Personen met een niet
aangeboren hersenletsel (NAH)
1.1. Inleiding
Personen met NAH
= mensen met blijvende hersenbeschadiging ten gevolge van een neurologische (traumatische)
gebeurtenis.
Onherstelbare beschadigingen kunnen tot blijvende stoornissen, beperkingen en handicaps.
Werkveld: aangepaste opvangs- en ondersteuningsmogelijkheden + krachtige signalen aan overheid.
1.2. Definitie
“Mensen die na een aanvankelijk, normale levensloop geconfronteerd worden met een
hersenletsel worden aangeduid als personen met een niet-aangeboren hersenletsel”
Mogelijke oorzaken:
- Ongeval - Hersentrauma
- Bacterie tijdens operatie - Cerebrovasculair accident
- Hersenbloeding of -infarct - Neurologische aandoening
- Hersenvliesontsteking - Syndroom van Korsakov
Geconfronteerd met:
- Plotse of geleidelijke, niet-omkeerbare breuk in levenslijn
(gepaard met verlieservaring en daaruit voortvloeiende verwerkingsproblematiek)
- Geïsoleerde of gecombineerde stoornissen
(gevolgd door beperkingen op diverse gebieden van functioneren)
- Ernstig bemoeilijken van sociale interactie en participatie
- Langdurige en complexe ondersteuningsvraag
Verschil NAH – AH:
- Breuk met leven voor en na waarbij herinneringen en mogelijkheden intact zijn
- Mogelijke verbetering en evolutie is nog altijd mogelijk mits juiste stimulatie
- Verwerkingsproblematiek
1.2.1. Leeftijdsgrenzen en breuk met levenslijn
3 – 65 jaar leeftijdsafbakening Vlaams Agentschap
Jonger dan 3 geen bewuste ervaring van “verlies” vb. infantiele encefalopathie
Ouder dan 65 bepaalde oorzaken: ouderdomsgebonden vb. cerebrovasculair accident
1
, 1.2.2. Kinderen versus volwassenen
Vroege NAH NAH
- Tot lagere schoolleeftijd - Na lagere schoolleeftijd
- Ontwikkelingsstoornis - “verlies” van mogelijkheden/functies die
- Plotse breuk in normale, motorische, reeds verworven waren
cognitieve en sociale ontwikkeling op weg
naar volwassenheid
1.3. Prevalentie
Lezen
1.4. De hersenen
Lezen + vergelijken met inleiding genetica en neurowetenschappen
1.5. Oorzaken van een hersenletsel
1.5.1. Traumatisch hersenletsel
Ongevallen waarbij een kracht van buitenaf tegen het hoofd wordt uitgeoefend
Meest voorkomende oorzaken:
- Verkeers-, werk- en sportongevallen
- Mishandeling
Beschadigingen aan schedel, hersenen (hersenen = zacht weefsel => kwetsbaar)
Hersenvocht: schok dempende werking
Milde hersenschudding tot blijvende invaliditeit of dood
o Coup = plaats waar de slag/eerste impact op de hersenen terechtkomt/ontstaat
o Contre-coup = plaats aan de tegenovergestelde kant (vb. weerslag)
1.5.2. Niet-traumatisch hersenletsel
Hersenletsel dat ontstaat ten gevolge van een foutief intern proces in het lichaam en verstoort het
goed functioneren van de hersencellen met beschadigingen als gevolg
Meest voorkomende oorzaken:
- Anoxie/hypoxie
- Cerebrovasculair accident
- Hersentumoren
- Infecties
Een verworven hersenletsel is niet degeneratief (=oorzaak niet gekend) of congenitaal (=aanwezig bij
geboorte en niet erfelijk)
Verandering van neurale activiteit
Invloed op fysische integriteit, metabolische activiteit of functionele mogelijkheden vd
zenuwcel
Kan leiden tot:
o Milde, matige of ernstige beschadigingen in één/meerdere hersenzones
Beperkingen op gebied van cognitie, spraak en taal
Communicatie-, geheugen-, aandacht- en concentratievermindering
2
aangeboren hersenletsel (NAH)
1.1. Inleiding
Personen met NAH
= mensen met blijvende hersenbeschadiging ten gevolge van een neurologische (traumatische)
gebeurtenis.
Onherstelbare beschadigingen kunnen tot blijvende stoornissen, beperkingen en handicaps.
Werkveld: aangepaste opvangs- en ondersteuningsmogelijkheden + krachtige signalen aan overheid.
1.2. Definitie
“Mensen die na een aanvankelijk, normale levensloop geconfronteerd worden met een
hersenletsel worden aangeduid als personen met een niet-aangeboren hersenletsel”
Mogelijke oorzaken:
- Ongeval - Hersentrauma
- Bacterie tijdens operatie - Cerebrovasculair accident
- Hersenbloeding of -infarct - Neurologische aandoening
- Hersenvliesontsteking - Syndroom van Korsakov
Geconfronteerd met:
- Plotse of geleidelijke, niet-omkeerbare breuk in levenslijn
(gepaard met verlieservaring en daaruit voortvloeiende verwerkingsproblematiek)
- Geïsoleerde of gecombineerde stoornissen
(gevolgd door beperkingen op diverse gebieden van functioneren)
- Ernstig bemoeilijken van sociale interactie en participatie
- Langdurige en complexe ondersteuningsvraag
Verschil NAH – AH:
- Breuk met leven voor en na waarbij herinneringen en mogelijkheden intact zijn
- Mogelijke verbetering en evolutie is nog altijd mogelijk mits juiste stimulatie
- Verwerkingsproblematiek
1.2.1. Leeftijdsgrenzen en breuk met levenslijn
3 – 65 jaar leeftijdsafbakening Vlaams Agentschap
Jonger dan 3 geen bewuste ervaring van “verlies” vb. infantiele encefalopathie
Ouder dan 65 bepaalde oorzaken: ouderdomsgebonden vb. cerebrovasculair accident
1
, 1.2.2. Kinderen versus volwassenen
Vroege NAH NAH
- Tot lagere schoolleeftijd - Na lagere schoolleeftijd
- Ontwikkelingsstoornis - “verlies” van mogelijkheden/functies die
- Plotse breuk in normale, motorische, reeds verworven waren
cognitieve en sociale ontwikkeling op weg
naar volwassenheid
1.3. Prevalentie
Lezen
1.4. De hersenen
Lezen + vergelijken met inleiding genetica en neurowetenschappen
1.5. Oorzaken van een hersenletsel
1.5.1. Traumatisch hersenletsel
Ongevallen waarbij een kracht van buitenaf tegen het hoofd wordt uitgeoefend
Meest voorkomende oorzaken:
- Verkeers-, werk- en sportongevallen
- Mishandeling
Beschadigingen aan schedel, hersenen (hersenen = zacht weefsel => kwetsbaar)
Hersenvocht: schok dempende werking
Milde hersenschudding tot blijvende invaliditeit of dood
o Coup = plaats waar de slag/eerste impact op de hersenen terechtkomt/ontstaat
o Contre-coup = plaats aan de tegenovergestelde kant (vb. weerslag)
1.5.2. Niet-traumatisch hersenletsel
Hersenletsel dat ontstaat ten gevolge van een foutief intern proces in het lichaam en verstoort het
goed functioneren van de hersencellen met beschadigingen als gevolg
Meest voorkomende oorzaken:
- Anoxie/hypoxie
- Cerebrovasculair accident
- Hersentumoren
- Infecties
Een verworven hersenletsel is niet degeneratief (=oorzaak niet gekend) of congenitaal (=aanwezig bij
geboorte en niet erfelijk)
Verandering van neurale activiteit
Invloed op fysische integriteit, metabolische activiteit of functionele mogelijkheden vd
zenuwcel
Kan leiden tot:
o Milde, matige of ernstige beschadigingen in één/meerdere hersenzones
Beperkingen op gebied van cognitie, spraak en taal
Communicatie-, geheugen-, aandacht- en concentratievermindering
2
