Samenvatting sociologische stromingen

Sociologische stromingen – samenvatting
HOOFDSTUK 1: paradigmatisch pluralisme – oriëntatie
Paradigma = geheel van verschillende uitgangspunten om naar het sociale/de werkelijkheid te kijken

Paradigmatisch pluralisme = eenzelfde probleem wordt vanuit verschillende perspectieven bekeken




Samen = consensus (sociaal handelen als samenwerking)

Tegen = conflict (sociaal handelen als conflict)


 Roos van sociologische paradigma’s is toepasbaar op micro, meso & macroniveau

,Op basis van volgende stellingen kunnen we de sociologische paradigma’s onderscheiden (3):

1: tegenstelling tussen objectivisme & subjectivisme (materialisme & idealisme)

 Centrale vraag: bestaan dingen, mensen & sociale realiteit los van menselijke waarneming
& realiteit?

Objectivisme:
 Kwantitatieve methoden
 Dingen, mensen & sociale realiteit bestaan los van de menselijke geest
 Werkelijkheid staat los van menselijke geest
 Werkelijkheid leren kennen door observaties

Subjectivisme:

 Kwalitatieve methoden + logisch redeneren
 Dingen, mensen & sociale realiteit worden geconstrueerd door de menselijke geest
 Observaties zijn afhankelijk van manier waarop we waarnemen
 Waarnemingen zijn vervorming van werkelijkheid
 Waarnemingen = interpretaties van waarnemingen



2: relatie tussen mens & maatschappij

 Centrale vraag: bepalen maatschappelijke realiteiten het menselijk handelen of heeft de
mens een vrije wil en creëert hij zelf de maatschappelijke realiteiten?
 Systeemperspectief of actorperspectief



3: sociale interacties

 Centrale vraag: waarom gaan mensen sociale interacties aan?
 Stuurt conflict sociaal handelen of streven mensen naar samenwerking?



HOOFDSTUK 2: conflictsociologie
Marx (19e eeuw) als voorloper in conflictsociologie

Door kritiek op Marx door andere sociologen  ontstaan van sociologie



Wat was kapitalisme oorspronkelijk?

 Systeem waarin gekozen wordt welke goederen er geproduceerd worden
 In kleine gemeenschap
 Centrale waarden:
 Vrij ondernemerschap
 Private bezit van productiemiddelen
 Competitie tussen producenten & producten
 Het winstprincipe: kapitalisme wordt gedreven door winst

, Marx noemt arbeid datgene wat ons mens maakt  arbeid verbindt ons met elkaar en met andere
generaties (we gebruiken geleverde arbeid van vorige generaties)

 Verschil met dieren: mensen geven waarde aan arbeid (= arbeidswaardetheorie)

Arbeid volgens Marx = een activiteit tot voorwerp maken van zijn bewustzijn en willen

Marx = een materialist



Systeemperspectief in marxistische paradigma  uitgangspunt = manier van arbeid leveren en
produceren




 Productiewijze wordt bepaald door productiekrachten
 Productiekrachten bestaan uit: productiemiddelen & arbeidskrachten

 productiekrachten = alles wat je nodig hebt om te produceren
 Productiemiddelen zijn: grondstoffen & gebruikte middelen om te arbeiden (bv: machine)




Productiekrachten zijn bepalend voor productieverhoudingen (= de verhouding tussen mensen en
productiekrachten)

o Technische verhoudingen = manier waarop productie wordt georganiseerd
 gemeenschappelijk, ambachtelijk, industrieel (zie later)
o Sociale verhoudingen (klassen) = relatie die mensen hebben t.o.v. de door hen
geproduceerde productiemiddelen, vastgelegd in regels & wetten
 mensen die in eenzelfde sociale verhouding staan: een klasse