Didactiek
wereldoriëntatie en
thematisch werken
1
Didactiek wereldoriëntatie en thematisch werken
,Les 1-2-3 zijn samengevat op papier
Een wero-thema uitwerken m.b.v. de strategiekaart
1 De verschillende fases van de strategiekaart
Fase 1 het thema kiezen
Fase 2 Het thema voorbereiden
1. Ideeën verzamelen (vanuit brainstroms)
a. Zo komen we steeds op nieuwe ideeën. Zo maak je een eigen uniek thema
2. Het aspect thematiseren
a. Hoofdzaak
b. Bijzaak
c. Onderzoeksvragen
3. Onderwijsdoelen bepalen
4. Informatie opzoeken
a. Inhoudelijk dossier
5. Een rode draad opstellen
6. Activiteiten plannen
7. Lesvoorbereidingen maken
a. Volgens het 5-stappenplan
Fase 3: het thema uitvoeren
Fase 4: het thema evalueren a.d.h.v. de onderzoeksvragen
1.1 Het thema kiezen
1.1.1 Is het een ‘krachtig’ thema?
Thematisch werken heeft altijd iets weg van een ontdekkingstocht.
- De klasgroep gaat als het ware op stap, op zoek naar antwoorden op (zelf)gestelde vragen
- De interactie binnen de klasgroep is daarbij belangrijk en legt de klemtoom vooral op
productief leren
- Allerlei werkvormen komen daarbij in aanmerking
- De leerkracht maakt deel uit van de groep en stelt zich daarbij op als ervaren gids
o De leerkracht houdt daarenboven zoveel mogelijk rekening met de mogelijkheden
van de kinderen
Vooraleer een thema te kiezen is het toch wel belangrijk om stil te staan bij een aantal criteria, die
vanuit de krachtlijnen op wereldoriëntatie aangereikt worden.
1. Verwondering
Zoals aangegeven in de krachtlijnen, is het verwonderen vaak een start voor het leren
Let op!! de wereld van de kinderen is in het basisonderwijs niet enkel de wereld die kinderen op
dat moment interesseert, hen verrassend overkomt of vol verwondering treft
2
Didactiek wereldoriëntatie en thematisch werken
, - Ook de wereld die voor hen relevant is en die ze later als volwassen mee zullen bepalen is
een belangrijke waardemeter voor een thema
- Soms kunnen bepaalde aspecten op dit moment hun belangstelling nog niet spontaan
wekken, maar dat kan veranderen als kinderen meer van dit aspect kennen of kunnen
2. Het totaalkind
Een goed thema mag en moet inhoudelijk sterk genoeg zijn
- Maar is er ook aandacht voor de ontwikkeling van vaardigheden, attitudes en inzicht die
leerlingen nodig hebben om zelfredzaam en gelukkig te functioneren in de hen omringende
wereld?
3. Betekenisvol
In het thema komen activiteiten aan bod die uit de leefwereld van kinderen komen en die voor hen
belangrijk zijn doordat ze een duidelijke relatie hebben met actuele ervaringen of leefsituaties
- De leefwereld van de kinderen vullen we wel ruim in
- We hebben niet enkel de fysische wereld op het oog, maar ook de psychische wereld, de
sociale wereld, de wereld van de gevoelens, de wereld van de fantasie … en dat zowel hier als
elders, zowel vroeger als nu
o Een zeer complexe wereld dus, maar tegelijk enorm, onuitputtelijk … altijd ‘nieuw’
Voor sommige kinderen is het prettig of avontuurlijk om over een onderwerp te leren. Anderen zien
er een kans in om eigen kennis over een bepaald onder tentoon te spreiden
- Het thema nodig m.a.w. uit om op een intrinsieke manier te leren
4. Brede kijk
Het thema kan gemakkelijk gekoppeld worden aan doelen uit verschillende domeinen binnen de
leergebieden ‘mens en maatschappij’ en ‘wetenschappen en techniek’ en liefst ook aan andere
leergebieden
- Vergeet niet dat ‘tijd’ en ‘ruimte’ twee vaste waarden zijn
Daarnaast kunnen heel diverse aspecten van belang zijn. Is het thema bijv. organisatorisch wel
mogelijk
- Het is fijn om te leren over skiën, maar een dergelijk thema wordt compleet overbodig en
niet werkelijkheidsnabij als je daar geen echte ski-ervaring aan kan koppelen
1.1.2 Wie kiest het ‘thema’?
Vooraleer een thema te kiezen is het belangrijk om stil te staan bij een aantal criteria, die vanuit de
krachtlijnen op wereldoriëntatie aangereikt worden
- Verwondering
- Het totaal kind
- Betekenisvol
- Brede kijk
1.1.2.1 Wie is de eigenaar?
Externe ontwerper een kant en klare les uit een handleiding
3
Didactiek wereldoriëntatie en thematisch werken
wereldoriëntatie en
thematisch werken
1
Didactiek wereldoriëntatie en thematisch werken
,Les 1-2-3 zijn samengevat op papier
Een wero-thema uitwerken m.b.v. de strategiekaart
1 De verschillende fases van de strategiekaart
Fase 1 het thema kiezen
Fase 2 Het thema voorbereiden
1. Ideeën verzamelen (vanuit brainstroms)
a. Zo komen we steeds op nieuwe ideeën. Zo maak je een eigen uniek thema
2. Het aspect thematiseren
a. Hoofdzaak
b. Bijzaak
c. Onderzoeksvragen
3. Onderwijsdoelen bepalen
4. Informatie opzoeken
a. Inhoudelijk dossier
5. Een rode draad opstellen
6. Activiteiten plannen
7. Lesvoorbereidingen maken
a. Volgens het 5-stappenplan
Fase 3: het thema uitvoeren
Fase 4: het thema evalueren a.d.h.v. de onderzoeksvragen
1.1 Het thema kiezen
1.1.1 Is het een ‘krachtig’ thema?
Thematisch werken heeft altijd iets weg van een ontdekkingstocht.
- De klasgroep gaat als het ware op stap, op zoek naar antwoorden op (zelf)gestelde vragen
- De interactie binnen de klasgroep is daarbij belangrijk en legt de klemtoom vooral op
productief leren
- Allerlei werkvormen komen daarbij in aanmerking
- De leerkracht maakt deel uit van de groep en stelt zich daarbij op als ervaren gids
o De leerkracht houdt daarenboven zoveel mogelijk rekening met de mogelijkheden
van de kinderen
Vooraleer een thema te kiezen is het toch wel belangrijk om stil te staan bij een aantal criteria, die
vanuit de krachtlijnen op wereldoriëntatie aangereikt worden.
1. Verwondering
Zoals aangegeven in de krachtlijnen, is het verwonderen vaak een start voor het leren
Let op!! de wereld van de kinderen is in het basisonderwijs niet enkel de wereld die kinderen op
dat moment interesseert, hen verrassend overkomt of vol verwondering treft
2
Didactiek wereldoriëntatie en thematisch werken
, - Ook de wereld die voor hen relevant is en die ze later als volwassen mee zullen bepalen is
een belangrijke waardemeter voor een thema
- Soms kunnen bepaalde aspecten op dit moment hun belangstelling nog niet spontaan
wekken, maar dat kan veranderen als kinderen meer van dit aspect kennen of kunnen
2. Het totaalkind
Een goed thema mag en moet inhoudelijk sterk genoeg zijn
- Maar is er ook aandacht voor de ontwikkeling van vaardigheden, attitudes en inzicht die
leerlingen nodig hebben om zelfredzaam en gelukkig te functioneren in de hen omringende
wereld?
3. Betekenisvol
In het thema komen activiteiten aan bod die uit de leefwereld van kinderen komen en die voor hen
belangrijk zijn doordat ze een duidelijke relatie hebben met actuele ervaringen of leefsituaties
- De leefwereld van de kinderen vullen we wel ruim in
- We hebben niet enkel de fysische wereld op het oog, maar ook de psychische wereld, de
sociale wereld, de wereld van de gevoelens, de wereld van de fantasie … en dat zowel hier als
elders, zowel vroeger als nu
o Een zeer complexe wereld dus, maar tegelijk enorm, onuitputtelijk … altijd ‘nieuw’
Voor sommige kinderen is het prettig of avontuurlijk om over een onderwerp te leren. Anderen zien
er een kans in om eigen kennis over een bepaald onder tentoon te spreiden
- Het thema nodig m.a.w. uit om op een intrinsieke manier te leren
4. Brede kijk
Het thema kan gemakkelijk gekoppeld worden aan doelen uit verschillende domeinen binnen de
leergebieden ‘mens en maatschappij’ en ‘wetenschappen en techniek’ en liefst ook aan andere
leergebieden
- Vergeet niet dat ‘tijd’ en ‘ruimte’ twee vaste waarden zijn
Daarnaast kunnen heel diverse aspecten van belang zijn. Is het thema bijv. organisatorisch wel
mogelijk
- Het is fijn om te leren over skiën, maar een dergelijk thema wordt compleet overbodig en
niet werkelijkheidsnabij als je daar geen echte ski-ervaring aan kan koppelen
1.1.2 Wie kiest het ‘thema’?
Vooraleer een thema te kiezen is het belangrijk om stil te staan bij een aantal criteria, die vanuit de
krachtlijnen op wereldoriëntatie aangereikt worden
- Verwondering
- Het totaal kind
- Betekenisvol
- Brede kijk
1.1.2.1 Wie is de eigenaar?
Externe ontwerper een kant en klare les uit een handleiding
3
Didactiek wereldoriëntatie en thematisch werken
