Volwassen
psychiatrie
Patricia Colman & Peter Walleghem
Lotte De Wilde
2022-2023
, Lotte De Wilde
H1: VERMAATSCHAPPELIJKING VAN ZORG
EVOLUTIE VAN DE GGZ & POSITIE VAN DE ET IN HET WERKVELD
INLEIDING
Gegevens uit onderzoeken:
• 1 op 10 mensen komt in aanraking met GGZ gedurende hun leven
• Vrouwen zijn vatbaarder voor psychische stoornissen
1 op 3 Belgen voelt zich slecht in zijn vel
• Gevoel onder druk te staan
• Slaaptekort (door zorgen op verschillende vlakken zoals werk, school, relatie, kinderen…)
• Ongelukkig voelen
9% van de Belgen lijdt aan depressie
• Vooral jongvolwassenen (18 – 29 jaar)
- 34% angststoornissen
- 38% stemmingsstoornissen
België staat op de 3e plaats in Europa in aantal zelfmoorden/jaar
GESCHIEDENIS PSYCHIATRIE
HEKSERIJ
• Angst & bijgeloof
Men kon afwijkende gedragingen van mensen niet verklaren, dus werden ze bekeken vanuit bijgeloof
EERSTE KENTERING:
Hippocrates:
• Ontwikkeld verklaring vanuit medisch opzicht
• Vader van de moderne geneeskunde
• Hippocrates werd niet serieus genomen
1
, Lotte De Wilde
PERIODE VAN HET HUMANISME
Men ging opzoek naar een menselijke vertaling van apart gedrag
• Menselijker omgaan met psychisch kwetsbare personen
Wetenschap werd gekoppeld en men kwam tot andere inzichten
Gebruikte methoden: aderlating, bloedzuigers, schedelrepanaties
TWEEDE KENTERING:
Oprichting van dolhuizen
• Het aanbieden van georganiseerde zorg binnen een aangepaste infrastructuur voor mensen met
psychische problemen
(op aandringen van artsen & wetenschappers)
Kadert zich binnen de humanistische benadering
DERDE KENTERING:
Kwetsbare mensen krijgen een plek in de zorg
• Start van inrichtingspsychiatrie
BELANGRIJKE FIGUREN:
❖ Philippe Pinel (Frankrijk)
- grondlegger ‘Moral Treatment’
= mensen verlossen van hun ketting
- verbeteren van leefomstandigheden in de instelling
- inzetten personeel voor zorg
❖ Dr. Jozef Guislain (Vlaanderen)
- introduceert trend in Vlaanderen
- zorgde voor betere wettelijke omkadering en onderkomen voor mensen met een psychische
kwetsbaarheid
- wilt voor een betere omgeving & accommodatie zorgen om humanitaire zorg te bieden
- hij was psychiater & architect
--> gaf veel aandacht aan de infrastructuur van voorzieningen
--> omgeving waarin P zich bevind is even belangrijk
- aandacht voor zinvolle dagbesteding (instelling was een klein bedrijf)
- !!! grote evolutie in de denkkaders & in behandelingen die gebruikt werden binnen de instelling
2
, Lotte De Wilde
VERMAATSCHAPPELIJKING VAN ZORG
Vermaatschappelijking van zorg is een term die we niet meer kunnen wegdenken als we spreken over
GGZ.
Wat is vermaatschappelijking van zorg?
• Meer dan het bieden van een normale kans op leven in de maatschappij.
• Verschuiving binnen de GGZ van intramurale opvang naar zorg aan huis en begeleiding in de
samenleving op gebied van wonen, werken, dagbesteding…
• De zorg waarbij gestreefd wordt om mensen met een blijvende en ernstige psychische
symptomen(EPS) met al hun mogelijkheden en kwetsbaarheden een eigen zinvolle plek in de
samenleving te laten innemen en hen daarbij te ondersteunen waar nodig.
Humanistische zorg → vermaatschappelijking
FACTOREN DIE EEN ROL HEBBEN GESPEELD IN DE VERMAATSCHAPPELIJKING VAN ZORG
Maatschappelijke ontwikkelingen
farmacologische revolutie
Economische factoren
Afstand nemen van een strikt medisch – psychiatrisch model
MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELINGEN
Maatschappelijke veranderingen van de jaren 60
Situering:
Deze generatie = de babyboomers en zijn geboren tussen 1941 en 1964.
( oorlogse / na-oorlogse periode)
BELANGRIJKE GEBEURTENISSEN BINNEN DE JAREN 60:
❖ Vietnamoorlog ( 20 jaar geduurd, inmenging van Amerika op een vrij agressieve manier, resulteerde
in een communistisch regime voor Vietnam op het einde is er sprake van de socialistische republiek
Vietnam.)
❖ Expo ‘58 in België (revolutionair op vlak van wetenschap en techniek)
❖ De seksuele revolutie (anticonceptie, meer rechten voor de vrouwen, ontstaan van de
vrouwenbeweging …)
Deze generatie kende een grote welvaartstijging en zij maken een groot deel uit van de werkende
bevolking. Ze leven in een periode van economische groei.
3
psychiatrie
Patricia Colman & Peter Walleghem
Lotte De Wilde
2022-2023
, Lotte De Wilde
H1: VERMAATSCHAPPELIJKING VAN ZORG
EVOLUTIE VAN DE GGZ & POSITIE VAN DE ET IN HET WERKVELD
INLEIDING
Gegevens uit onderzoeken:
• 1 op 10 mensen komt in aanraking met GGZ gedurende hun leven
• Vrouwen zijn vatbaarder voor psychische stoornissen
1 op 3 Belgen voelt zich slecht in zijn vel
• Gevoel onder druk te staan
• Slaaptekort (door zorgen op verschillende vlakken zoals werk, school, relatie, kinderen…)
• Ongelukkig voelen
9% van de Belgen lijdt aan depressie
• Vooral jongvolwassenen (18 – 29 jaar)
- 34% angststoornissen
- 38% stemmingsstoornissen
België staat op de 3e plaats in Europa in aantal zelfmoorden/jaar
GESCHIEDENIS PSYCHIATRIE
HEKSERIJ
• Angst & bijgeloof
Men kon afwijkende gedragingen van mensen niet verklaren, dus werden ze bekeken vanuit bijgeloof
EERSTE KENTERING:
Hippocrates:
• Ontwikkeld verklaring vanuit medisch opzicht
• Vader van de moderne geneeskunde
• Hippocrates werd niet serieus genomen
1
, Lotte De Wilde
PERIODE VAN HET HUMANISME
Men ging opzoek naar een menselijke vertaling van apart gedrag
• Menselijker omgaan met psychisch kwetsbare personen
Wetenschap werd gekoppeld en men kwam tot andere inzichten
Gebruikte methoden: aderlating, bloedzuigers, schedelrepanaties
TWEEDE KENTERING:
Oprichting van dolhuizen
• Het aanbieden van georganiseerde zorg binnen een aangepaste infrastructuur voor mensen met
psychische problemen
(op aandringen van artsen & wetenschappers)
Kadert zich binnen de humanistische benadering
DERDE KENTERING:
Kwetsbare mensen krijgen een plek in de zorg
• Start van inrichtingspsychiatrie
BELANGRIJKE FIGUREN:
❖ Philippe Pinel (Frankrijk)
- grondlegger ‘Moral Treatment’
= mensen verlossen van hun ketting
- verbeteren van leefomstandigheden in de instelling
- inzetten personeel voor zorg
❖ Dr. Jozef Guislain (Vlaanderen)
- introduceert trend in Vlaanderen
- zorgde voor betere wettelijke omkadering en onderkomen voor mensen met een psychische
kwetsbaarheid
- wilt voor een betere omgeving & accommodatie zorgen om humanitaire zorg te bieden
- hij was psychiater & architect
--> gaf veel aandacht aan de infrastructuur van voorzieningen
--> omgeving waarin P zich bevind is even belangrijk
- aandacht voor zinvolle dagbesteding (instelling was een klein bedrijf)
- !!! grote evolutie in de denkkaders & in behandelingen die gebruikt werden binnen de instelling
2
, Lotte De Wilde
VERMAATSCHAPPELIJKING VAN ZORG
Vermaatschappelijking van zorg is een term die we niet meer kunnen wegdenken als we spreken over
GGZ.
Wat is vermaatschappelijking van zorg?
• Meer dan het bieden van een normale kans op leven in de maatschappij.
• Verschuiving binnen de GGZ van intramurale opvang naar zorg aan huis en begeleiding in de
samenleving op gebied van wonen, werken, dagbesteding…
• De zorg waarbij gestreefd wordt om mensen met een blijvende en ernstige psychische
symptomen(EPS) met al hun mogelijkheden en kwetsbaarheden een eigen zinvolle plek in de
samenleving te laten innemen en hen daarbij te ondersteunen waar nodig.
Humanistische zorg → vermaatschappelijking
FACTOREN DIE EEN ROL HEBBEN GESPEELD IN DE VERMAATSCHAPPELIJKING VAN ZORG
Maatschappelijke ontwikkelingen
farmacologische revolutie
Economische factoren
Afstand nemen van een strikt medisch – psychiatrisch model
MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELINGEN
Maatschappelijke veranderingen van de jaren 60
Situering:
Deze generatie = de babyboomers en zijn geboren tussen 1941 en 1964.
( oorlogse / na-oorlogse periode)
BELANGRIJKE GEBEURTENISSEN BINNEN DE JAREN 60:
❖ Vietnamoorlog ( 20 jaar geduurd, inmenging van Amerika op een vrij agressieve manier, resulteerde
in een communistisch regime voor Vietnam op het einde is er sprake van de socialistische republiek
Vietnam.)
❖ Expo ‘58 in België (revolutionair op vlak van wetenschap en techniek)
❖ De seksuele revolutie (anticonceptie, meer rechten voor de vrouwen, ontstaan van de
vrouwenbeweging …)
Deze generatie kende een grote welvaartstijging en zij maken een groot deel uit van de werkende
bevolking. Ze leven in een periode van economische groei.
3
