samenvatting H1 en H2 zakenrecht

Zakenrecht


Hoofdstuk 1 de leer van de indeling van de goederen
Afdeling 1. De goederen volgens de graad van toe-eigeningsmogelijkheid
Belang van deze indeling
Goederen kunnen slechts het voorwerp zijn van zakelijke rechten indien het
rechtssubject een heerschappij kan en mag erop uitoefenen.
Bij de indeling gaat het om de vraag of dergelijke heerschappij mogelijk is

Goederen in en buiten de handel
Goederen in de handel = goederen die het voorwerp kunnen zijn van
vermogensrechten, dus van private toe-eigening en verhandeling tussen burgers.
Ze maken deel uit van het rechtsverkeer

Goederen buiten de handel = goederen die in feite wel in aanmerking voor private
toe-eigening en verhandeling komen maar niet in rechte; er is een wettelijk beletsel
hierdoor zijn deze goederen vatbaar noch voor een overeenkomst, noch voor
verkrijgende verjaringen Vb. Drugs

Gemene voorwerpen (res communes)
= voorwerpen die aan niemand toe behoren en die worden gebruikt in het algemeen
belang
Bv. Lucht, licht, de zee, …

 Deze voorwerpen zijn door hun aard niet vatbaar voor exclusieve private toe-
eigening in hun geheel maar gebruikelijk wel voor een deel
Bv. Een emmertje zeewater, een ballon met lucht, …

Het gebruik van gemene voorwerpen wordt geregeld door bijzondere wetten inzake
het gebruik van stormend water alsook inzake de hoogte van gebouwen (om zo genot
van licht en lucht in bewoonde kernen te regelen)

goederen zonder eigenaar
roerende of onroerende goederen die geen eigenaar hebben en die voor toe-
eigening vatbaar zijn kunnen van twee aarden zijn:
 Ofwel hebben ze nooit een eigenaar gehad maar zijn ze wel voor toe-eigening
vatbaar Bv. wild, vissen in de zee of rivier
 Ofwel heeft de eigenaar van die goederen er afstand van gedaan Bv. Alles wat
een eigenaar in de vuilbak gooit

, Onroerende goederen die geen eigenaar hebben, behoren toe aan de staat. Maar de
staat heeft in dat geval wel het recht om een aansprakelijkheidsvordering in te stellen
tegen de vorige eigenaar voor eventuele verbintenissen, waardedalingen of
beschadigingen die verbonden zijn aan dit roerend goed
Bv. Een grond waarvan de bodem zwaar vervuild is door de vorige eigenaar die er
afstand van deed

roerende goederen zonder eigenaar zijn vatbaar voor private toe-eigening, voor
zover degene die de goederen wil toe-eigenen de verplichtingen die aan een vinder
worden opgelegd naleeft.
 Roerende goederen die deel uitmaken van een nalatenschap zonder
erfgenamen komen toe aan de Staat.
Dit is enkel het geval wanneer er geen wettelijke erfgenamen in nuttige graad
(t.e.m. 4e graad) zijn en wanneer er geen echtgenoot tot de nalatenschap komt
en er ook geen testament is opgemaakt en wanneer de nalatenschap door alle
erfgenamen is verworpen

Gevonden goederen
= goederen waarvan de eigenaar onbekend is
Wie deze goederen in bezit neemt, is niet te goeder trouw
Van deze goederen kan de eigenaar meestal zijn eigendomsrecht niet (meer)
aantonen

Afdeling 3. Roerende en onroerende goederen
Belang van deze indeling
Art. 3.46 BW
Het onderscheid tussen roerende en onroerende goederen speelt een belangrijke rol
bij veel rechtsregels en rechtstakken zoals het vermogensrecht, personenrecht, …

er gelden andere regelingen voor de onroerende en de roerende goederen

Onroerende goederen
 Onroerende goederen uit hun aard (onroerende goederen van nature)
Art. 3.47 lid 1 BW
= de grond en de samenstellende volumes, die in drie dimensies bepaald zijn.
 Niet alleen het aardoppervlak maar ook de volumes erboven en eronder
Vb. Notenboom in de tuin alsook de niet geplukte noten zijn onroerende
goederen
 Onroerende goederen door incorporatie
Art. 3.47 lid 2 BW
= alle bouwwerken en beplantingen die doordat zij geïncorporeerd zijn in
onroerende goederen uit hun aard een inherent bestanddeel ervan vormen