Samenvatting Gespreksvaardigheden

GESPREKSVAARDIGHEDEN
WAT VERSTAAN WE ONDER GESPREKSVAARDIGHEDEN
In de eerste instantie: luister- en gespreksvaardigheid om te communiceren met diverse BH

- Niet enkel verbale spreekvaardigheid maar ook aandacht voor luisteren naar de boodschap
of ontrafelen van de boodschap achter de boodschap
- Gespreksvaardigheden zetten we in  interpersoonlijke communicatie

INTERPERSOONLIJK COMMUNICEREN: MONDELING, SCHRIFTELIJK, ONLINE

1. Interpersoonlijke communicatie
- Tussen min. 2 mensen via tweerichtingsverkeer (met onmiddellijke feedback)
- Verschillende manieren van tweerichtingsverkeer
 Face-to-face gesprekken  mondeling
 Schriftelijke gesprekken
 Online gesprekken
- Focus op face-to-face
 Veronderstelt vlotte spreekvaardigheid
 Continue proces van afstemming met de ander

2. Schriftelijke communicatie
- Communiceren via geschreven woorden, alle manieren waarop woorden geschreven
worden of getypt zijn en bedoeld zijn om informatie over te brengen


VANUIT WELKE MENSVISIE EN OVERKOEPELENDE PRINCIPES COMMUNICEREN WIJ
MET MENSEN?

Vertrekt vanuit internationale definitie sw

- Centraal uitgangspunt  samenwerken met mensen naar sociale verandering
- Wanneer we interventie opzetten vanuit een emancipatorisch gedachtengoed,
vertrekken we vanuit:
 Verantwoordelijkheid
 Zelfstandigheid
 Keuzebepaling
 Inspraak van de belanghebbende
- Geloof in BH staat centraal
- Empowerend werken  mensen krijgen grip op hun situatie waarbij zelfbepaling
centraal staat




1

,WAT BETEKENT DE VERTALING VAN ONZE MENSVISIE IN DE WERKRELATIE EN
BASISHOUDING VAN EEN SW’ER

Volgens Rogers dient de basishouding van sw’er te bestaan uit:

1. Empathie
= proberen in te leven in de situatie, gedachten gevoelens, gedrag, communicatie, … van de BH
en diens context
- De vaardigheid te herkennen, begrijpen, en waarderen hoe anderen zich voelen (vormt
hart van alle effectieve (werk- en andere) relaties
- Als sw’er zo goed mogelijk inleven in denk- en gevoelswereld

a. Affectieve empathie
= geeft aan hoe iemand de emoties en gevoelens van anderen lichamelijk kan voelen
b. Cognitieve empathie
= vermogen om accuraat gedachten, gevoelens en ervaringen van anderen te
identificeren en te begrijpen

- Jezelf proberen plaatsen in andermans schoenen: veronderstelt een niet-veroordelende
en niet-beoordelende houding tegenover de BH

2. Echtheid
= authenticiteit
- Oprecht en eerlijk zijn tegen jouw BH
- Een werker die interesse veinst en doet alsof die belangstelling heeft is onecht  niet
doen alsof!! Niet doen alsof je alle antwoorden weet, gewoon zeggen als dit niet zo is
- Belangrijk:
 Respectvol confronteren
 Doorvragen op aantal zaken om breder of volledig beeld te krijgen v/d situatie
 Feedback geven

3. Onvoorwaardelijke acceptatie
= niet-veroordelende houding nemen (je moet niet alles accepteren)
- Moeilijk: ons handelen wordt gedreven door eigen waarden en normen
- Moet afstand kunnen nemen van die waarden en normen, denkpatroon ( hangt
samen met empathische houding
- Respect voor persoon zelf
- BH op onvoorwaardelijke manier respecteren leidt tot uitnodigen BH om zelf gedrag en
keuzes te exploreren en uit te wegen
-  aanvaarding van de persoon als dusdanig (niet over gedrag BH)

Werkalliantie als vertrekpunt
Drie elementen:

1. Overeenkomst over doelstellingen veranderingsproces
2. Consensus over de taken nodig om doelstellingen te bereiken
3. Er is verbinding tussen cliënt en werker die samenwerking faciliteert

 transparante en doelgerichte manier van werken met BH, in verbinding gaan belangrijk!!

2

, OP WEG NAAR EEN DEFINITIE – WAT IS COMMUNICATIE

ZENDER-ONTVANGER MODEL

Brengt het communicatieproces in kaart, SHANNON EN WEAVER



Zender probeert bepaalde
informatie/boodschap over te
brengen, zet deze om in
bepaalde symbolen – in dit
geval taal  coderen van de
boodschap

Vervolgens: code naar communicatiekanaal overbrengen  ontvanger moet deze decoderen:
vertaalt de boodschap dusdanig dat deze duidelijk wordt  effect: interpretatie boodschap

Kritiek
Te simpel voorgesteld en stelt communicatie als eenrichtingsverkeer voor, later ontwikkelde
modellen rekening gehouden met de kritieken: uiteindelijk algemeen model


NIEUW MODEL:

1. Coderen
Zender probeert bepaalde boodschap
(informatie) over te brengen, overzetten in
bepaalde symbolen (non- of verbaal)
- Belang: zakelijk, expressief,
relationeel, appelerend

2. Decoderen
Boodschap die via kanaal is overgebracht moet gedecodeerd worden
- Opvangen en interpreteren van de gecodeerde boodschap  ontvanger geeft betekenis
- Wordt beïnvloed door:
 Objectiviteit/neutraliteit
Info is meetbaar en controleerbaar
- Alle info is subjectief  hoofd registreert een keuze van gedragingen die
hij wil beoordelen  neutraliteit ipv subjectiviteit, neutraal waarnemen
kan
 Subjectiviteit
Geeft eigen betekenis aan betekenis, interpretatie subjectief
 Intersubjectiviteit
Interpretatie mensen vergelijken  decoderen met verschillende personen om
tot gezamenlijke meningen te komen

Bestaat uit waarnemen, interpreteren en luisteren




3