Deel 5 Burgerlijk recht
1 Rechtshandelingen
1.1 Rechtshandeling en rechtsfeit
1.1.1 Een rechtsfeit is elk feit (een gebeurtenis,
toestand of handeling) waaraan het objectief recht
rechtsgevolgen koppelt. Deze rechtsgevolgen zijn
niets anders dan het tot stand brengen, wijzigen,
overdragen of laten verdwijnen van subjectieve
rechten
1.1.1.1 Door de geboorte krijg je persoonlijkheidsrechten
1.1.1.2 Louter door de leeftijd van 18 jaar te bereiken word
je meerderjarig en juridisch volledig handelingsbekwaam
1.1.2 Een rechtshandeling is elke handeling die
bewust gesteld wordt om de rechtsgevolgen te
bereiken die het objectief recht aan die handeling
heeft verbonden.
1.1.2.1 Het onderscheid tussen rechtshandelingen en
rechtsfeiten is in het bijzonder belang voor het bewijs. Je
kan enkel gebruik maken van de bewijsmiddelen voor
zover die in de wet voorzien zijn.
1.1.3 Indeling van rechtshandelingen en de auteur
ervan
1.1.3.1 Aard van de auteurs
1.1.3.1.1 Worden gesteld door een openbaar orgaan (als de overheid
ermee te maken heeft), een ambtenaar of een magistraat in de
uitoefening van zijn ambt. Daarbij onderscheiden we:
1.1.3.1.1.1 Normerende rechtshandelingen
1.1.3.1.1.1.1 VB: Uitvaardiging van een wet
1.1.3.1.1.2 Individuele rechtshandelingen
1.1.3.1.1.2.1 VB: onteigening, benoeming van een ambtenaar
1.1.3.1.1.3 Gerechtelijke rechtshandelingen
1.1.3.1.1.3.1 VB: het vellen van een vonnis, oproepen van getuigen.
1
,1.1.3.2 Aantal betrokken partijen
1.1.3.2.1 Eenzijdige rechtshandeling
1.1.3.2.1.1 Wilsuiting van één persoon volstaat VB: erkenning van een kind,
dagvaarding voor een rechtbank, uitvaardiging van een wet, het
maken van een testament, het opzeggen van een overeenkomst.
1.1.3.2.2 Meerzijdige rechtshandelingen
1.1.3.2.2.1 De Wilsovereenstemming tussen twee of meer personen is
noodzakelijk VB: een huurovereenkomst, collectieve
arbeidsovereenkomst, een minnelijke schikking inzake een
verkeersovertreding.
1.1.4 Indeling van rechtshandelingen naar hun
invloed op het vermogen
1.2 Geldigheid van rechtshandelingen
1.2.1 Wilsuiting
1.2.1.1 Een rechtshandeling steunt op één of meer uitingen
van een werkelijke wil om rechtsgevolgen tot stand te
brengen. Geesteszieken, zwaar mentaal gehandicapten,
dronken personen, … kunnen dus geen volwaardige
rechtshandelingen stellen.
1.2.2 Wilsgebreken
1.2.2.1 Dwaling
1.2.2.1.1 Een dwaling is een onopzettelijke verkeerde voorstelling van
zaken.
1.2.2.1.2 Algemeen geldt dat de dwaling doorslaggevend moet zijn
1.2.2.1.3 Ook moet de dwaling verschoonbaar zijn. Je moet voldoende
inlichtingen en voorzorgen nemen.
1.2.2.2 Bedrog
1.2.2.2.1 Bedrog is een opzettelijk gecreëerde dwaling
1.2.2.2.2 Net als bij een dwaling moet ook bedrog een doorslaggevende
invloed hebben.
1.2.2.2.3 Het bedrog moet ook kwaadaardig zijn. Verkooptechnieken
gelden bijvoorbeeld niet als bedrog.
1.2.2.3 Geweld
1.2.2.3.1 Zowel van fysieke of morele aard.
2
, 1.2.3 Voorwerp
1.2.3.1 Het voorwerp van een rechtshandeling is het concrete
rechtsgevolg dat de handelende partij(en) tot stand wil
brengen.
1.2.3.2 Ook het voorwerp moet voldoende bepaald zijn.
1.2.3.3 Het moet ook enig nut hebben.
1.2.3.3.1 Vb een huwelijkscontract met niets anders dan het wettelijke
huwelijksstelsel in opgenomen heeft geen nut omdat het
wettelijke stelsel bij de trouw automatisch op hen van toepassing
wordt.
1.2.4 Oorzaak
1.2.4.1 De doorslaggevende ‘juridische beweegreden’ die één
of meer personen ertoe bewogen hebben de
rechtshandeling aan te gaan.
1.2.5 Bekwaamheid
1.2.5.1 Rechtsbekwaamheid
1.2.5.1.1 geschiktheid om drager te zijn van subjectieve rechten, wat
meteen de geschiktheid inhoudt om die rechten te genieten.
1.2.5.2 Handelingsbekwaam
1.2.5.2.1 Geschiktheid om de rechten en plichten waarvan je drager
bent zelf uit te oefenen, zonder tussenkomst van derden.
1.2.6 Conformiteit met het dwingend recht
1.2.6.1 Openbare orde
1.2.6.1.1 Regels die essentiële belangen raken van de staat of van de
gemeenschap, of als ze, in het privaatrecht de juridische
grondslagen vastleggen waarop de economische of morele orde
van de maatschappij rust.
1.2.6.1.2 Vb: Huwelijk, scheiding, faillissement
1.2.6.2 Goede zeden
1.2.6.2.1 Regels van sociale moraal en maatschappelijk fatsoen die
algemeen aanvaard worden en zo belangrijk worden geacht dat
een overtreding ervan niet juridisch beschermd kan worden of
zelfs gesanctioneerd wordt
1.2.6.2.2 Vb: polygamie, seksualiteit, oorlogspropaganda, …
1.2.6.3 Imperatieve belangenbescherming
1.2.6.3.1 Beschermd de zwakkere partij.
1.2.6.3.2 Vb: werknemer vs. Werkgever, huurder vs. Verhuurder.
3
1 Rechtshandelingen
1.1 Rechtshandeling en rechtsfeit
1.1.1 Een rechtsfeit is elk feit (een gebeurtenis,
toestand of handeling) waaraan het objectief recht
rechtsgevolgen koppelt. Deze rechtsgevolgen zijn
niets anders dan het tot stand brengen, wijzigen,
overdragen of laten verdwijnen van subjectieve
rechten
1.1.1.1 Door de geboorte krijg je persoonlijkheidsrechten
1.1.1.2 Louter door de leeftijd van 18 jaar te bereiken word
je meerderjarig en juridisch volledig handelingsbekwaam
1.1.2 Een rechtshandeling is elke handeling die
bewust gesteld wordt om de rechtsgevolgen te
bereiken die het objectief recht aan die handeling
heeft verbonden.
1.1.2.1 Het onderscheid tussen rechtshandelingen en
rechtsfeiten is in het bijzonder belang voor het bewijs. Je
kan enkel gebruik maken van de bewijsmiddelen voor
zover die in de wet voorzien zijn.
1.1.3 Indeling van rechtshandelingen en de auteur
ervan
1.1.3.1 Aard van de auteurs
1.1.3.1.1 Worden gesteld door een openbaar orgaan (als de overheid
ermee te maken heeft), een ambtenaar of een magistraat in de
uitoefening van zijn ambt. Daarbij onderscheiden we:
1.1.3.1.1.1 Normerende rechtshandelingen
1.1.3.1.1.1.1 VB: Uitvaardiging van een wet
1.1.3.1.1.2 Individuele rechtshandelingen
1.1.3.1.1.2.1 VB: onteigening, benoeming van een ambtenaar
1.1.3.1.1.3 Gerechtelijke rechtshandelingen
1.1.3.1.1.3.1 VB: het vellen van een vonnis, oproepen van getuigen.
1
,1.1.3.2 Aantal betrokken partijen
1.1.3.2.1 Eenzijdige rechtshandeling
1.1.3.2.1.1 Wilsuiting van één persoon volstaat VB: erkenning van een kind,
dagvaarding voor een rechtbank, uitvaardiging van een wet, het
maken van een testament, het opzeggen van een overeenkomst.
1.1.3.2.2 Meerzijdige rechtshandelingen
1.1.3.2.2.1 De Wilsovereenstemming tussen twee of meer personen is
noodzakelijk VB: een huurovereenkomst, collectieve
arbeidsovereenkomst, een minnelijke schikking inzake een
verkeersovertreding.
1.1.4 Indeling van rechtshandelingen naar hun
invloed op het vermogen
1.2 Geldigheid van rechtshandelingen
1.2.1 Wilsuiting
1.2.1.1 Een rechtshandeling steunt op één of meer uitingen
van een werkelijke wil om rechtsgevolgen tot stand te
brengen. Geesteszieken, zwaar mentaal gehandicapten,
dronken personen, … kunnen dus geen volwaardige
rechtshandelingen stellen.
1.2.2 Wilsgebreken
1.2.2.1 Dwaling
1.2.2.1.1 Een dwaling is een onopzettelijke verkeerde voorstelling van
zaken.
1.2.2.1.2 Algemeen geldt dat de dwaling doorslaggevend moet zijn
1.2.2.1.3 Ook moet de dwaling verschoonbaar zijn. Je moet voldoende
inlichtingen en voorzorgen nemen.
1.2.2.2 Bedrog
1.2.2.2.1 Bedrog is een opzettelijk gecreëerde dwaling
1.2.2.2.2 Net als bij een dwaling moet ook bedrog een doorslaggevende
invloed hebben.
1.2.2.2.3 Het bedrog moet ook kwaadaardig zijn. Verkooptechnieken
gelden bijvoorbeeld niet als bedrog.
1.2.2.3 Geweld
1.2.2.3.1 Zowel van fysieke of morele aard.
2
, 1.2.3 Voorwerp
1.2.3.1 Het voorwerp van een rechtshandeling is het concrete
rechtsgevolg dat de handelende partij(en) tot stand wil
brengen.
1.2.3.2 Ook het voorwerp moet voldoende bepaald zijn.
1.2.3.3 Het moet ook enig nut hebben.
1.2.3.3.1 Vb een huwelijkscontract met niets anders dan het wettelijke
huwelijksstelsel in opgenomen heeft geen nut omdat het
wettelijke stelsel bij de trouw automatisch op hen van toepassing
wordt.
1.2.4 Oorzaak
1.2.4.1 De doorslaggevende ‘juridische beweegreden’ die één
of meer personen ertoe bewogen hebben de
rechtshandeling aan te gaan.
1.2.5 Bekwaamheid
1.2.5.1 Rechtsbekwaamheid
1.2.5.1.1 geschiktheid om drager te zijn van subjectieve rechten, wat
meteen de geschiktheid inhoudt om die rechten te genieten.
1.2.5.2 Handelingsbekwaam
1.2.5.2.1 Geschiktheid om de rechten en plichten waarvan je drager
bent zelf uit te oefenen, zonder tussenkomst van derden.
1.2.6 Conformiteit met het dwingend recht
1.2.6.1 Openbare orde
1.2.6.1.1 Regels die essentiële belangen raken van de staat of van de
gemeenschap, of als ze, in het privaatrecht de juridische
grondslagen vastleggen waarop de economische of morele orde
van de maatschappij rust.
1.2.6.1.2 Vb: Huwelijk, scheiding, faillissement
1.2.6.2 Goede zeden
1.2.6.2.1 Regels van sociale moraal en maatschappelijk fatsoen die
algemeen aanvaard worden en zo belangrijk worden geacht dat
een overtreding ervan niet juridisch beschermd kan worden of
zelfs gesanctioneerd wordt
1.2.6.2.2 Vb: polygamie, seksualiteit, oorlogspropaganda, …
1.2.6.3 Imperatieve belangenbescherming
1.2.6.3.1 Beschermd de zwakkere partij.
1.2.6.3.2 Vb: werknemer vs. Werkgever, huurder vs. Verhuurder.
3
