25/9/20
Ontwikkel de reflex om de GM die vermeld worden te situeren volgens
farmacotherapeutische klasse & aangrijpingspunt.
Herhaal de maximale dosissen veelvuldig.
Lees de opgegegeven artikels tijdig.
Examen: schriftelijk zonder mondelinge toelichting, gesloten boek, géén rekentoestel!
- pass/fail meerkeuzevragen: maximale dosissen & beperkt aantal therapeutische
dosissen (acetylsalicylzuur & paracetamol) en berekeningen dosissen
- meerkeuzevragen (giscorrectie) prof De Meester
- meerkeuzevragen (giscorrectie) prof van Nuijs/Covaci/Neels
Zie cursusinformatie voor je cursus herhaalt!!!
Zie puntgeving examens
Paracelsus: toxicologische grondlegger
=> ‘de dosis maakt het vergif’
Verschillende onderdelen toxicologie: wij hebben analytische toxicologie = het bespreken
van analytische methoden voor het bepalen van stoffen die potentieel giftig zijn.
Wetenschap van de toxicologie = impact bestuderen van agentia op het milieu en de
humane gezondheid
- beschrijvende toxicologie: evaluatie van de toxische eigenschappen van een agens
- mechanistische toxicologie: evaluatie van de mechanismen die verantwoordelijk zijn
voor de toxiciteit
, - regulatorische toxicologie: vertaling van toxicologische kennis in wetgeving
(bespreken we niet)
Basisprincipes van de toxicologie:
HAZARD vs RISICO
HAZARD: is een deel van het risico
- potentieel om schade te veroorzaken?
- gevaar = een intrinsieke eigenschap van de toxicant,
onafhankelijk van de dosis of blootstelling
RISICO: wordt bepaald door de blootstelling in kaart te
brengen
- waarschijnlijkheid op schade
- afhankelijk van blootstelling
Blootstelling x HAZARD = RISICO
HAZARD assessment: bepaling van de intrinsieke
eigenschappen van componenten:
- NOAEL waarden: no observed adverse effect level
- LD50 waarden
- aard van de ongewenste effecten
- doelwitorganen (bv paracetamol: lever)
- werkingsmechanismen
RISICO assessment:
- objectieve en kwantitatieve oefening door experten
- berekening van de waarschijnlijkheid dat een ongewenst effect zal optreden onder
een specifiek (blootstellings)scenario en de gevolgen hiervan
- bepalen van een ‘veilige’ dosis
Fysische agentia: geluid, trilling, radiatie
Chemische agentia: GM, gassen
Biologische agentia: toxinen (plantaardig, marien), mycotoxinen, virussen, bacteria
Hazards = ongewenste effecten (Pictogrammen kennen!)
Acute toxiciteit: overdosis
Lokale toxiciteit: oogirritatie, huidirritatie en huidsensibilisatie, fototoxiciteit
Systemische toxiciteit: verschillende organen, op genniveau (mutageniciteit, genotoxiciteit),
toxiciteit bij herhaalde dosis, reproductieve- en ontwikkelingstoxiciteit
Toxicokinetiek: studie van de tijdsafhankelijke processen die optreden wanneer een
agens het lichaam binnenkomt
Toxicodynamiek: studie van de mechanismen die verantwoordelijk zijn voor de cellulaire
effecten van het toxisch agens
ADME: absorptie, distributie, metabolisme, eliminatie
, Belang van de dosis in de toxicologie, acute
vergiftigingen en hun behandeling, antidota
Lijst op BB waarvan we therapeutische dosissen
stilaan moeten beginnen instuderen, moeten we zelf
opzoeken op website van BCFI.
‘Uittreksel lijst gifstoffen’
TE KENNEN MAXIMALE DOSISSEN, voor aspirine en
paracetamol ook de therapeutische dosissen,
berekeningen van dosissen
“PASS OR FAIL”
‘Lijst relevante therapeutische dosissen’
TE KENNEN THERAPEUTISCHE DOSISRANGE
ondervraagd in meerkeuze-examen met ‘klassieke’
kwotatie
Lijst essentiële GM WHO
Barbituraten: sedativa & hypnotica
400 mg/keer
800 mg/dag
- indeling volgens werkingsduur (zijketens) bv
Pentobarbital kort en Barbital lang
- begin 20e eeuw geïntroduceerd voor hun
sedatieve & hypnotische eigenschappen
- eens er verzadiging is van vetweefsel kan plasmaconcentratie plots sterk stijgen
-> GERINGE therapeutische breedte dus TDM (therapeutic drug monitoring) om
plasmaspiegels tussen bepaalde concentraties te houden
- hypnotica en sedativa: alle gradaties van CZS depressie mogelijk (bv
ademhalingsdepressie)
- induceren CYP enzymen dus GM interacties! CYP-inductoren (Fenobarbital bv)
- overdosering: ataxie, soms opwinding, verwardheid, meestal CZS depressie tot
coma, hypoxie, hypothermie, hypotensie, ademhalingsdepressie
Huidig gebruik: Fenobarbital (lang) & Thiopental (ultrakort)
Fenobarbital (Gardenal): anti-epilepticum: TDM
GM gebruik tijdens palliatie & euthanasie: andere dosis dan therapeutische dosis!
GM gebruikt bij euthanasie:
Thiopental (Pentothal): inductie van euthanasie: 1g - 3g
Samen met andere euthanatica nl een spierverslapper (Vecuronium, Norcuron ® of
Atracurium, Tracrium ®) eventueel na een inductie met Midazolam (Dormicum ®)
GM gebruikt bij palliatieve sedatie:
Midazolam (Dormicum ®): eerste keuze samen met een antipsychoticum: Levomepromazine
of Chlorpromazine
Waarom geen opiaten/opioïden gebruikt? Patiënten die al veel behandeld zijn hiermee
kunnen tolerantie ontwikkelen dus moeilijk te voorspellen wanneer overlijden zou ingaan.
, Welke groep van GM heeft de barbituraten als sedativa vervangen? Benzodiazepines
Relevantie barbituraten: overdosis/moord
Amylocaïne
100 mg/keer
200 mg/dag
Lokaal anestheticum
Staat nog op de lijst maar gaat ze niet veel belang aan hechten.
Nut van publieke databanken: pubchem hier voor eigenschappen GM
Atropine
1 mg/keer
3 mg/dag
- Bij majeure AV geleidingsstoornissen (initiële therapie)
- Als premedicatie in de anesthesie
- Intra-oculair als mydriaticum
Antimuscarine product
Hier niet verder tijd aan besteden om te bespreken want al in andere cursussen maar wel
kennen!
Codeïne
Codeïne: 60 mg/keer, 200 mg/dag
Codeïnefosfaat: 90 mg/keer, 300 mg/dag
- Adjuvans bij lichte tot matige pijn (Dafalgan Codeïne®)
- Bij hoest (vb. glottyl®, bronchosedal codeïne®, bromophar®,..)
Lijkt sterk op morfine
Codeïne is meer effectief bij mensen met snelle omzetting van codeïne naar morfine
Therapeutische breedte niet zo groot want lethale dosis voor volwassene al bij 0.5g-1g/keer!
Kijk op BCFI van codeïnebevattende GM hoeveel mL siroop moet iemand innemen om
lethale dosis te hebben?
Therapeutische range voor volwassenen: zelf opzoeken in farmacotherapeutisch kompas of
BCFI!
Voor paracetamol & aspirine ook dosis voor kinderen kennen, therapeutisch, maximaal, alles
- pijn: codeïne 30-60 mg/keer, zo nodig elke 6u, max 240 mg/dag
- droge hoest: codeïne 10-30 mg, zo nodig elke 6u, max 120 mg/dag (tabletten)
codeïne 20 ml siroop (= 7,8 mg codeïne), max 4x/dag
Bijwerkingen:
- sufheid en obstipatie
- risico op afhankelijkheid bij langdurig gebruik
Coffeïne
500 mg/keer
1,5 g/dag
- Adjuvans bij combinatie analgetica
- Opwekkend middel
Bijwerkingen:
Ontwikkel de reflex om de GM die vermeld worden te situeren volgens
farmacotherapeutische klasse & aangrijpingspunt.
Herhaal de maximale dosissen veelvuldig.
Lees de opgegegeven artikels tijdig.
Examen: schriftelijk zonder mondelinge toelichting, gesloten boek, géén rekentoestel!
- pass/fail meerkeuzevragen: maximale dosissen & beperkt aantal therapeutische
dosissen (acetylsalicylzuur & paracetamol) en berekeningen dosissen
- meerkeuzevragen (giscorrectie) prof De Meester
- meerkeuzevragen (giscorrectie) prof van Nuijs/Covaci/Neels
Zie cursusinformatie voor je cursus herhaalt!!!
Zie puntgeving examens
Paracelsus: toxicologische grondlegger
=> ‘de dosis maakt het vergif’
Verschillende onderdelen toxicologie: wij hebben analytische toxicologie = het bespreken
van analytische methoden voor het bepalen van stoffen die potentieel giftig zijn.
Wetenschap van de toxicologie = impact bestuderen van agentia op het milieu en de
humane gezondheid
- beschrijvende toxicologie: evaluatie van de toxische eigenschappen van een agens
- mechanistische toxicologie: evaluatie van de mechanismen die verantwoordelijk zijn
voor de toxiciteit
, - regulatorische toxicologie: vertaling van toxicologische kennis in wetgeving
(bespreken we niet)
Basisprincipes van de toxicologie:
HAZARD vs RISICO
HAZARD: is een deel van het risico
- potentieel om schade te veroorzaken?
- gevaar = een intrinsieke eigenschap van de toxicant,
onafhankelijk van de dosis of blootstelling
RISICO: wordt bepaald door de blootstelling in kaart te
brengen
- waarschijnlijkheid op schade
- afhankelijk van blootstelling
Blootstelling x HAZARD = RISICO
HAZARD assessment: bepaling van de intrinsieke
eigenschappen van componenten:
- NOAEL waarden: no observed adverse effect level
- LD50 waarden
- aard van de ongewenste effecten
- doelwitorganen (bv paracetamol: lever)
- werkingsmechanismen
RISICO assessment:
- objectieve en kwantitatieve oefening door experten
- berekening van de waarschijnlijkheid dat een ongewenst effect zal optreden onder
een specifiek (blootstellings)scenario en de gevolgen hiervan
- bepalen van een ‘veilige’ dosis
Fysische agentia: geluid, trilling, radiatie
Chemische agentia: GM, gassen
Biologische agentia: toxinen (plantaardig, marien), mycotoxinen, virussen, bacteria
Hazards = ongewenste effecten (Pictogrammen kennen!)
Acute toxiciteit: overdosis
Lokale toxiciteit: oogirritatie, huidirritatie en huidsensibilisatie, fototoxiciteit
Systemische toxiciteit: verschillende organen, op genniveau (mutageniciteit, genotoxiciteit),
toxiciteit bij herhaalde dosis, reproductieve- en ontwikkelingstoxiciteit
Toxicokinetiek: studie van de tijdsafhankelijke processen die optreden wanneer een
agens het lichaam binnenkomt
Toxicodynamiek: studie van de mechanismen die verantwoordelijk zijn voor de cellulaire
effecten van het toxisch agens
ADME: absorptie, distributie, metabolisme, eliminatie
, Belang van de dosis in de toxicologie, acute
vergiftigingen en hun behandeling, antidota
Lijst op BB waarvan we therapeutische dosissen
stilaan moeten beginnen instuderen, moeten we zelf
opzoeken op website van BCFI.
‘Uittreksel lijst gifstoffen’
TE KENNEN MAXIMALE DOSISSEN, voor aspirine en
paracetamol ook de therapeutische dosissen,
berekeningen van dosissen
“PASS OR FAIL”
‘Lijst relevante therapeutische dosissen’
TE KENNEN THERAPEUTISCHE DOSISRANGE
ondervraagd in meerkeuze-examen met ‘klassieke’
kwotatie
Lijst essentiële GM WHO
Barbituraten: sedativa & hypnotica
400 mg/keer
800 mg/dag
- indeling volgens werkingsduur (zijketens) bv
Pentobarbital kort en Barbital lang
- begin 20e eeuw geïntroduceerd voor hun
sedatieve & hypnotische eigenschappen
- eens er verzadiging is van vetweefsel kan plasmaconcentratie plots sterk stijgen
-> GERINGE therapeutische breedte dus TDM (therapeutic drug monitoring) om
plasmaspiegels tussen bepaalde concentraties te houden
- hypnotica en sedativa: alle gradaties van CZS depressie mogelijk (bv
ademhalingsdepressie)
- induceren CYP enzymen dus GM interacties! CYP-inductoren (Fenobarbital bv)
- overdosering: ataxie, soms opwinding, verwardheid, meestal CZS depressie tot
coma, hypoxie, hypothermie, hypotensie, ademhalingsdepressie
Huidig gebruik: Fenobarbital (lang) & Thiopental (ultrakort)
Fenobarbital (Gardenal): anti-epilepticum: TDM
GM gebruik tijdens palliatie & euthanasie: andere dosis dan therapeutische dosis!
GM gebruikt bij euthanasie:
Thiopental (Pentothal): inductie van euthanasie: 1g - 3g
Samen met andere euthanatica nl een spierverslapper (Vecuronium, Norcuron ® of
Atracurium, Tracrium ®) eventueel na een inductie met Midazolam (Dormicum ®)
GM gebruikt bij palliatieve sedatie:
Midazolam (Dormicum ®): eerste keuze samen met een antipsychoticum: Levomepromazine
of Chlorpromazine
Waarom geen opiaten/opioïden gebruikt? Patiënten die al veel behandeld zijn hiermee
kunnen tolerantie ontwikkelen dus moeilijk te voorspellen wanneer overlijden zou ingaan.
, Welke groep van GM heeft de barbituraten als sedativa vervangen? Benzodiazepines
Relevantie barbituraten: overdosis/moord
Amylocaïne
100 mg/keer
200 mg/dag
Lokaal anestheticum
Staat nog op de lijst maar gaat ze niet veel belang aan hechten.
Nut van publieke databanken: pubchem hier voor eigenschappen GM
Atropine
1 mg/keer
3 mg/dag
- Bij majeure AV geleidingsstoornissen (initiële therapie)
- Als premedicatie in de anesthesie
- Intra-oculair als mydriaticum
Antimuscarine product
Hier niet verder tijd aan besteden om te bespreken want al in andere cursussen maar wel
kennen!
Codeïne
Codeïne: 60 mg/keer, 200 mg/dag
Codeïnefosfaat: 90 mg/keer, 300 mg/dag
- Adjuvans bij lichte tot matige pijn (Dafalgan Codeïne®)
- Bij hoest (vb. glottyl®, bronchosedal codeïne®, bromophar®,..)
Lijkt sterk op morfine
Codeïne is meer effectief bij mensen met snelle omzetting van codeïne naar morfine
Therapeutische breedte niet zo groot want lethale dosis voor volwassene al bij 0.5g-1g/keer!
Kijk op BCFI van codeïnebevattende GM hoeveel mL siroop moet iemand innemen om
lethale dosis te hebben?
Therapeutische range voor volwassenen: zelf opzoeken in farmacotherapeutisch kompas of
BCFI!
Voor paracetamol & aspirine ook dosis voor kinderen kennen, therapeutisch, maximaal, alles
- pijn: codeïne 30-60 mg/keer, zo nodig elke 6u, max 240 mg/dag
- droge hoest: codeïne 10-30 mg, zo nodig elke 6u, max 120 mg/dag (tabletten)
codeïne 20 ml siroop (= 7,8 mg codeïne), max 4x/dag
Bijwerkingen:
- sufheid en obstipatie
- risico op afhankelijkheid bij langdurig gebruik
Coffeïne
500 mg/keer
1,5 g/dag
- Adjuvans bij combinatie analgetica
- Opwekkend middel
Bijwerkingen:
