DT2 Microbiële interacties
Plantenziekten
Vakgebied belangrijk -> duurzame voedselproductie
-agricultuur zo obese mogelijk -> alternatieven zoeken; voedselgroei meer/duurzamer
-kwart oogst gaat verloren aan pathogenen/pesten
-micro organisme belangrijk
Belangrijke ziekteverwekkers
-tarweroest, sporen schimmel die zorgt voor oogstverlies
-Wheat head blight door schimmel, uitdroging top tarwe, in zaden mycotoxines -> giftig!
-Fusarium op bananenplant (Panama disease), door monocultuur bomen dood
-Botritus, fruitinfectie schimmel -> oogstverlies in fruitteelt
-geïnfecteerde druif wordt ook gebruikt voor wijn (andere suikers enz van schimmel)
-valse/eiken meeldauw op groentegewassen
-essenbomen door essentaksterfte schimmel -> sporen in blad door hoge druk (apresorium), voeding
uit blad -> verkleuringen in nerf door stoppen sapstroom
-builenbrand op maïs -> zadeninfectie schimmel, ongeremde groei waar sporen in gaan zitten
-moederkoren -> schimmel (Claviceps purpurea) die granen ook heel groot maakt (sporen), maken
toxines -> ernstig ziek (>0,5%)
-aardappelziekte (Phytophthora infestans) -> schimmel groeit via huidmondje naar binnen en eet hele
gewas op, eerste onderzoek naar gedaan (hongersnood)
-koffieroest maakte koffieplantages kapot Sri Lanka, daarom thee
Oplossing = pesticiden
-chemische stoffen
-biologische alternatieven zoeken
Economie
-na VS is NL grootste landbouwexporteur
-vooral zaden, 40%
-aardappelen, 60%
Wortelmicrobioom van plant
-micro-organismen op en in plant
-vooral op wortelstelsel
-vaak mutualisme
-fotosynthese zorgt voor suikers, 20% uitgescheiden via wortelstelsel in bodem beïnvloeden
microbioom sterk
Microbiota -> alle micro-organismen in bepaalde omgeving
Micro-organismen helpen plant
-Stimuleren afweersysteem
-Nutriënten vrijmaken in bodem
-Stresstolerantie tegen droogte/overstroming herstellen
Over de tijd nemen vooral plant-infecterende schimmels toe
-door steeds grotere landbouwgebieden
-warmer op aarde, meer uitbreiding
-resistentieopbouw door pesticiden
-monocultuur
,Plantenziekten
-biotisch door: schimmels, bacteriën, virussen, nematoden (DEZE CURSUS!)
-abiotisch door: droogte, inundatie, hitte/koude, voeding, verontreiniging
Plagen veroorzaakt door insecten, slakken, konijnen
Parasitaire planten
-Mistletoe - Heksenbezem
-Orobanche, geen bladgroen. Scheidt bij groei in bodem hormoon af waar schimmel aangetrokken
wordt en zaden orobanche ontkiemen en infectie. Plant hoopt interactie goedaardige schimmel, maar
krijgt Orobanche
Biotrofe schimmels:
-meeldauw op roos
-biotroof -> heeft levende plantencellen nodig, gebruikt gespecialiseerde voedingsstructuren
(haustoriën)
-levenscyclus:
Aseksueel:
1. Spore land op blad
2. Krijgt kiemsignaal en vormt schimmeldraad
3. Gaat via apesorium blad in, invaginatie in cel
4. Voedingsstoffen onttrekken uit steeds meer cellen
, 5. Mycelium vormen op blad
6. Sporen verspreiden
Seksueel (in winter, sporen overleven hier niet)
1. Mannelijke en vrouwelijke vorm mycelium
2. Seksuele recombinatie die harde sporen vormen
3. In voorjaar kiemen deze sporen -> ook aseksueel
Oomyceten (Phytophthora infestands, aardappelziekte)
-lijken op schimmels en doen hetzelfde
-hemi-biotroof -> eerste biotrofe levensfase, daarna necrotrofe fase -> blad doodmaken en leven op
nutriënten die hieruit vrij komen
-levenscyclus:
-heel vergelijkbaar met schimmel…
-antheridium met oogonium vormen oospore
Necrotrofe schimmels
-Botrytis cinerea -> bloemverbruining, vruchtrot, bladvlekken
-Necrotroof -> plantencellen doden en leven van vrijgekomen voedingsstoffen
-levenscyclus:
Plantenziekten
Vakgebied belangrijk -> duurzame voedselproductie
-agricultuur zo obese mogelijk -> alternatieven zoeken; voedselgroei meer/duurzamer
-kwart oogst gaat verloren aan pathogenen/pesten
-micro organisme belangrijk
Belangrijke ziekteverwekkers
-tarweroest, sporen schimmel die zorgt voor oogstverlies
-Wheat head blight door schimmel, uitdroging top tarwe, in zaden mycotoxines -> giftig!
-Fusarium op bananenplant (Panama disease), door monocultuur bomen dood
-Botritus, fruitinfectie schimmel -> oogstverlies in fruitteelt
-geïnfecteerde druif wordt ook gebruikt voor wijn (andere suikers enz van schimmel)
-valse/eiken meeldauw op groentegewassen
-essenbomen door essentaksterfte schimmel -> sporen in blad door hoge druk (apresorium), voeding
uit blad -> verkleuringen in nerf door stoppen sapstroom
-builenbrand op maïs -> zadeninfectie schimmel, ongeremde groei waar sporen in gaan zitten
-moederkoren -> schimmel (Claviceps purpurea) die granen ook heel groot maakt (sporen), maken
toxines -> ernstig ziek (>0,5%)
-aardappelziekte (Phytophthora infestans) -> schimmel groeit via huidmondje naar binnen en eet hele
gewas op, eerste onderzoek naar gedaan (hongersnood)
-koffieroest maakte koffieplantages kapot Sri Lanka, daarom thee
Oplossing = pesticiden
-chemische stoffen
-biologische alternatieven zoeken
Economie
-na VS is NL grootste landbouwexporteur
-vooral zaden, 40%
-aardappelen, 60%
Wortelmicrobioom van plant
-micro-organismen op en in plant
-vooral op wortelstelsel
-vaak mutualisme
-fotosynthese zorgt voor suikers, 20% uitgescheiden via wortelstelsel in bodem beïnvloeden
microbioom sterk
Microbiota -> alle micro-organismen in bepaalde omgeving
Micro-organismen helpen plant
-Stimuleren afweersysteem
-Nutriënten vrijmaken in bodem
-Stresstolerantie tegen droogte/overstroming herstellen
Over de tijd nemen vooral plant-infecterende schimmels toe
-door steeds grotere landbouwgebieden
-warmer op aarde, meer uitbreiding
-resistentieopbouw door pesticiden
-monocultuur
,Plantenziekten
-biotisch door: schimmels, bacteriën, virussen, nematoden (DEZE CURSUS!)
-abiotisch door: droogte, inundatie, hitte/koude, voeding, verontreiniging
Plagen veroorzaakt door insecten, slakken, konijnen
Parasitaire planten
-Mistletoe - Heksenbezem
-Orobanche, geen bladgroen. Scheidt bij groei in bodem hormoon af waar schimmel aangetrokken
wordt en zaden orobanche ontkiemen en infectie. Plant hoopt interactie goedaardige schimmel, maar
krijgt Orobanche
Biotrofe schimmels:
-meeldauw op roos
-biotroof -> heeft levende plantencellen nodig, gebruikt gespecialiseerde voedingsstructuren
(haustoriën)
-levenscyclus:
Aseksueel:
1. Spore land op blad
2. Krijgt kiemsignaal en vormt schimmeldraad
3. Gaat via apesorium blad in, invaginatie in cel
4. Voedingsstoffen onttrekken uit steeds meer cellen
, 5. Mycelium vormen op blad
6. Sporen verspreiden
Seksueel (in winter, sporen overleven hier niet)
1. Mannelijke en vrouwelijke vorm mycelium
2. Seksuele recombinatie die harde sporen vormen
3. In voorjaar kiemen deze sporen -> ook aseksueel
Oomyceten (Phytophthora infestands, aardappelziekte)
-lijken op schimmels en doen hetzelfde
-hemi-biotroof -> eerste biotrofe levensfase, daarna necrotrofe fase -> blad doodmaken en leven op
nutriënten die hieruit vrij komen
-levenscyclus:
-heel vergelijkbaar met schimmel…
-antheridium met oogonium vormen oospore
Necrotrofe schimmels
-Botrytis cinerea -> bloemverbruining, vruchtrot, bladvlekken
-Necrotroof -> plantencellen doden en leven van vrijgekomen voedingsstoffen
-levenscyclus:
