Sociaal Recht
2022 – 2023
1
,Hoorcollege 1: Inleiding, bronnen & algemene bepalingen WAO
Deel 1: Inleiding
1 Wat is “sociale wetgeving” eigenlijk?
Het sociaal recht heeft geen eenduidig afgebakend begrip
Het is een geheel van wetten, decreten, besluiten, … dat voortdurend verandert
Wel hebben ze allemaal een gemeenschappelijk doel:
o Het beschermen van de belangen van de werknemer en sociaal verzekerden, en het bevorderen
van hun welzijn.
In de verhouding tussen de werkgever en de werknemer is de werknemer de zwakste partij omdat zij
afhankelijk is van de werkgever, aangezien zij loon moeten krijgen van de WG. Het sociaal recht wil dus de
WN beschermen door middel van “beschermingswetten”.
o loonbeschermingswet
o wet op het arbeidsreglement
o wet op de arbeidsovereenkomsten
o arbeidswet
naast het beschermen van de werknemer wil de sociale wetgeving de WN ook waarborgen om het
menswaardig bestaan te verzekeren als hij zijn inkomen verliest omdat hij om een of andere reden niet
kan werken, of om een tussenkomst te voorzien wanneer bepaalde kosten en uitgaven stijgen. Dit zijn
“socialeverzekeringswetten”
o wet arbeidsongevallen
o wet ziekte en invaliditeit
o werkloosheidsreglementering
o pensioenwet
1.1 schematisch overzicht van de sociale wetgeving
1.1.1 individuele relaties
tussen werkgever en werknemer
algemene regels over de diverse soorten arbeidsovereenkomsten
het sluiten van de AO
de uitvoering van de AO en de mogelijke schorsing ervan
het beëindigen van de AO
1.1.2 collectieve relaties
tussen werkgevers en werknemers
vakorganisaties en vakbond afvaardiging
bedrijfsorganisaties en sociale verzekering
collectieve AO
collectieve geschillen
o samen staan we sterk
o als er geschillen zijn, kan je naar het arbeidshof gaan
2
,1.1.3 beschermingsmaatregelen
voor werknemers
het arbeidsreglement
loonregeling en loonbescherming
arbeidstijden, feestdagen, jaarlijkse vakantie
veiligheid en gezondheid
sociale promotie, educatief verlof, …
1.1.4 arbeidsvoorzieningen
arbeidsbemiddeling
beroepsopleiding
tewerkstellingsmaatregelen
1.1.5 sociale zekerheid
RSZ is het financieringskanaal voor de bescherming van werknemers
gezinsbijslagen
ziekteverzekering
werkloosheidsverzekering
pensioenen
arbeidsongevallen en beroepsziekten
bestaanszekerheid
1.1.6 minimumvoorzieningen
diverse tegemoetkoming voor mindervaliden
leefloon
diverse gewaarborgde minimumregelingen (kinderbijslagen, bejaarden, …)
OCMW-dienstverlening
1.1.7 Geschillen van sociaal recht
Bv; sociaal strafrecht, sociaal … recht
Sociaal procesrecht
Bijzondere procedures voor beschermde werknemers
3
, 2 Bronnen van sociale wetgeving
2.1 Internationale rechtsbronnen
Dit zijn verdragen die België met andere landen sluit. Deze komen internationaal tot stand. De bilaterale zijn niet
belangrijk, de multilaterale wel.
2.1.1 Bilaterale verdragen
Dit zijn verdragen tussen België en één ander land.
o Tussen twee staten
Hier worden regels vastgesteld die van toepassing zijn op burgers afkomstig uit dat andere land of
omgekeerd op de Belgen die naar het buitenland vertrekken
2.1.2 Multilaterale verdragen
Dit zijn verdragen die tussen meer dan twee landen gesloten worden
2.1.2.1 De internationale arbeidsorganisatie (IAO of ILO)
Algemeen:
o De IAO bestaat uit de algemene vergadering, een beheerraad en een vast secretariaat.
o Hierin worden de regeringen, werkgevers en werknemers vertegenwoordigt
o Veel landen zijn lid van het IAO
Conventies:
o De conventies (verdagingen) moeten geratificeerd worden (door het parlement aanvaard
worden)
Zijn heel laagdrempelig bv een verbod op kinderarbeid
o Het uitvaardigen van de conventies verloopt in 5 fasen:
De studie
De raadpleging van de regeringen
De bespreking tijdens de conferentie
Een nieuwe raadpleging van de regering
De uiteindelijke beslissing
o 8 fundamentele conventies
Freedom of Association and Protection of the Right to Organise Convention, 1948 (No. 87)
Right to Organise and Collective Bargaining Convention, 1949 (No. 98)
Forced Labour Convention, 1930 (No. 29) (and its 2014 Protocol )
Abolition of Forced Labour Convention, 1957 (No. 105)
Minimum Age Convention, 1973 (No. 138)
Worst Forms of Child Labour Convention, 1999 (No. 182)
Equal Remuneration Convention, 1951 (No. 100)
Discrimination (Employment and Occupation) Convention, 1958 (No. 111)
Je moet weten dat van alle conventies die we hebben er 8 fundamenteel zijn
Vraagexamen: wat is er zo bijzonder aan deze conventie? Dit is een fundamentele
Gaat niets vragen over die conventie
Als je lid bent van de IAO, herken je al die 8 conventies en moet je die naleven
Aanbevelingen
o Als ze er niet uitkomen door middel van conventies, kan IAO ook aanbevelingen maken
4
2022 – 2023
1
,Hoorcollege 1: Inleiding, bronnen & algemene bepalingen WAO
Deel 1: Inleiding
1 Wat is “sociale wetgeving” eigenlijk?
Het sociaal recht heeft geen eenduidig afgebakend begrip
Het is een geheel van wetten, decreten, besluiten, … dat voortdurend verandert
Wel hebben ze allemaal een gemeenschappelijk doel:
o Het beschermen van de belangen van de werknemer en sociaal verzekerden, en het bevorderen
van hun welzijn.
In de verhouding tussen de werkgever en de werknemer is de werknemer de zwakste partij omdat zij
afhankelijk is van de werkgever, aangezien zij loon moeten krijgen van de WG. Het sociaal recht wil dus de
WN beschermen door middel van “beschermingswetten”.
o loonbeschermingswet
o wet op het arbeidsreglement
o wet op de arbeidsovereenkomsten
o arbeidswet
naast het beschermen van de werknemer wil de sociale wetgeving de WN ook waarborgen om het
menswaardig bestaan te verzekeren als hij zijn inkomen verliest omdat hij om een of andere reden niet
kan werken, of om een tussenkomst te voorzien wanneer bepaalde kosten en uitgaven stijgen. Dit zijn
“socialeverzekeringswetten”
o wet arbeidsongevallen
o wet ziekte en invaliditeit
o werkloosheidsreglementering
o pensioenwet
1.1 schematisch overzicht van de sociale wetgeving
1.1.1 individuele relaties
tussen werkgever en werknemer
algemene regels over de diverse soorten arbeidsovereenkomsten
het sluiten van de AO
de uitvoering van de AO en de mogelijke schorsing ervan
het beëindigen van de AO
1.1.2 collectieve relaties
tussen werkgevers en werknemers
vakorganisaties en vakbond afvaardiging
bedrijfsorganisaties en sociale verzekering
collectieve AO
collectieve geschillen
o samen staan we sterk
o als er geschillen zijn, kan je naar het arbeidshof gaan
2
,1.1.3 beschermingsmaatregelen
voor werknemers
het arbeidsreglement
loonregeling en loonbescherming
arbeidstijden, feestdagen, jaarlijkse vakantie
veiligheid en gezondheid
sociale promotie, educatief verlof, …
1.1.4 arbeidsvoorzieningen
arbeidsbemiddeling
beroepsopleiding
tewerkstellingsmaatregelen
1.1.5 sociale zekerheid
RSZ is het financieringskanaal voor de bescherming van werknemers
gezinsbijslagen
ziekteverzekering
werkloosheidsverzekering
pensioenen
arbeidsongevallen en beroepsziekten
bestaanszekerheid
1.1.6 minimumvoorzieningen
diverse tegemoetkoming voor mindervaliden
leefloon
diverse gewaarborgde minimumregelingen (kinderbijslagen, bejaarden, …)
OCMW-dienstverlening
1.1.7 Geschillen van sociaal recht
Bv; sociaal strafrecht, sociaal … recht
Sociaal procesrecht
Bijzondere procedures voor beschermde werknemers
3
, 2 Bronnen van sociale wetgeving
2.1 Internationale rechtsbronnen
Dit zijn verdragen die België met andere landen sluit. Deze komen internationaal tot stand. De bilaterale zijn niet
belangrijk, de multilaterale wel.
2.1.1 Bilaterale verdragen
Dit zijn verdragen tussen België en één ander land.
o Tussen twee staten
Hier worden regels vastgesteld die van toepassing zijn op burgers afkomstig uit dat andere land of
omgekeerd op de Belgen die naar het buitenland vertrekken
2.1.2 Multilaterale verdragen
Dit zijn verdragen die tussen meer dan twee landen gesloten worden
2.1.2.1 De internationale arbeidsorganisatie (IAO of ILO)
Algemeen:
o De IAO bestaat uit de algemene vergadering, een beheerraad en een vast secretariaat.
o Hierin worden de regeringen, werkgevers en werknemers vertegenwoordigt
o Veel landen zijn lid van het IAO
Conventies:
o De conventies (verdagingen) moeten geratificeerd worden (door het parlement aanvaard
worden)
Zijn heel laagdrempelig bv een verbod op kinderarbeid
o Het uitvaardigen van de conventies verloopt in 5 fasen:
De studie
De raadpleging van de regeringen
De bespreking tijdens de conferentie
Een nieuwe raadpleging van de regering
De uiteindelijke beslissing
o 8 fundamentele conventies
Freedom of Association and Protection of the Right to Organise Convention, 1948 (No. 87)
Right to Organise and Collective Bargaining Convention, 1949 (No. 98)
Forced Labour Convention, 1930 (No. 29) (and its 2014 Protocol )
Abolition of Forced Labour Convention, 1957 (No. 105)
Minimum Age Convention, 1973 (No. 138)
Worst Forms of Child Labour Convention, 1999 (No. 182)
Equal Remuneration Convention, 1951 (No. 100)
Discrimination (Employment and Occupation) Convention, 1958 (No. 111)
Je moet weten dat van alle conventies die we hebben er 8 fundamenteel zijn
Vraagexamen: wat is er zo bijzonder aan deze conventie? Dit is een fundamentele
Gaat niets vragen over die conventie
Als je lid bent van de IAO, herken je al die 8 conventies en moet je die naleven
Aanbevelingen
o Als ze er niet uitkomen door middel van conventies, kan IAO ook aanbevelingen maken
4
