1
Onderzoek en kwaliteit
1 Basis begrippen
Evidence Based Practice Evidentie of bewijsmateriaal gebaseerde praktijk
Een methode die helpt om keuzes te maken over de beste
zorg voor de pt.
3 pijlers
1) Klinische expertise
2) Huidige en beste bewijsmateriaal
3) Waarden en voorkeuren van de pt
Een 4de pijler= organisatorische en financiële haalbaarheid
EPP in 5 stappen 1) Vertalen van klinisch probleem naar
beantwoordbare onderzoeksvraag
2) Zoeken naar wetenschappelijke literatuur
3) Kritisch beoordelen van bewijsmateriaal,
toepasbaar? Kwalitatief?
4) Vertalen naar toepasbaarheid in de praktijk
5) Evalueren van het resultaat en toepasbaarheid
STAP 1 Gebruik van PICO
Vertalen van klinisch
probleem naar
beantwoordbare
onderzoeksvraag
PICO THERAPIE
patiënt Over Welke patient of probleem wil je met het
onderzoek uitspraken doen?
Intervention Interventie (behandeling) waarvan je het effect
onderzoekt.
Comparison/vergelijkbaarheid Datgene waarmee een interventie ,test of
prognostische factor vergeleken wordt (meestal
wat je al standaard doet
outcome Welk resultaat ? welk resultaat verwacht je?
Stap 2 1. Onderzoek artikels worden geselecteerd op basis van
,2
Zoeken naar titel en abstract (samenvatting)
wetenschappelijke
2. Eindselectie gebeurt op basis van de
literatuur
overeenstemmende onderzoeksvraag en het
onderzoeksontwerp antwoord op de PICO?
3. Tenslotte: resultaten van de artikels kritisch
beoordelen validiteit en betrouwbaarheid zijn
belangrijk
a. Betrouwbaarheid:
i. Bij herhalen dezelfde resultaten?
ii. Reproduceerbaar
iii. Geen toevallige fouten (ERRORS)
b. Validiteit:
i. Meet ik wat ik wil weten?
ii. Geen systematische fouten (BIAS)
Stap 3 = zowel onderzoeksontwerp als data-analyse van
kwantitatief en kwalitatief kritisch bestuderen
Kritisch beoordelen van
gevonden artikelen Vraagt veel tijd daarom doen organisaties dit werk
EBP wetenschappelijke richtlijnen die onmiddellijk
bruikbaar zijn in de praktijk
Omschrijf/definitie Onderzoek is een doelgericht proces waarbij men op een
systematische manier op basis van een onderzoeksontwerp, data
verzamelt en analyseert, om op een betrouwbare en valide wijze
onderzoeksvragen te beantwoorden die deel uitmaken van een
probleemstelling
- Doelgericht proces:
het doel is onderzoeksvragen over een bepaald
onderwerp te beantwoorden
onderwerp is afgebakend door een probleemstelling
op te stellen
- systematisch data verzamelen
- vastgelegd onderzoekontwerp, hierna zal de
dataverzameling en –analyse plaatsvinden
- moet 2 basisvereisten nastreven:
o validiteit
o betrouwbaarheid
1.2 Soorten onderzoek Er zijn verschillende onderzoeken, ingedeeld volgens DOEL;
GRONDVORM en TIJDSPERSPECTIEF
,3
1.2.1 Volgens Doel 1) Fundamenteel en 2) Praktijkgericht onderzoek
1.fundamenteel of theoriegericht onderzoek 2.praktijkgericht of toegepast onderzoek
- = kennis te ontwikkelen , kennis - =beantwoorden vragen uit de praktijk
vermeerdering - wnr een onderzoeker zelf wordt mee
- geen meerwaarde voor de praktijk, betrokken in de uitvoering van zijn
dragen bij aan wetenschappelijke aanbevelingen spreekt men van een:
kennis over een onderwerp actie-onderzoek
Actie onderzoek = vorm van praktijkgericht onderzoek onderzoeker wordt
betrokken in de uitvoering van zijn aanbevelingen
1.2.2 Grondvormen? Kwantitatief en kwalitatief onderzoek
1. kwantitatief onderzoek = fundamenteel 2. kwalitatief onderzoek = praktijkgericht
= onderwerp wordt in de breedte onderzocht = thema wordt in de diepte onderzocht
Onderzoeker verzamelt veel info Diep op een onderwerp ingaan en zo
zonder er echt diep op in te gaan. op zoek gaan naar belevingen van
Verschillende manieren : interviews, mensen en betekenissen de bepaalde
enquêtes, experimenten gedragingen, gebeurtenissen… voor
Bedoeling : ideeën, attitudes en of hen hebben
gedragingen van de bevraagde mensen Levert geen cijfermateriaal op maar
te beschrijven taal!
Verkregen info omgezet in Spreektaal vb via interview of
cijfermateriaal & verwerking gebeurt lichaamstaal via observatie
d.m.v. statistische analyses Geen statistische analyses maar
Steekproeven voldoende groot en zo inhoudsanalyses
representatief mogelijk zijn Steekproef eerder klein
Onderzoekers streven ernaar om Steekproef streeft niet naar een
daaruit conclusies te trekken die niet samenstelling die representatief is voor
alleen gelden voor de steekproef maar de populatie, maar naar diversiteit in
voor een ruimere populatie een groep en rijkdom aan informatie in
de onderzochte groep
STEEKPROEF = Mensen die effectief deelnemen aan het onderzoek
De hierboven omschreven onderzoeken vullen elkaar aan
en zijn gelijkwaardige vormen van onderzoek =
complimentair
1.2.3 Verschillende Dwarsdoosnede of CROSS-SECTIONEEL en LONGITUDINAAL
TIJDSPERSPECTIEVEN
1. cross-sectioneel onderzoek 2. longitudinaal onderzoek
= 1-malig , op bepaald tijdstip = langer doorheen de tijd, meerdere onderzoek
momenten
, 4
1. trendonderzoek 2. panelonderzoek
onderzoek op regelmatige tijdstippen regelmatige tijdstippen bij DEZELFDE
maar NIET telkens bij dezelfde doelgroep
doelgroep bedoeling is om veranderingen binnen
men wil een trends in een bepaald een groep vast te stellen
fenomeen te onderzoeken
typisch voorbeeld: verkiezingspeilingen
Retrospectief onderzoek Prospectief onderzoek
= onderzoek dat terugblikt in de tijd = kijkt vooruit in de tijd
observaties uit het heden verbinden meerderde onderzoeken op
met gebeurtenissen uit het verleden verschillende tijdstippen daarna
resultaten verbinden met elkaar
1.fundamenteel of theoriegericht onderzoek 2.praktijkgericht of toegepast onderzoek
1. kwantitatief onderzoek 2. kwalitatief onderzoek
1. cross-sectioneel onderzoek 2. longitudinaal onderzoek
1.3 Eisen aan een onderzoek
gelden voor zowel fundamenteel en voor praktijkgericht onderzoek,
kwantitatief en kwalitatief onderzoek
1.3.1 Wetenschappelijke 1) Empirisch
eisen 2) Onafhankelijk
3) Betrouwbaar (reliability)
4) Valide
Empirisch = gericht op onderwerpen die zintuiglijk waarneembaar zijn in de
werkelijkheid onderwerp, vraag of veronderstelling moet
waarneembaar zijn
1.somigge studies beschrijven fenomenen uit de werkelijkheid
2.andere gaan na of deze hypothesen(veronderstellingen of
verwachtingen in de realiteit kloppen) m.a.w. toetsen van de
hypothese
= dit houdt in dat deze veronderstelling falsifieerbaar (bevestigd)
of weerlegbaar moet zijn
de empirische cyclus :
= schetst het verband tussen theorie of ideeën (bestaande
kennis) enerzijds & empirie (= waarneembaar in de werkelijkheid)
anderzijds.
1.deductie 2. inductie
= vertrekt vanuit de theorie of ideeën = vertrekt vanuit de empirische realiteit, de data.
Hieruit worden onderzoeksvragen Fenomenen of gegevens worden in 1ste
Onderzoek en kwaliteit
1 Basis begrippen
Evidence Based Practice Evidentie of bewijsmateriaal gebaseerde praktijk
Een methode die helpt om keuzes te maken over de beste
zorg voor de pt.
3 pijlers
1) Klinische expertise
2) Huidige en beste bewijsmateriaal
3) Waarden en voorkeuren van de pt
Een 4de pijler= organisatorische en financiële haalbaarheid
EPP in 5 stappen 1) Vertalen van klinisch probleem naar
beantwoordbare onderzoeksvraag
2) Zoeken naar wetenschappelijke literatuur
3) Kritisch beoordelen van bewijsmateriaal,
toepasbaar? Kwalitatief?
4) Vertalen naar toepasbaarheid in de praktijk
5) Evalueren van het resultaat en toepasbaarheid
STAP 1 Gebruik van PICO
Vertalen van klinisch
probleem naar
beantwoordbare
onderzoeksvraag
PICO THERAPIE
patiënt Over Welke patient of probleem wil je met het
onderzoek uitspraken doen?
Intervention Interventie (behandeling) waarvan je het effect
onderzoekt.
Comparison/vergelijkbaarheid Datgene waarmee een interventie ,test of
prognostische factor vergeleken wordt (meestal
wat je al standaard doet
outcome Welk resultaat ? welk resultaat verwacht je?
Stap 2 1. Onderzoek artikels worden geselecteerd op basis van
,2
Zoeken naar titel en abstract (samenvatting)
wetenschappelijke
2. Eindselectie gebeurt op basis van de
literatuur
overeenstemmende onderzoeksvraag en het
onderzoeksontwerp antwoord op de PICO?
3. Tenslotte: resultaten van de artikels kritisch
beoordelen validiteit en betrouwbaarheid zijn
belangrijk
a. Betrouwbaarheid:
i. Bij herhalen dezelfde resultaten?
ii. Reproduceerbaar
iii. Geen toevallige fouten (ERRORS)
b. Validiteit:
i. Meet ik wat ik wil weten?
ii. Geen systematische fouten (BIAS)
Stap 3 = zowel onderzoeksontwerp als data-analyse van
kwantitatief en kwalitatief kritisch bestuderen
Kritisch beoordelen van
gevonden artikelen Vraagt veel tijd daarom doen organisaties dit werk
EBP wetenschappelijke richtlijnen die onmiddellijk
bruikbaar zijn in de praktijk
Omschrijf/definitie Onderzoek is een doelgericht proces waarbij men op een
systematische manier op basis van een onderzoeksontwerp, data
verzamelt en analyseert, om op een betrouwbare en valide wijze
onderzoeksvragen te beantwoorden die deel uitmaken van een
probleemstelling
- Doelgericht proces:
het doel is onderzoeksvragen over een bepaald
onderwerp te beantwoorden
onderwerp is afgebakend door een probleemstelling
op te stellen
- systematisch data verzamelen
- vastgelegd onderzoekontwerp, hierna zal de
dataverzameling en –analyse plaatsvinden
- moet 2 basisvereisten nastreven:
o validiteit
o betrouwbaarheid
1.2 Soorten onderzoek Er zijn verschillende onderzoeken, ingedeeld volgens DOEL;
GRONDVORM en TIJDSPERSPECTIEF
,3
1.2.1 Volgens Doel 1) Fundamenteel en 2) Praktijkgericht onderzoek
1.fundamenteel of theoriegericht onderzoek 2.praktijkgericht of toegepast onderzoek
- = kennis te ontwikkelen , kennis - =beantwoorden vragen uit de praktijk
vermeerdering - wnr een onderzoeker zelf wordt mee
- geen meerwaarde voor de praktijk, betrokken in de uitvoering van zijn
dragen bij aan wetenschappelijke aanbevelingen spreekt men van een:
kennis over een onderwerp actie-onderzoek
Actie onderzoek = vorm van praktijkgericht onderzoek onderzoeker wordt
betrokken in de uitvoering van zijn aanbevelingen
1.2.2 Grondvormen? Kwantitatief en kwalitatief onderzoek
1. kwantitatief onderzoek = fundamenteel 2. kwalitatief onderzoek = praktijkgericht
= onderwerp wordt in de breedte onderzocht = thema wordt in de diepte onderzocht
Onderzoeker verzamelt veel info Diep op een onderwerp ingaan en zo
zonder er echt diep op in te gaan. op zoek gaan naar belevingen van
Verschillende manieren : interviews, mensen en betekenissen de bepaalde
enquêtes, experimenten gedragingen, gebeurtenissen… voor
Bedoeling : ideeën, attitudes en of hen hebben
gedragingen van de bevraagde mensen Levert geen cijfermateriaal op maar
te beschrijven taal!
Verkregen info omgezet in Spreektaal vb via interview of
cijfermateriaal & verwerking gebeurt lichaamstaal via observatie
d.m.v. statistische analyses Geen statistische analyses maar
Steekproeven voldoende groot en zo inhoudsanalyses
representatief mogelijk zijn Steekproef eerder klein
Onderzoekers streven ernaar om Steekproef streeft niet naar een
daaruit conclusies te trekken die niet samenstelling die representatief is voor
alleen gelden voor de steekproef maar de populatie, maar naar diversiteit in
voor een ruimere populatie een groep en rijkdom aan informatie in
de onderzochte groep
STEEKPROEF = Mensen die effectief deelnemen aan het onderzoek
De hierboven omschreven onderzoeken vullen elkaar aan
en zijn gelijkwaardige vormen van onderzoek =
complimentair
1.2.3 Verschillende Dwarsdoosnede of CROSS-SECTIONEEL en LONGITUDINAAL
TIJDSPERSPECTIEVEN
1. cross-sectioneel onderzoek 2. longitudinaal onderzoek
= 1-malig , op bepaald tijdstip = langer doorheen de tijd, meerdere onderzoek
momenten
, 4
1. trendonderzoek 2. panelonderzoek
onderzoek op regelmatige tijdstippen regelmatige tijdstippen bij DEZELFDE
maar NIET telkens bij dezelfde doelgroep
doelgroep bedoeling is om veranderingen binnen
men wil een trends in een bepaald een groep vast te stellen
fenomeen te onderzoeken
typisch voorbeeld: verkiezingspeilingen
Retrospectief onderzoek Prospectief onderzoek
= onderzoek dat terugblikt in de tijd = kijkt vooruit in de tijd
observaties uit het heden verbinden meerderde onderzoeken op
met gebeurtenissen uit het verleden verschillende tijdstippen daarna
resultaten verbinden met elkaar
1.fundamenteel of theoriegericht onderzoek 2.praktijkgericht of toegepast onderzoek
1. kwantitatief onderzoek 2. kwalitatief onderzoek
1. cross-sectioneel onderzoek 2. longitudinaal onderzoek
1.3 Eisen aan een onderzoek
gelden voor zowel fundamenteel en voor praktijkgericht onderzoek,
kwantitatief en kwalitatief onderzoek
1.3.1 Wetenschappelijke 1) Empirisch
eisen 2) Onafhankelijk
3) Betrouwbaar (reliability)
4) Valide
Empirisch = gericht op onderwerpen die zintuiglijk waarneembaar zijn in de
werkelijkheid onderwerp, vraag of veronderstelling moet
waarneembaar zijn
1.somigge studies beschrijven fenomenen uit de werkelijkheid
2.andere gaan na of deze hypothesen(veronderstellingen of
verwachtingen in de realiteit kloppen) m.a.w. toetsen van de
hypothese
= dit houdt in dat deze veronderstelling falsifieerbaar (bevestigd)
of weerlegbaar moet zijn
de empirische cyclus :
= schetst het verband tussen theorie of ideeën (bestaande
kennis) enerzijds & empirie (= waarneembaar in de werkelijkheid)
anderzijds.
1.deductie 2. inductie
= vertrekt vanuit de theorie of ideeën = vertrekt vanuit de empirische realiteit, de data.
Hieruit worden onderzoeksvragen Fenomenen of gegevens worden in 1ste
