Samenvatting Praktisch Staatrecht
Hoofdstuk 1:
De Nederlandse staat en zijn bewoners:
1.1 De Nederlandse staat=
Kenmerken van de staat=
Een staat is een gemeenschap van mensen op een bepaald grondgebied, waarover een
organisatie de hoogste macht heeft.
1. Grondgebied (territorium)=
Kent grenzen die na oorlogen tot stand zijn gekomen en in een verdrag (een
overeenkomst tussen een of meer lidstaten) met buurlanden is vastgelegd. De grenzen
van de kust zijn in een internationaal verdrag samen gesteld. Hier hoort zeewater (12
mijl= 22 km), luchtruim boven het land en de territionale zone ook bij.
2. Gemeenschap=
Een gemeenschap wordt gevormd door mensen die daartoe behoren vanwege hun
afstamming of die de zelfde nationaliteit hebben aangenomen.
- Verbondenheid toont zich door nationale symbolen zoals een vlag en een volkslied.
3. Gezag=
De staat heeft exclusieve zeggenschap op en over zijn gehele grondgebied. Het hoogste
gezag van de staat is gevestigd op het scheppen en handhaven van orde en recht.
- De staat mag alleen geweld gebruiken (geweldsmonopolie).
- Dit gezag geld voor iedereen die zich op het grondgebied van de staat bevind ook
voor vreemdelingen, toeristen of werknemers.
Staat=
1. Het grondgebied met de bevolking van de staat.
2. Het gezag in de staat= de overheid.
De staat is een zelfstandige en ondeelbare eenheid= de staat is soeverrein. Dit is te zien in
art.2:1 van het Burgerlijk Wetboek (BW). De Nederlandse staat is een rechtspersoon naar
burgerlijk recht. Dit betekend dat de staat net als een persoon zelfstandig drager is van
rechten en plichten en kan optreden in het juridisch verkeer binnen Nederland en in contact
met andere staten.
4. Erkenning van een staat door andere staten=
- Kalifaat uitroepen= een staat waar een kalief= opvolger van Mohammed regeert.
Taken van de staat=
- Bescherming van de burgers door landgrenzen te verdedigen.
- Het algemeen belang wordt gediend= dat gene wat in het belang is van de meeste
burgers en de staat in het geheel.
,Taken van de overheid=
- Treed als wetgever op.
- De staat besturen.
- Rechtspraak.
Het hoogste gezag is verdeeld over verschillende organen van de staat.
De term staat stamt af uit de 16e eeuw (verlichting). Daarvoor sprak men van de publieke
zaak (res publica). Hier heeft het recht publiek recht betrekking tot.
Publiek recht=
- Staatsrecht= betreft de manier waarop de inrichting van de staat en het optreden
van de overheid zijn georganiseerd.
- Bestuursrecht= de wijze waarop de overheid de samenleving bestuurt.
- Strafrecht= regelt de vervolging en bestraffing van rechtspersonen
Het Koninkrijk der Nederlanden=
Nederland maakt deel uit van het Koninkrijk der Nederlanden. De basis hiervoor is gelegd in
de zeventiende eeuw toen we spraken van modern imperialisme. De Nederlandse koloniën
waren: Nederlands-Indië, Suriname en de Nederlandse Antillen. Indonesië en Suriname
hebben zich rond 1945 en 1975 losgemaakt en zijn onafhankelijke staten geworden.
Vanaf 1986 was het Koninkrijk der Nederlanden een staatsrechtelijk samenwerkingsverband
tussen drie landen: Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba met zijn status aparte. Op
15 december 2008 hebben Nederland en zijn staatsrechtelijke partners een akkoord
gesloten over nieuwe staatkundige verhoudingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden. De
Nederlandse Antillen zijn op 10-10-2010 opgeheven waarna Curacao en Sint Maarten net als
Aruba zelfstandige staten binnen het Koninkrijk zijn geworden. De BES landen hebben de
status gekregen van een openbaar lichaam en zijn een soort gemeente geworden.
De staatsrechtelijke verhoudingen zijn vastgelegd in het Statuut voor het Koninkrijk der
Nederlanden. Het Statuut is een staatsregeling waarin afspraken zijn vastgelegd over de
onderlinge verhoudingen in het Koninkrijk en de samenwerking. De preamblue ( dit is de
aanhef) van het Statuut vermeldt dat de voormalige koloniën uit vrije wil hebben verklaard
in het Koninkrijk der Nederlanden een nieuwe rechtsorde te aanvaarden.
Aangelegenheden die het Koninkrijk betreffen zijn volgens art.3 lid 1 van het Statuut onder
andere de handhaving van de onafhankelijkheid, de verdediging van het Koninkrijk en de
buitenlandse betrekkingen. Wetten die van toepassing zijn in het gehele Koningkrijk heten
rijkswetten.
, 1.2 Nederlanders en vreemdelingen=
1.2.1 Nederlanderschap=
Burgers die tot het Koninkrijk der Nederlanden behoren, hebben de Nederlandse
nationaliteit. Zij bezitten het Nederlanderschap. De gevolgen voor de mensen die behoren
tot het Nederlanderschap zijn=
1. Nederlanders hebben vrije toegang tot Nederland en mogen hier verblijven. Dit staat niet
in de wet maar is historisch zo gegroeid. Nederlanders worden nooit uit het land gezet.
2. Het Nederlandse Wetboek van Strafrecht is grotendeels ook van toepassing op
Nederlanders die buiten het territorium van het Koninkrijk misdrijven hebben gepleegd (art.
5 Sr). Deze wet heeft exterritoriale werking.
3. De Nederlander die in het buitenland gevangen genomen word, geniet diplomatieke
bescherming, Nederlandse vertegenwoordigers zetten zich ervoor in dat hij goed behandel
wordt en mogelijk zijn straf in Nederland mag uitzitten.
4. Nederlanders worden niet aan andere staten uitgeleverd (overgedragen om berecht te
worden) als niet zeker is dat zij na hun veroordeling hun straf in Nederland mogen uitzitten
(art. 4 Uitleveringswet).
5. Art.4 GW geeft Nederlanders het recht om te kiezen voor de volksvertegenwoordigers.
Nederlanders hebben kiesrecht.
6. Sommige posities kunnen alleen gevuld worden door Nederlanders. Zoals burgermeester
(art. 63 Gemeentewet), rechter (art. 4 Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren) en
vertrouwelijke ambtenaar (art. 125e Ambtenarenwet).
7. Nederlanders kunnen aansprak maken op voorzieningen of uitkeringen.
Een vreemdeling heeft de eerste zes rechten niet. De staat bepaalt zelf hoe iemand de
Nederlandse nationaliteit verkrijgt of verliest. Voor Nederlanders staat dit vast in de RWN.
Het Nederlanderschap wordt allereerst doorgegeven door de ouders. Kinderen met één
Nederlandse ouder zijn automatisch gelijk Nederlands. Hetzelfde geldt voor kinderen van de
derde generatie. Minderjarigen die geadopteerd worden door Nederlandse ouders zijn ook
automatisch Nederlands.
Een vreemdeling die aan de voorwaarden voldoet uit art.6 RWN mag een optie indienen bij
het gemeentehuis in zijn woonplaats. Na onderzoek kan de burgermeester de optie
accepteren of afwijzen. Een vreemdeling die niet voor een optie in aanmerking komt kan een
verzoek voor naturalisatie indienen bij de IND. Na instemming maakt de vreemdeling een
naturalisatie toets om te laten zien of hij is ingeburgerd in de Nederlandse samenleving.
Heeft de vreemdeling de toets gehaald dan moet hij deelnemen in een
naturalisatieceremonie waar hij een verklaring van verbondenheid uitspreekt. Voor een
vreemdeling geld een afstandsplicht dit betekend dat de vreemdeling afstand moet nemen
van zijn oude nationaliteit. Marokko verbied inwoners om afstand te doen van hun
nationaliteit zij mogen deze dan ook bewaren en mogen twee nationaliteiten hebben.
Nederlanders kunnen hun Nederlanderschap verliezen als zij deelnemen in misdrijven tegen
het Koninkrijk of tegen bondgenootschappen van het Koninkrijk. Maar dit gaat in tegen het
internationaal recht dat verbied dat een Nederlander zijn of haar Nederlanderschap kan
verliezen.
Hoofdstuk 1:
De Nederlandse staat en zijn bewoners:
1.1 De Nederlandse staat=
Kenmerken van de staat=
Een staat is een gemeenschap van mensen op een bepaald grondgebied, waarover een
organisatie de hoogste macht heeft.
1. Grondgebied (territorium)=
Kent grenzen die na oorlogen tot stand zijn gekomen en in een verdrag (een
overeenkomst tussen een of meer lidstaten) met buurlanden is vastgelegd. De grenzen
van de kust zijn in een internationaal verdrag samen gesteld. Hier hoort zeewater (12
mijl= 22 km), luchtruim boven het land en de territionale zone ook bij.
2. Gemeenschap=
Een gemeenschap wordt gevormd door mensen die daartoe behoren vanwege hun
afstamming of die de zelfde nationaliteit hebben aangenomen.
- Verbondenheid toont zich door nationale symbolen zoals een vlag en een volkslied.
3. Gezag=
De staat heeft exclusieve zeggenschap op en over zijn gehele grondgebied. Het hoogste
gezag van de staat is gevestigd op het scheppen en handhaven van orde en recht.
- De staat mag alleen geweld gebruiken (geweldsmonopolie).
- Dit gezag geld voor iedereen die zich op het grondgebied van de staat bevind ook
voor vreemdelingen, toeristen of werknemers.
Staat=
1. Het grondgebied met de bevolking van de staat.
2. Het gezag in de staat= de overheid.
De staat is een zelfstandige en ondeelbare eenheid= de staat is soeverrein. Dit is te zien in
art.2:1 van het Burgerlijk Wetboek (BW). De Nederlandse staat is een rechtspersoon naar
burgerlijk recht. Dit betekend dat de staat net als een persoon zelfstandig drager is van
rechten en plichten en kan optreden in het juridisch verkeer binnen Nederland en in contact
met andere staten.
4. Erkenning van een staat door andere staten=
- Kalifaat uitroepen= een staat waar een kalief= opvolger van Mohammed regeert.
Taken van de staat=
- Bescherming van de burgers door landgrenzen te verdedigen.
- Het algemeen belang wordt gediend= dat gene wat in het belang is van de meeste
burgers en de staat in het geheel.
,Taken van de overheid=
- Treed als wetgever op.
- De staat besturen.
- Rechtspraak.
Het hoogste gezag is verdeeld over verschillende organen van de staat.
De term staat stamt af uit de 16e eeuw (verlichting). Daarvoor sprak men van de publieke
zaak (res publica). Hier heeft het recht publiek recht betrekking tot.
Publiek recht=
- Staatsrecht= betreft de manier waarop de inrichting van de staat en het optreden
van de overheid zijn georganiseerd.
- Bestuursrecht= de wijze waarop de overheid de samenleving bestuurt.
- Strafrecht= regelt de vervolging en bestraffing van rechtspersonen
Het Koninkrijk der Nederlanden=
Nederland maakt deel uit van het Koninkrijk der Nederlanden. De basis hiervoor is gelegd in
de zeventiende eeuw toen we spraken van modern imperialisme. De Nederlandse koloniën
waren: Nederlands-Indië, Suriname en de Nederlandse Antillen. Indonesië en Suriname
hebben zich rond 1945 en 1975 losgemaakt en zijn onafhankelijke staten geworden.
Vanaf 1986 was het Koninkrijk der Nederlanden een staatsrechtelijk samenwerkingsverband
tussen drie landen: Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba met zijn status aparte. Op
15 december 2008 hebben Nederland en zijn staatsrechtelijke partners een akkoord
gesloten over nieuwe staatkundige verhoudingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden. De
Nederlandse Antillen zijn op 10-10-2010 opgeheven waarna Curacao en Sint Maarten net als
Aruba zelfstandige staten binnen het Koninkrijk zijn geworden. De BES landen hebben de
status gekregen van een openbaar lichaam en zijn een soort gemeente geworden.
De staatsrechtelijke verhoudingen zijn vastgelegd in het Statuut voor het Koninkrijk der
Nederlanden. Het Statuut is een staatsregeling waarin afspraken zijn vastgelegd over de
onderlinge verhoudingen in het Koninkrijk en de samenwerking. De preamblue ( dit is de
aanhef) van het Statuut vermeldt dat de voormalige koloniën uit vrije wil hebben verklaard
in het Koninkrijk der Nederlanden een nieuwe rechtsorde te aanvaarden.
Aangelegenheden die het Koninkrijk betreffen zijn volgens art.3 lid 1 van het Statuut onder
andere de handhaving van de onafhankelijkheid, de verdediging van het Koninkrijk en de
buitenlandse betrekkingen. Wetten die van toepassing zijn in het gehele Koningkrijk heten
rijkswetten.
, 1.2 Nederlanders en vreemdelingen=
1.2.1 Nederlanderschap=
Burgers die tot het Koninkrijk der Nederlanden behoren, hebben de Nederlandse
nationaliteit. Zij bezitten het Nederlanderschap. De gevolgen voor de mensen die behoren
tot het Nederlanderschap zijn=
1. Nederlanders hebben vrije toegang tot Nederland en mogen hier verblijven. Dit staat niet
in de wet maar is historisch zo gegroeid. Nederlanders worden nooit uit het land gezet.
2. Het Nederlandse Wetboek van Strafrecht is grotendeels ook van toepassing op
Nederlanders die buiten het territorium van het Koninkrijk misdrijven hebben gepleegd (art.
5 Sr). Deze wet heeft exterritoriale werking.
3. De Nederlander die in het buitenland gevangen genomen word, geniet diplomatieke
bescherming, Nederlandse vertegenwoordigers zetten zich ervoor in dat hij goed behandel
wordt en mogelijk zijn straf in Nederland mag uitzitten.
4. Nederlanders worden niet aan andere staten uitgeleverd (overgedragen om berecht te
worden) als niet zeker is dat zij na hun veroordeling hun straf in Nederland mogen uitzitten
(art. 4 Uitleveringswet).
5. Art.4 GW geeft Nederlanders het recht om te kiezen voor de volksvertegenwoordigers.
Nederlanders hebben kiesrecht.
6. Sommige posities kunnen alleen gevuld worden door Nederlanders. Zoals burgermeester
(art. 63 Gemeentewet), rechter (art. 4 Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren) en
vertrouwelijke ambtenaar (art. 125e Ambtenarenwet).
7. Nederlanders kunnen aansprak maken op voorzieningen of uitkeringen.
Een vreemdeling heeft de eerste zes rechten niet. De staat bepaalt zelf hoe iemand de
Nederlandse nationaliteit verkrijgt of verliest. Voor Nederlanders staat dit vast in de RWN.
Het Nederlanderschap wordt allereerst doorgegeven door de ouders. Kinderen met één
Nederlandse ouder zijn automatisch gelijk Nederlands. Hetzelfde geldt voor kinderen van de
derde generatie. Minderjarigen die geadopteerd worden door Nederlandse ouders zijn ook
automatisch Nederlands.
Een vreemdeling die aan de voorwaarden voldoet uit art.6 RWN mag een optie indienen bij
het gemeentehuis in zijn woonplaats. Na onderzoek kan de burgermeester de optie
accepteren of afwijzen. Een vreemdeling die niet voor een optie in aanmerking komt kan een
verzoek voor naturalisatie indienen bij de IND. Na instemming maakt de vreemdeling een
naturalisatie toets om te laten zien of hij is ingeburgerd in de Nederlandse samenleving.
Heeft de vreemdeling de toets gehaald dan moet hij deelnemen in een
naturalisatieceremonie waar hij een verklaring van verbondenheid uitspreekt. Voor een
vreemdeling geld een afstandsplicht dit betekend dat de vreemdeling afstand moet nemen
van zijn oude nationaliteit. Marokko verbied inwoners om afstand te doen van hun
nationaliteit zij mogen deze dan ook bewaren en mogen twee nationaliteiten hebben.
Nederlanders kunnen hun Nederlanderschap verliezen als zij deelnemen in misdrijven tegen
het Koninkrijk of tegen bondgenootschappen van het Koninkrijk. Maar dit gaat in tegen het
internationaal recht dat verbied dat een Nederlander zijn of haar Nederlanderschap kan
verliezen.
