Samenvatting Macro-economie en bedrijfsomgeving
HOOFDSTUK 1: A TOUR OF THE WORLD
INLEIDING
Crisissen hebben niet altijd even lang geduurd
o The great depression duurde 43 jaar
o Crisis 2007 duurde 18 maanden
1.1 THE PANDEMIC OF 2020
VERLOOP
December 2019: berichten over nieuw virus in
Wuhan, stad in lockdown op 23 januari 2020
Rest van de wereld (RoW) eerst bezorgd over
impact op Chinese economie en deze van
handelspartners (global supply chains)
Januari: eerste gevallen in Europa, in februari
eerste cases gerapporteerd in VS
Aantal ziekenhuisopnames en stergevallen steeg
zorgwekkend snel
Maart 2020: lockdown in meeste landen => had
verdere economische gevolgen
KENMERKEN
Oorsprong van de crisis:
o Doorgaans: onevenwichten (bv. Huizenmarkt)
o Corona: exogene en onverwachte shock (virus)
kanalen - zware recessie volgde wereldwijd
o Productieketens werden verstoord (China lag stil)
o Bedrijven/ sectoren waar telewerk niet mogelijk was,
gingen dicht (bv. Horeca, cultuur)
o Daling inkomens => daling van de vraag
Hoe lang zal de recessie duren? Vergelijken met Spaanse
griep in 1918
o 6 maanden
o Niet zelfde beleid als in corona (hardere lockdown nu omdat we voorrang geven aan
gezondheid)
, o Veel meer doden toen dan nu
o Lengte van de recessie ten opzichte van de omvang
o ECB verwacht dat we tegen 2023 terug op hetzelfde niveau van bbp zullen zitten als
voor corona
1.2 DE CRISIS VAN 2008-2009: DE FINANCIËLE CRISIS
Tussen 2000 en 2007 kende de wereldeconomie een periode van economische groei
(mensen werden gestimuleerd om huis te kopen => huizenmarkt stijgt)
In 2007 stortte de huizenmarkt in in de VS, wat leidde tot een grootschalige financiële crisis
Deze financiële crisis luidde een sterke economische recessie in, waarbij ook de
aandelenprijzen kelderen
In het derde kwartaal van 2008 werd de outputgroei in de VS negatief => werd een
wereldwijde crisis
Internationale handel en financiële verwevenheid zorgden ervoor dat de crisis in de VS de
ganse wereld raakte
DE 2 CRISISSEN VERGELEKEN
Beide crisissen kennen een verschillende oorsprong
Financiële crisis: shock in VS in 2008 was relatief beperkt (instorting huizenmarkt)
o Balansen van banken werden geïmpacteerd op eenzelfde manier als een daling van
de aandelenkoersen met 4%
o Crisis legde een aantal problemen in de financiële wereld bloot
Covid-pandemie: daling van output (door lockdowns)
o Eerst: gezondheidscrisis, nadien: focus op ondersteuning
o Beperkte impact op financiële systeem (opgespaarde vraag)
, o Kortere doorlooptijd (cfr. Spaanse griep 1918)
1.3 DE VERENIGDE STATEN
Amerikaanse economie is groot: output van $20.5 triljard in 2018 (24% van de mondiale
output)
Levensstandaard in de VS is hoog: output per capita $62,500 (hoogste in wereld)
Economen kijken ook naar:
o Outputgroei
o Werkloosheidsgraad
o Inflatiegraad
De Amerikaanse economie was
gezond in 2018: de effecten van
2008-2009 crisis waren niet of
nauwelijks meer voelbaar
De federal funds rate, de intrestvoet die de FED
controleert, daalde van 5,2% in juli 2007 tot bijna 0%
in december 2008
Waarom kan de FED rate niet onder 0 gaan?
Deze beperking is gekend als de zero lower
bound
Wanneer deze intrestvoet negatief zou
worden, zou iedereen verkiezen om cash aan
te houden in plaats van obligaties aan te
kopen (liquiditeitsval)
Waarom zijn lage intrestvoeten een potentieel probleem?
Beperken de mogelijkheden van de FED om adequaat te reageren op negatieve schokken in
de toekomst
Kunnen aanleiding geven tot het
opbrengsten willen verhogen
PRODUCTIVITEITSGROEI
Speelt een belangrijke rol in de LT toenames van output per capita => groei vertraagt sinds
2010 (50% van de
productiviteitsgroei in de
De daling van de
productiviteitsgroei is
zorgwekkend omdat:
, o Levensstandaard van de armeren wordt
onevenredig getroffen
o Als productiviteitsgroei daalt, stijgt de
ongelijkheid
Te kort op de handelsbalans
o Meer M (import) dan X (export)
1.4 DE EUROZONE
Eurozone= een groep van 28 Europese landen met een gemeenschappelijke markt
In 1999 werd een muntunie opgericht, de eurozone, waarbinnen de euro de nationale
munten verving in 2002 (oorspronkelijk 11 landen, nu 18-19 landen)
Europa heeft het nog steeds
moeilijk met het herstel van de
financiële crisis van 2008-2009
(VS niet)
2 problemen voor de eurozone
Hoe kan
werkloosheidsgraad
teruggedrongen worden? => Nog steeds groter dan in de VS
Hoe kan de gemeenschappelijke munt op een efficiënte manier gebruikt worden?
HOGE WERKLOOSHEID IN BELGIË
De gemiddelde werkloosheidsgraad in 2018 is hoog maar er is een grote verscheidenheid op
landenniveau (Duitsland: 3%, Spanje: 15%)
Hoge werkloosheidsgraad: direct gevolg van
de financieel-economische crisis
Wanneer de Spaanse werkloosheidsgraad
minimaal was voor de crisis (8%), was ze nog
steeds het dubbele van de VS
Economen geloven dat de
arbeidsmarktrigiditeiten aan de basis liggen
van deze problemen (bv. Hoge
werkloosheidsuitkering, te hoge bescherming
van de werknemers)
Voorstanders euro
Economische voordelen door het wegvallen van
Haar bijdrage tot het aanzien van Europa als een belangrijke economische wereldspeler
HOOFDSTUK 1: A TOUR OF THE WORLD
INLEIDING
Crisissen hebben niet altijd even lang geduurd
o The great depression duurde 43 jaar
o Crisis 2007 duurde 18 maanden
1.1 THE PANDEMIC OF 2020
VERLOOP
December 2019: berichten over nieuw virus in
Wuhan, stad in lockdown op 23 januari 2020
Rest van de wereld (RoW) eerst bezorgd over
impact op Chinese economie en deze van
handelspartners (global supply chains)
Januari: eerste gevallen in Europa, in februari
eerste cases gerapporteerd in VS
Aantal ziekenhuisopnames en stergevallen steeg
zorgwekkend snel
Maart 2020: lockdown in meeste landen => had
verdere economische gevolgen
KENMERKEN
Oorsprong van de crisis:
o Doorgaans: onevenwichten (bv. Huizenmarkt)
o Corona: exogene en onverwachte shock (virus)
kanalen - zware recessie volgde wereldwijd
o Productieketens werden verstoord (China lag stil)
o Bedrijven/ sectoren waar telewerk niet mogelijk was,
gingen dicht (bv. Horeca, cultuur)
o Daling inkomens => daling van de vraag
Hoe lang zal de recessie duren? Vergelijken met Spaanse
griep in 1918
o 6 maanden
o Niet zelfde beleid als in corona (hardere lockdown nu omdat we voorrang geven aan
gezondheid)
, o Veel meer doden toen dan nu
o Lengte van de recessie ten opzichte van de omvang
o ECB verwacht dat we tegen 2023 terug op hetzelfde niveau van bbp zullen zitten als
voor corona
1.2 DE CRISIS VAN 2008-2009: DE FINANCIËLE CRISIS
Tussen 2000 en 2007 kende de wereldeconomie een periode van economische groei
(mensen werden gestimuleerd om huis te kopen => huizenmarkt stijgt)
In 2007 stortte de huizenmarkt in in de VS, wat leidde tot een grootschalige financiële crisis
Deze financiële crisis luidde een sterke economische recessie in, waarbij ook de
aandelenprijzen kelderen
In het derde kwartaal van 2008 werd de outputgroei in de VS negatief => werd een
wereldwijde crisis
Internationale handel en financiële verwevenheid zorgden ervoor dat de crisis in de VS de
ganse wereld raakte
DE 2 CRISISSEN VERGELEKEN
Beide crisissen kennen een verschillende oorsprong
Financiële crisis: shock in VS in 2008 was relatief beperkt (instorting huizenmarkt)
o Balansen van banken werden geïmpacteerd op eenzelfde manier als een daling van
de aandelenkoersen met 4%
o Crisis legde een aantal problemen in de financiële wereld bloot
Covid-pandemie: daling van output (door lockdowns)
o Eerst: gezondheidscrisis, nadien: focus op ondersteuning
o Beperkte impact op financiële systeem (opgespaarde vraag)
, o Kortere doorlooptijd (cfr. Spaanse griep 1918)
1.3 DE VERENIGDE STATEN
Amerikaanse economie is groot: output van $20.5 triljard in 2018 (24% van de mondiale
output)
Levensstandaard in de VS is hoog: output per capita $62,500 (hoogste in wereld)
Economen kijken ook naar:
o Outputgroei
o Werkloosheidsgraad
o Inflatiegraad
De Amerikaanse economie was
gezond in 2018: de effecten van
2008-2009 crisis waren niet of
nauwelijks meer voelbaar
De federal funds rate, de intrestvoet die de FED
controleert, daalde van 5,2% in juli 2007 tot bijna 0%
in december 2008
Waarom kan de FED rate niet onder 0 gaan?
Deze beperking is gekend als de zero lower
bound
Wanneer deze intrestvoet negatief zou
worden, zou iedereen verkiezen om cash aan
te houden in plaats van obligaties aan te
kopen (liquiditeitsval)
Waarom zijn lage intrestvoeten een potentieel probleem?
Beperken de mogelijkheden van de FED om adequaat te reageren op negatieve schokken in
de toekomst
Kunnen aanleiding geven tot het
opbrengsten willen verhogen
PRODUCTIVITEITSGROEI
Speelt een belangrijke rol in de LT toenames van output per capita => groei vertraagt sinds
2010 (50% van de
productiviteitsgroei in de
De daling van de
productiviteitsgroei is
zorgwekkend omdat:
, o Levensstandaard van de armeren wordt
onevenredig getroffen
o Als productiviteitsgroei daalt, stijgt de
ongelijkheid
Te kort op de handelsbalans
o Meer M (import) dan X (export)
1.4 DE EUROZONE
Eurozone= een groep van 28 Europese landen met een gemeenschappelijke markt
In 1999 werd een muntunie opgericht, de eurozone, waarbinnen de euro de nationale
munten verving in 2002 (oorspronkelijk 11 landen, nu 18-19 landen)
Europa heeft het nog steeds
moeilijk met het herstel van de
financiële crisis van 2008-2009
(VS niet)
2 problemen voor de eurozone
Hoe kan
werkloosheidsgraad
teruggedrongen worden? => Nog steeds groter dan in de VS
Hoe kan de gemeenschappelijke munt op een efficiënte manier gebruikt worden?
HOGE WERKLOOSHEID IN BELGIË
De gemiddelde werkloosheidsgraad in 2018 is hoog maar er is een grote verscheidenheid op
landenniveau (Duitsland: 3%, Spanje: 15%)
Hoge werkloosheidsgraad: direct gevolg van
de financieel-economische crisis
Wanneer de Spaanse werkloosheidsgraad
minimaal was voor de crisis (8%), was ze nog
steeds het dubbele van de VS
Economen geloven dat de
arbeidsmarktrigiditeiten aan de basis liggen
van deze problemen (bv. Hoge
werkloosheidsuitkering, te hoge bescherming
van de werknemers)
Voorstanders euro
Economische voordelen door het wegvallen van
Haar bijdrage tot het aanzien van Europa als een belangrijke economische wereldspeler
