
13
Hoofdstuk
2
:
De
totstandkoming
van
overeenkomsten
.............................................................
13
1
Algemeen
...................................................................................................................................
13
2
Aanbod
en
aanvaarding
..............................................................................................................
14
3
Geldigheidvereisten
...................................................................................................................
15
4
Interpretatie
van
het
contract
....................................................................................................
16
Hoofdstuk
3
:
Soorten
overeenkomsten
.....................................................................................
16
Hoofdstuk
4
:
Gevolgen
van
overeenkomsten
............................................................................
16
Hoofdstuk
5
:
De
nakoming
van
overeenkomsten
tussen
partijen
..............................................
17
1
Uitwerking
tussen
de
partijen
....................................................................................................
17
2
Uitwerking
tegenover
derden
....................................................................................................
17
3
Gewone
en
ongewone
beïndingsgronden
.................................................................................
18
4
BEWIJS
........................................................................................................................................
19
Deel
3:
Bijzondere
overeenkomsten
.................................................................................
21
Hoofdstuk
1
:
Koopcontract
.......................................................................................................
21
1
Begrip
.........................................................................................................................................
21
2
overdracht
van
eigendom
en
risco
.............................................................................................
21
3
Verbintenissen
van
de
verkoper
................................................................................................
23
4
Verbintenissen
van
de
koper
......................................................................................................
25
5
Bijzondere
verkoopovereenkomsten
.........................................................................................
25
Hoofdstuk
2
:
Huurcontract
.......................................................................................................
27
1
Begrip
.........................................................................................................................................
27
2
Verbintenissen
van
de
verhuurder
(art.
1719
e.v
BW)
...............................................................
28
3
Verbintenis
van
de
huurder
........................................................................................................
28
4
Duur
en
einde
.............................................................................................................................
29
Hoofdstuk
3
:
Aanneming
..........................................................................................................
34
1
Begrip
.........................................................................................................................................
34
2
Verplichtingen
opdrachtgever
en
aannemer
.............................................................................
34
4
Dading
........................................................................................................................................
35
Hoofdstuk
4
:
Lastgeving
............................................................................................................
36
1
Begrip
.........................................................................................................................................
36
2
Verplichtingen
lastgever
à
niet
.................................................................................................
36
3
Verplichtingen
lasthebber
..........................................................................................................
36
4
Werking
mandaat
tegenover
derden
.........................................................................................
36
OEFENCASUSSEN
.......................................................................................................................
37
,Deel
4:
Onrechtmatige
daad
.............................................................................................
43
1
Inleiding
......................................................................................................................................
43
Hoofdstuk
1
:
Situering
en
evoluties
in
het
aansprakelijkheid
....................................................
43
Hoofdstuk
2
:
samenloop
van
contractuele
en
buitencontractuele
aansprakelijkheid
................
44
Hoofdstuk
3
:
Aansprakelijkheid
voor
eigen
foutieve
daad
.........................................................
44
1
Fout
............................................................................................................................................
44
2
Schade
........................................................................................................................................
45
3
Oorzakelijk
verband
....................................................................................................................
45
Hoofdstuk
4
:
Aansprakelijkheid
voor
de
daad
van
personen
en
van
zaken
en
dieren
voor
wie
men
instaat
Zie
1384-‐1385-‐1386
BW
......................................................................................
46
=
KWALITATIEVE
(uitgebreide)
AANSPRAKELIJKHEID
....................................................................
46
1
Ouders:
art.
1384,
lid
2
BW
........................................................................................................
46
2
Onderwijzers-‐ambachtslieden
art.
1384,
lid
4
BW
.....................................................................
47
3
Aanstellers
(=werkgevers)
art.
1384,
lid
3
BW
...........................................................................
47
4
Gebrekkige
zaken
art.
1384,
lid
1
BW
.........................................................................................
47
5
Dieren
art.
1385
BW
...................................................................................................................
48
6
Gebouwen
art.
1386
BW
............................................................................................................
48
7
Geesteszieken
art.
1386bis
BW
..................................................................................................
48
Deel
1
:
Inleiding
van
de
goederen
....................................................................................
49
Inleiding
.........................................................................................................................................
49
Hoofdstuk
1
:
Roerende
en
onroerende
goederen
.....................................................................
49
1
Onroerende
goederen
(517-‐526
BW)
.........................................................................................
49
2
Roerende
goederen
(527-‐532
BW):
...........................................................................................
50
Hoofdstuk
2
:
Lichamelijke
en
onlichamelijke
goederen
.............................................................
50
1
Gebruiks-‐
en
verbruiksgoederen
................................................................................................
51
2
Zaken
in/buiten
de
handel
.........................................................................................................
51
3
Openbare
of
Domeingoederen
..................................................................................................
51
4
Soortgoederen
/
bepaalde
goederen
.........................................................................................
52
Deel
2
:
Zakelijke
rechten
.................................................................................................
53
Hoofdstuk
1
:
Eigendomsrecht
...................................................................................................
53
1
Begrip
.........................................................................................................................................
53
2
Bevoegdheden
eigenaar
(3)
.......................................................................................................
54
3
Beperkingen
aan
het
eigendomsrecht
.......................................................................................
54
4
Eigendomsverwerving
................................................................................................................
54
5
Tussenvoegsel
:
VERJARING
.......................................................................................................
55
6
Mede-‐eigendom
.........................................................................................................................
56
Hoofdstuk
2
:
Vruchtgebruik
......................................................................................................
57
Hoofdstuk
3:
Erfdienstbaarheden
(EDB)
.....................................................................................
58
1
Hypotheek
..................................................................................................................................
60
OEFENCASUSSEN
.......................................................................................................................
61
OEFENCASUSSEN
:
ALGEMEEN
(voorbeeldexamen)
..........................................................
66
OPLOSSINGEN
:
voobeeldexamen
.....................................................................................
68
,VERBINTENISSENRECHT
Deel
1:
Inleiding
Hoofdstuk
1
:
Begrip
en
bronnen
Verbintenissen
à
Onstaan
uit
een
overeenkomst
of
een
onrechtmatige
daad
Verbintenis
=
een
afspraak
waarbij
er
een
afdwingbare
juridische
band
tussen
twee
of
meer
personen
met
prestatieplicht
Bv1
:
Ik
heb
een
contract
gesloten
met
een
aannemer
die
zal
starten
op
1
oktober,
maar
ik
zie
nog
altijd
niks
op
de
werf
3
weken
later…
Ondertussen
huur
ik
een
huis
=
meer
kosten
à
Hij
heeft
zich
juridisch
verbonden
en
kan
gedwongen
worden
om
met
de
werken
te
starten
(dwang
som,…)
Bv2
:
Bij
een
koopcontract
zijn
er
verbintenissen
met
prestatieplichten
Verkoper
ßà
Koper
àLeveren
=
SA
à
In
ontvangst
nemen
=
SE
à
Garantie
geven
à
betalen
Prestatieplicht
=
Iets
doen,
niet
doen
Bv1.
Na
een
ontslag
bij
een
bepaald
bedrijf
mag
je
gedurende
de
volgende
6
maanden
niet
werken
bij
een
concurrent.
Overeenkomst
/
Contract
=
bron
van
de
verbintenis
à
kan
ook
verbaal
=
contractuele
relatie
Hoofdstuk
2
:
Modaliteiten
van
(soorten)
verbintenissen
1
v oorwaardelijke
v erbintenissen
Voorwaardelijke
verbintenis:
haar
ontstaan
(=opschortende
voorwaarde)
of
tenietgaan
(=ontbindende
voorwaarde)
is
afhankelijk
gemaakt
van
een
toekomstige
en
onzekere
gebeurtenis
, 2
V erbintenissen
o p
t ermijn
Verbintenis
met
tijdsbepaling:
uitvoering
(opschortende)
of
uitdoving
(ontbindende)
van
de
verbintenis
is
afhankelijk
van
toekomstige
en
zekere
(maar
niet
noodzakelijk
al
temporeel
bepaalde)
gebeurtenis.
Opschortende
voorwaarde:
de
verbintenis
bestaat
al,
maar
wordt
voorlopig
niet
uitgevoerd.
Bv1
:
Aankoop
van
jouw
droomhuis
=
Je
zal
een
lening
moeten
maken
bij
de
bank
(nog
niet
zeker
dat
je
die
krijgt).
Om
zeker
te
zijn
dat
het
niet
aan
iemand
anders
verkocht
wordt
wil
je
een
contract
sluiten.
Als
koper
neem
je
verbintenissen
op,
maar
met
de
modaliteit
/
Opschortende
voorwaarde
dat
je
binnen
de
maand
een
lening
kan
hebben
bij
de
bank.
Stel
dat
je
geen
lening
krijgt
=
Juridisch
probleem?
à
NEEN
:
Als
je
een
bewijs
hebt
van
de
banken
die
geweigerd
hebben,
heb
je
de
nodige
inspanning
gedaan
=
bevrijd
van
alle
verbintenissen
à
JA
als
je
niet
de
nodige
inspanningen
hebt
gedaan
Bv2
:
Ik
ben
op
zoek
naar
een
nieuw
kot,
maar
ik
moet
tot
1/12
in
mijn
huidig
kot
blijven,
ik
heb
een
nieuw
kot
gevonden
=
Ik
sluit
het
contract
al
maar
heb
nog
niet
de
sleutels
Bv3
:
Arbeidsmarkt
=
contract
van
onbepaalde
duur
Ontbindende
voorwaarde
:
de
verbintenis
kan
meteen
worden
uitgevoerd,
maar
haar
voortbestaan
is
precair
Bv1
:
Een
aannemer
wil
een
nieuwe
sporthal
bouwen
en
stelt
het
project
voor
de
gemeente
à
Er
is
nog
een
toelating
nodig
van
de
provincie
Bv2
:
Fitnesscontract
voor
1
jaar,
na
1
jaar
is
dat
contract
ontbonden
Combinatie
opschortende
en
ontbindende
voorwaarden
:
Bv1
:
Appartement
aan
zee
verhuren
Opschortend
=
Ik
sluit
het
contract
al
(begin)
Ontbindend
=
ik
weet
dat
ik
na
1
maand
het
appartement
moet
verlaten
(eind)
Toevallige
voorwaarde
=
Niemand
heeft
een
invloed
Bv.
Iemand
die
vuurwerk
zal
maken
=
Bij
mist
of
storm
gaat
het
niet
door
(weeromstandigheden)
Potestatieve
voorwaarde
=
Het
resultaat
hangt
af
van
de
wil
van
één
der
partijen
Bv1
:
Je
wil
een
lening,
en
gaat
naar
een
bank
voor
een
lening
>
De
bank
moet
nog
beslissen
of
ze
jouw
die
lening
geeft
of
niet
Bv2
:
Ik
verkoop
mijn
auto
op
1
november
2017,
als
ik
dat
wil.
à
Juridische
verbintenissen
moeten
afdwingbaar
zijn,
hier
niet
het
geval
Art.
1174
BW:
zuiver
potestatief
ad
kant
van
de
Schuldenaar
=
ongeldig
De
tegenpartij
is
afhankelijk
van
mijn
wil
=
ongeldig
, 3
M eerdere
s chuldenaars
o f
s chuldeisers
( Subjecten)
Pluraliteit
=
één
SA
àmeerdere
SE
OF
meerdere
SA
à
één
SE
• Splitsing
of
deelbaarheid
v/d
verbintenis
(breukdeel)
Bv.
Cohousing
=
Appartement
huren
voor
4
personen
1
Verhuurder
(SE)
is
geconfroteerd
met
4
huurders
(meerdere
SA)
De
huurprijs
moet
gelijk
verdeeld
worden
tussen
de
huurders
à
Nadelig,
risico
voor
verhuurder
(Stel
dat
er
één
huurder
het
appartement
verlaat
en
niet
meer
betaald…)
à
Oplossing
?
Clausule
in
het
deelcontract
(=
bepaling
/
uitzonderingen
in
de
overeenkomst)
A. Hoofdelijkheid
1. Passief
meerdere
SA
à
één
SE
<>
ACTIEF
Er
is
één
persoon
willekeurig
verantwoordelijk
voor
de
volledige
huurprijs
te
moeten
betalen
met
nadien
regres
op
andere
mede-‐SA.
Moet
volgen
uit
de
wet/gewoonte/contractuele
bepaling.
à
De
schuld
gaat
NIET
over
naar
erfgenamen
Bv.
Verkopen
van
een
huis
aan
een
koppel
=
K1
betaalt
het
geheel
en
K2
betaalt
K1
de
helft
terug.
Lening
=
hetzelfde
à
De
bank
kan
naar
keuze
de
globaliteit
van
het
bedrag
aan
één
partij
vragen.
B. Ondeelbaarheid
à
Iet
dat
behoort
tot
meerdere
partijen
en
onmogelijk
gedeeld
kan
worden
of
is
niet
nuttig
à
De
schuld
gaat
WEL
over
naar
erfgenamen
!
Bv.
De
levering
van
een
melkkoe
die
aan
drie
erfgenamen
toebehoort
C. In
solidum
aansprakelijkheid:
uitgesproken
door
de
rechter,
SE
bescherming
wanneer
meerdere
fouten
één
schade
berokkenen
Bv.
Slachtoffer
à
schadevergoeding
=
2
daders
=
één
van
hen
moet
het
geheel
betalen
De
rechter
zal
dan
bepalen
wie
hoeveel
zal
betalen
volgens
de
verantwoordelijkheid
=
verdeelsleutel
4
R esultaats-‐
e n
i nspanningsverbintenissen
Inspanningsverbintenis
=
Middelenverbintenis
=
de
schuldenaar
moet
het
nodige
doen
om
het
gewenste
resultaat
te
bereiken
(zonder
garantie).
Enkel
aansprakelijk
als
hij
te
weinig
inspanningen
geleverd
heeft
Resultaatsverbintenis
=
Verbintenis
waarbij
de
schuldenaar
verplicht
is
om
het
resultaat
te
bereiken.
VOORBEELD
1
:
Patiënt
1. Inspanningsverbintenis
à
Diagnose
stellen
=
wat
is
er
aan
de
hand?
2. Resultatenverbintenis
à
Operatie
=
de
arts
moet
garanderen
dat
er
steriel
materiaal
wordt
gebruikt,
geen
vreemd
voorwerp
wordt
achtergelaten
in
het
lichaam,…
, VOORBEELD
2
:
Juridisch
probleem
1. Inspanningsverbintenis
à
Advocaat
moet
het
probleem
analyseren
2. Resultatenverbintenissen
à
Procedure
starten
=
heel
stipt
zijn
wat
betreft
het
termijn.
Je
kan
niet
naar
het
hoger
beroep
als
de
termijn
overschreden
is
VOORBEELD
3
:
Bruidjapon
niet
zelf
wassen
1. Inspanningsverbintenis
=
Een
gespecialiseerde
droogkuis
zal
het
voor
u
wassen
Als
er
een
beschadinging
is
na
de
kuis
=
verbintenis
geschonden
ð Je
wil
de
Uitbater
van
de
droogkuis
aanklagen.
De
rechter
zal
zeggen
:
• Er
zijn
zoveel
stoffen
op
de
markt
dat
je
niet
meer
kan
verwachten
dat
die
uitbater
alle
stoffen
kent
• Er
is
geen
etiket
in
de
jurk
met
de
aanwijzingen
=
GEEN
RESULTATENVERBINTENIS
à
Je
bent
zelf
verantwoordelijk
ð Je
wil
een
dokter
aanklagen,
maar
je
kent
er
niets
van
=
deskundige
betalen
want
hij
kent
het
domein
wel,
maar
vaak
collega
die
de
dokter
niet
objectief
zal
beoordelen…
OEFENCASUSSEN
1.
Anna
koopt
een
nieuwe
auto
maar
beseft
al
snel
dat
de
auto
maar
een
fractie
waard
is
van
wat
zij
betaald
heeft.
Kan
ze
deze
aankoop
nog
ongedaan
maken?
Via
de
wilsgebreken
zou
men
kunnen
trachten
de
verkoop
te
laten
nietig
verklaren
wegens
gebrekkige
toestemming.
Anna
zal
echter
wellicht
geen
succes
kennen.
Dwaling
(art.
1110
BW)
veronderstelt
het
bewijs
dat
ze
zich
bij
de
aankoop
vergiste.
Haar
vergissing
dient
een
determinerend
element
te
betreffen
en
tevens
substantieel
(=
kenbaar
voor
de
tegenpartij)
te
zijn.
Tot
slot
is
verschoonbaarheid
vereist.
Dit
alles
lijkt
weinig
waarschijnlijk.
Bedrog
veronderstelt
het
bewijst
van
kunstgrepen
in
hoofde
van
de
tegenpartij,
alsook
kwade
trouw
(art.
1116
BW).
Geweld
is
gelet
op
de
feiten
al
evenmin
aan
de
orde
(art.
1111
e.v.
BW).
Benadeling,
tot
slot
is
maar
mogelijk
ten
aanzien
van
bepaalde
contracten
(art.
1117
BW).
Voor
de
aankoop
van
een
auto
is
dat
niet
het
geval.
Dus
geen
vernietiging
mogelijk.
2.
Boer
Charel
en
boer
Jef
zijn
buren.
Wanneer
Charel
op
een
dag
in
het
ziekenhuis
wordt
opgenomen
en
in
coma
ligt,
neemt
Jef
spontaan
de
zorg
voor
zijn
landbouw-‐bedrijf
over.
Hij
huurt
een
extra
werkkracht
in,
laat
een
oude
oogstmachine
die
hij
nog
heeft
speciaal
herstellen
en
draait
dubbele
shifts
om
al
het
werk
rond
te
krijgen.
Wanneer
Charel
uit
het
ziekenhuis
komt,
is
zijn
bedrijf
piekfijn
in
orde.
Hoe
zal
de
afrekening
tussen
de
beide
heren
moeten
gebeuren?
Het
betreft
hier
een
situatie
van
zaakwaarneming.
Gelet
op
de
onmogelijkheid
van
Charel
zijn
bedrijf
te
runnen,
neemt
Jef
neemt
geheel
vrijwillig
diens
zaak
waar
door
de
zorg
over
zijn
landbouwbedrijf
over
te
nemen.
Deze
situatie
is
geregeld
in
art.
1372
e.v.
BW.
Conform
art.
1372
BW
brengt
Jef
de
begonnen
zaakwaarneming
keurig
ten
einde,
tot
Charel
het
zelf
terug
kan.
Conform
art.
1374
BW
besteedde
Jef
aan
Charels
zaken
alle
zorgen
die
een
goede
huisvader
zich
zou
hebben
getroost.
Zodoende
is
Jef
dan
ook
gerechtigd
tot
een
vergoeding
van
de
gemaakte
kosten
voor
zover
die
nuttig
of
noodzakelijk
waren.
Jef
is
ook
gerechtigd
tot
de
vergoeding
van
alle
op
zich
genomen
persoonlijke
verbintenissen.
Zodoende
zal
de
extra
werkkracht
moeten
betaald
worden
daar
zij
nuttig
en
voor
het
runnen
van
het
bedrijf
zelfs
noodzakelijk
was.
Ook
het
herstel
van
de
oude
oogstmachine
is
een
nuttige/noodzakelijke
uitgave
die
Jef
deed.
De
vergoeding
van
Jef’s
werk
(dubbele
shift)
zal
echter
niet
vergoed
worden…
