Orthopedagogiek 2.1 samenvatting aan de hand van PowerPoints met aanvulling van de literatuur.
Regulatieve cyclus
Eerste reflexieve pauze: Dordts Strategisch Model:
Formuleren van deelhypotheses op zes niveaus:
- Niveau 1: Sociale aspecten
- Niveau 2: Gezinssysteemaspecten
- Niveau 3: Gedragsmatige en cognitieve aspecten
- Niveau 4: Psychodynamische aspecten
- Niveau 5: Ontwikkelings- en persoonlijkheidsaspecten
- Niveau 6: Biologische aspecten
De doelen die worden opgesteld in het plan moeten SMART geformuleerd worden.
Daarnaast wordt er ook gebruik gemaakt van de GAS procedure (Goal Attainment Scaling). Dit is een
procedure die gebruikt kan worden om de opgestelde doelen te evalueren, samen met de cliënt.
-3 (achteruitgang): SMART-doel waarin minder is behaald dan de uitgangssituatie
-2 (uitgangssituatie): SMART uitgewerkte uitgangssituatie, de startsituatie
-1 (minder dan het doel): Beschrijving van SMART-doel dat tussen de uitgangssituatie en het
doel ligt.
0 (doel): SMART-doel. Hier wil je naar toe werken, de eindsituatie.
+1 (meer dan het doel): SMART-doel waarin een meer dan beschreven eindsituatie behaald is.
+2 (veel meer dan het doel): SMART-doel waarin veel meer behaald is dan de verwachte
eindsituatie.
Normaal, probleem of stoornis?
Of iets normaal wordt gevonden of een probleem of een stoornis is, is subjectief.
,Normaal zijn alle ontwikkelingen in het leven die mogelijk zijn en zodanig voorkomen zonder dat deze
tot grote opvoed problemen leiden.
Ook worden de criteria van Rutter toegepast:
Leeftijdsadequaat gedrag
Duur van het probleemgedrag
Omstandigheden van het gedrag
Socio-culturele setting
Hoeveelheid en frequentie
Type problemen en mate van voorkomen in populatie
Intensiteit
Verandering van gedrag
Situatiegebondenheid
Classificeren:
Er wordt geclassificeerd zodat professionals weten wat het kind heeft en hoe zij hiermee om kunnen
gaan.
Dimensionele benadering:
Deze benadering is gebaseerd op de ervaring/beleving van de betrokkenen, er is sprake van de mate
waarin het kind last heeft van het probleem/de stoornis en deze benadering is meer geleidelijk. Ook
wordt er gebruik gemaakt van analyse vragenlijsten, zoals CBCL of YSR.
Het gaat binnen deze benadering vooral over teveel controle of juist te weinig controle over de eigen
emoties/gedrag. Bij internaliserende gedragsproblemen is er sprake van teveel controle. Bij
externaliserende gedragsproblemen is er sprake van te weinig controle.
Categorale benadering:
Deze benadering is gebaseerd op klinische ervaringen van deskundigen. Er is sprake van het wel of
niet hebben van een stoornis (DSM-5). Er is sprake van een categorisering in observeerbare
gedragskenmerken.
Binnen de orthopedagogiek spreekt men van een stoornis wanneer deze beschreven staat in de DSM-
5. Een probleem is wanneer het niet in de DSM-5 staat, maar het gaat wel gepaard met problemen
en/of lijden bij het kind en eventueel met opvoedingsverlegenheid of opvoedingsproblemen bij de
ouders.
Risicofactoren en beschermende factoren:
Er is nooit één oorzaak van bepaald gedrag, er zijn altijd meerdere risicofactoren en meerdere
beschermingsfactoren.
, Een risicofacto vergroot de kans op het ontwikkelen van een probleem/stoornis. Een beschermende
factor vermindert de kans op het ontwikkelen van een probleem/stoornis, in aanwezigheid van
risicofactoren.
Risico- en beschermende factoren komen op verschillende niveaus voor namelijk het kindniveau
(biologische kenmerken, gedragskenmerken en ingrijpende gebeurtenissen), het ouderniveau en
gezinsniveau (structurele en proceskenmerken) en op het omgevingsniveau.
Er is sprake van equifinaliteit wanneer verschillende oorzaken leiden tot hetzelfde probleem/stoornis.
Er is sprake van multifinaliteit wanneer één oorzaak kan leiden tot verschillende
problemen/stoornissen.
Classificatie gaat over wat er aan de hand is, diagnostiek gaat over hoe dat zo is gekomen.
Differentiaaldiagnose houdt in of er nog sprake is van een andere stoornis die de symptomen kan
verklaren. Comorbiditeit is het tegelijkertijd voorkomen van stoornissen bij personen.
Strategieën KOK:
Orthopedagogische vraagstelling: vraagstelling van het kind met daarin aspecten van de ontwikkeling
(affectief, cognitief en conatief) waar extra aandacht aan moet worden besteed.
Affectief: R, r1 of r2
Cognitief: structureren of variëren
Conatief: zelfrealisering of harmoniëren
Strategieën als antwoord op de vraagstelling:
1. Eerstegraadsstrategie: het scheppen van een leefklimaat (relatie, klimaat, situatiehantering).
2. Tweedegraadsstrategie: specifieke therapieën gericht op wat het individu nodig heeft.
3. Derdegraadsstrategie: ontplooiing eigenheid van het individu.
ADHD
Regulatieve cyclus
Eerste reflexieve pauze: Dordts Strategisch Model:
Formuleren van deelhypotheses op zes niveaus:
- Niveau 1: Sociale aspecten
- Niveau 2: Gezinssysteemaspecten
- Niveau 3: Gedragsmatige en cognitieve aspecten
- Niveau 4: Psychodynamische aspecten
- Niveau 5: Ontwikkelings- en persoonlijkheidsaspecten
- Niveau 6: Biologische aspecten
De doelen die worden opgesteld in het plan moeten SMART geformuleerd worden.
Daarnaast wordt er ook gebruik gemaakt van de GAS procedure (Goal Attainment Scaling). Dit is een
procedure die gebruikt kan worden om de opgestelde doelen te evalueren, samen met de cliënt.
-3 (achteruitgang): SMART-doel waarin minder is behaald dan de uitgangssituatie
-2 (uitgangssituatie): SMART uitgewerkte uitgangssituatie, de startsituatie
-1 (minder dan het doel): Beschrijving van SMART-doel dat tussen de uitgangssituatie en het
doel ligt.
0 (doel): SMART-doel. Hier wil je naar toe werken, de eindsituatie.
+1 (meer dan het doel): SMART-doel waarin een meer dan beschreven eindsituatie behaald is.
+2 (veel meer dan het doel): SMART-doel waarin veel meer behaald is dan de verwachte
eindsituatie.
Normaal, probleem of stoornis?
Of iets normaal wordt gevonden of een probleem of een stoornis is, is subjectief.
,Normaal zijn alle ontwikkelingen in het leven die mogelijk zijn en zodanig voorkomen zonder dat deze
tot grote opvoed problemen leiden.
Ook worden de criteria van Rutter toegepast:
Leeftijdsadequaat gedrag
Duur van het probleemgedrag
Omstandigheden van het gedrag
Socio-culturele setting
Hoeveelheid en frequentie
Type problemen en mate van voorkomen in populatie
Intensiteit
Verandering van gedrag
Situatiegebondenheid
Classificeren:
Er wordt geclassificeerd zodat professionals weten wat het kind heeft en hoe zij hiermee om kunnen
gaan.
Dimensionele benadering:
Deze benadering is gebaseerd op de ervaring/beleving van de betrokkenen, er is sprake van de mate
waarin het kind last heeft van het probleem/de stoornis en deze benadering is meer geleidelijk. Ook
wordt er gebruik gemaakt van analyse vragenlijsten, zoals CBCL of YSR.
Het gaat binnen deze benadering vooral over teveel controle of juist te weinig controle over de eigen
emoties/gedrag. Bij internaliserende gedragsproblemen is er sprake van teveel controle. Bij
externaliserende gedragsproblemen is er sprake van te weinig controle.
Categorale benadering:
Deze benadering is gebaseerd op klinische ervaringen van deskundigen. Er is sprake van het wel of
niet hebben van een stoornis (DSM-5). Er is sprake van een categorisering in observeerbare
gedragskenmerken.
Binnen de orthopedagogiek spreekt men van een stoornis wanneer deze beschreven staat in de DSM-
5. Een probleem is wanneer het niet in de DSM-5 staat, maar het gaat wel gepaard met problemen
en/of lijden bij het kind en eventueel met opvoedingsverlegenheid of opvoedingsproblemen bij de
ouders.
Risicofactoren en beschermende factoren:
Er is nooit één oorzaak van bepaald gedrag, er zijn altijd meerdere risicofactoren en meerdere
beschermingsfactoren.
, Een risicofacto vergroot de kans op het ontwikkelen van een probleem/stoornis. Een beschermende
factor vermindert de kans op het ontwikkelen van een probleem/stoornis, in aanwezigheid van
risicofactoren.
Risico- en beschermende factoren komen op verschillende niveaus voor namelijk het kindniveau
(biologische kenmerken, gedragskenmerken en ingrijpende gebeurtenissen), het ouderniveau en
gezinsniveau (structurele en proceskenmerken) en op het omgevingsniveau.
Er is sprake van equifinaliteit wanneer verschillende oorzaken leiden tot hetzelfde probleem/stoornis.
Er is sprake van multifinaliteit wanneer één oorzaak kan leiden tot verschillende
problemen/stoornissen.
Classificatie gaat over wat er aan de hand is, diagnostiek gaat over hoe dat zo is gekomen.
Differentiaaldiagnose houdt in of er nog sprake is van een andere stoornis die de symptomen kan
verklaren. Comorbiditeit is het tegelijkertijd voorkomen van stoornissen bij personen.
Strategieën KOK:
Orthopedagogische vraagstelling: vraagstelling van het kind met daarin aspecten van de ontwikkeling
(affectief, cognitief en conatief) waar extra aandacht aan moet worden besteed.
Affectief: R, r1 of r2
Cognitief: structureren of variëren
Conatief: zelfrealisering of harmoniëren
Strategieën als antwoord op de vraagstelling:
1. Eerstegraadsstrategie: het scheppen van een leefklimaat (relatie, klimaat, situatiehantering).
2. Tweedegraadsstrategie: specifieke therapieën gericht op wat het individu nodig heeft.
3. Derdegraadsstrategie: ontplooiing eigenheid van het individu.
ADHD
