Samenvatting Personen met een neurocognitieve stoornis

Thema 15: Personen met een
neurocognitieve stoornis.
1. Inleiding.
 Vergrijzing
 Vrouwen leven langer als mannen

2. Situering.
Senioren verlaten woning voor andere leefomgeving (al dan niet meer faciliteiten)

 Serviceflats of assistentiewoningen
 Centra voor kortverblijf
 Dagverzorgingscentra
 Woonzorgcentra (WZC)
 bijkomende erkenning voor ondersteuning van ‘zwaar zorgbehoevende personen’ (81%)
 45%: neurocognitieve stoornis
 Verkapte verdikking van het verdunningsproces
 Gem. leeftijd van bewoner in WZC: 87 jaar, gem. verblijfsduur: 1,5 jaar

 Dementie: a public health priority (WHO)
 Actief ouder worden en intergenerationele solidariteit (European Foundations’ Initiative)
 Project ‘SUSTAIN 2015-2019’
 Dementieplan Vlaanderen
 Music for Life

3. Prevalentie.
Wereldwijd België Vlaanderen
 Kans 1/5  220 104 (5 461 jongdementie)  136 624
 50 miljoen  Vrouw vs. man: 75%-25%
 X3 in 2050  Verdubbeling in 2060
 500 miljard euro per jaar



4. Terminologie.
Neurocognitive disorder (NCD) of neurocognitieve stoornis (NCS)
= geleidelijke achteruitgang van het functioneren van de hersenen door het verdwijnen van
zenuwcellen en/of verbindingen tussen zenuwcellen.

 Syndroom: klinisch beeld wordt bepaald door
o Aard
o Lokalisatie
o Ernst van de afwijkingen
 Mogelijke stoornissen in het geheugen, denken, taal, uitvoeren van handelingen,
persoonlijkheid



1

, 5. Criteria DSM-5.
5.1. Classificatie.
Onder de hoofdcategorie ‘neurocognitieve stoornissen’ met een subtype verwijzend naar de
etiologie.

A Er zijn aanwijzingen voor een significante, cognitieve achteruitgang ten opzichte van een eerder
niveau van functioneren, in een of meer cognitieve domeinen (complexe aandacht, executieve
functies, leervermogen, geheugen, taal, perceptueel-motorisch, of sociaal-cognitief) gebaseerd
op:

1. Zorgen van de betrokkene, een informant die de betrokkene goed kent of de clinicus over
een significante achteruitgang in het cognitieve functioneren;

2. Een substantiële beperking in de cognitieve prestaties, bij voorkeur vastgesteld met
gestandaardiseerde neuropsychologische tests, of, als die er niet zijn, een ander
gekwantificeerd klinisch onderzoek.

B De cognitieve deficiënties belemmeren het onafhankelijk functioneren bij alledaagse activiteiten
(waarbij minstens ondersteuning nodig is bij complexe instrumentele activiteiten in het
dagelijkse leven zoals het betalen van rekeningen of medicatiebeheer).

C De cognitieve deficiënties doen zich niet alleen voor in de context van een delirium.

D De cognitieve deficiënties kunnen niet beter worden verklaard door een andere psychische
stoornis.

5.2. Enkele veranderingen.
 ‘dementie’ wordt niet langer gebruikt
 Toevoeging van continuüm:
o Beperkt  matig  uitgebreid (ernstig)
o Mild  moderate  major

6. Symptomen.
Primaire symptomen Secundaire symptomen
 Stoornissen in het kortetermijngeheugen  Confabulaties = gaten in geheugen opvullen
 Stoornissen in het langetermijngeheugen met onjuiste gebeurtenissen.
 Desoriëntatie in tijd en ruimte  Stemmingswisselingen
 Desoriëntatie in persoon  Gevoelens van angst en ontreddering
 Afasie = woordvindingsmoeilijkheden. o Apathie
 Apraxie = moeilijkheden in handelen. o Agressie
 Agnosie = het niet herinneren van bepaalde  Verandering van de persoonlijkheid
gebruiken.  Perseveratie = blijven hangen in bepaalde
 Stoornis in de uitvoerende functies gedachten.
 Decorumverlies = waardigheid verliezen.




2