Maes Chelsea Maes 3VBl VZOM 1e lijns- thuisverpleegkunde
Gynaecologie
Menstruatiestoornissen
Terminologie
Dysmenorroe
-Pijn in de onderbuik kort voor of tijdens de menstruatie. De pijn kan uitstralen naar de
lage rug of benen. Meestal krampen die met tussenpozen optreden, soms zeurende of
constante pijn.
Menorragie
-Overmatig of ongewoon langdurig (meer dan 7 dagen) bloedverlies tijdens de menstruatie
Metrorragie
-Bloedverlies tussen de menstruaties in of zeer onregelmatige bloedingen
Premenstrueel syndroom (PMS)
Wat?
-Complex van psychische en lichamelijke klachten die zich voorafgaand aan een
menstruatie voordoen: Symptomen kunnen ontstaan tot 2 weken voor de menstruatie en
verdwijnen meestal volledig zodra de menstruatie begonnen is.
Oorzaak:
-Deels te verklaren door schommelingen in spiegels van de vrouwelijke geslachtshormonen
gedurende menstruatiecyclus
Symptomen:
-Aard en intensiteit van de symptomen kunnen variëren van vrouw tot vrouw en bij
dezelfde vrouw van maand tot maand verschillen
-Pijnlijke, gespannen borsten
-Opgeblazen gevoel
-Hoofdpijn
-Stemmingswisselingen
-Concentratieproblemen
-Depressiviteit
Diagnose:
-Bijhouden van klachten gedurende minstens 2 menstruatiecycli (dagboek)
1
,Maes Chelsea Maes 3VBl VZOM 1e lijns- thuisverpleegkunde
Behandeling:
-Anticonceptie pil: Bij sommigen afname van pijn en spanning borsten, bij anderen
verergering van deze klachten
-Beperken van zoutinname, eventueel diuretica
-Pijnstillers (NSAI -> Ontstekingsremmer)
-Relaxatieoefeningen
-Inname van calciumsupplementen vermindert de lichamelijke en emotionele symptomen
van PMS.
(Niet heel goed kennen)
Amenorroe
Wat?
-Afwezigheid van menstruaties: Alleen normaal voor puberteit, tijdens zwangerschap,
gedurende periode waarin borstvoeding gegeven wordt en na menopauze.
-Onderscheid tussen primaire en secundaire amenorroe:
-Primair: Menstruatie is nooit op gang gekomen in de puberteit
-Secundair: Wegblijven van menstruatie bij vrouwen die voordien wel een
normale menstruatie hadden
Oorzaken: (Slecht 2 oorzaken per onderdeel kennen)
-Primaire amenorroe:
-Chromosoom afwijkingen (syndroom van Turner. Slechts 1 X chromosoom)
-Slecht functioneren van de hypothalamus/hypofyse
-Aangeboren afwijking waarbij baarmoeder/eileiders niet normaal
ontwikkeld zijn
-Secundaire amenorroe: (Stuk of 2 kennen)
-Stress
-Bijwerking medicatie (bv bij bepaalde psychofarmaca)
-Schildklieraandoeningen
-Hypofysetumoren
-Ondergewicht
-Extreme lichamelijke inspanning (Lichaam moet veel energie leveren en wil niet
nog bloed verliezen ook)
Symptomen:
-Uitblijven van de menstruatie
Diagnose:
-Zwangerschapstest
-Bloedonderzoek: Bepaling hormoonspiegels
-Beeldvorming van hypofyse, van vrouwelijk geslachtsstelsel, …
2
, Maes Chelsea Maes 3VBl VZOM 1e lijns- thuisverpleegkunde
Behandeling:
-Afhankelijk van oorzaak: Indien mogelijk behandelen van onderliggende aandoening (bv
verwijderen tumor, hormonale behandeling, …)
Endometriose (Endometrium = baarmoederslijmvlies)
Wat?
-Chronische aandoening waarbij stukjes endometriumweefsel aanwezig zijn op plaatsen
buiten de baarmoeder.
-Dit komt vaak voor thv de ovaria, de ligamenten van de uterus.
-Dit komt minder vaak voor thv de buitenkant van de darm, de ureters, de blaas en de
vagina
-Baarmoederslijmvlies komen op aardige plekken in lichaam voor
Oorzaak: (verschillende theorieën) (Niet kennen, misschien enkel de 1e)
-Verplaatsing kleine stukjes endometriumweefsel, afgestoten tijdens de menstruatie, via
de eileiders naar de ovaria in de buikholte (Grootste deel gaat via vagina naar buiten,
maar deel kan terug via eileiders en gaat naar buikholte)
-Transport van endometriumweefsel via bloed- of lymfevaten naar andere plaats
-Cellen die zich buiten de baarmoeder bevinden, veranderen in endometriumcellen
Tijdens menstruatie wordt endiometriumweefsel dikker om eventuele bevruchting
op te vangen. Is er geen bevruchting dan verlaat dit weefsel het lichaam. Bij
vrouwen met deze aandoening gaat het weefsel op aardige plekken ook mee
menstrueren en dikker worden. Menstruatie kan dus plaatsvinden in bv buikholte,
kan infecties geven. Is zeer pijnlijk.
3
Gynaecologie
Menstruatiestoornissen
Terminologie
Dysmenorroe
-Pijn in de onderbuik kort voor of tijdens de menstruatie. De pijn kan uitstralen naar de
lage rug of benen. Meestal krampen die met tussenpozen optreden, soms zeurende of
constante pijn.
Menorragie
-Overmatig of ongewoon langdurig (meer dan 7 dagen) bloedverlies tijdens de menstruatie
Metrorragie
-Bloedverlies tussen de menstruaties in of zeer onregelmatige bloedingen
Premenstrueel syndroom (PMS)
Wat?
-Complex van psychische en lichamelijke klachten die zich voorafgaand aan een
menstruatie voordoen: Symptomen kunnen ontstaan tot 2 weken voor de menstruatie en
verdwijnen meestal volledig zodra de menstruatie begonnen is.
Oorzaak:
-Deels te verklaren door schommelingen in spiegels van de vrouwelijke geslachtshormonen
gedurende menstruatiecyclus
Symptomen:
-Aard en intensiteit van de symptomen kunnen variëren van vrouw tot vrouw en bij
dezelfde vrouw van maand tot maand verschillen
-Pijnlijke, gespannen borsten
-Opgeblazen gevoel
-Hoofdpijn
-Stemmingswisselingen
-Concentratieproblemen
-Depressiviteit
Diagnose:
-Bijhouden van klachten gedurende minstens 2 menstruatiecycli (dagboek)
1
,Maes Chelsea Maes 3VBl VZOM 1e lijns- thuisverpleegkunde
Behandeling:
-Anticonceptie pil: Bij sommigen afname van pijn en spanning borsten, bij anderen
verergering van deze klachten
-Beperken van zoutinname, eventueel diuretica
-Pijnstillers (NSAI -> Ontstekingsremmer)
-Relaxatieoefeningen
-Inname van calciumsupplementen vermindert de lichamelijke en emotionele symptomen
van PMS.
(Niet heel goed kennen)
Amenorroe
Wat?
-Afwezigheid van menstruaties: Alleen normaal voor puberteit, tijdens zwangerschap,
gedurende periode waarin borstvoeding gegeven wordt en na menopauze.
-Onderscheid tussen primaire en secundaire amenorroe:
-Primair: Menstruatie is nooit op gang gekomen in de puberteit
-Secundair: Wegblijven van menstruatie bij vrouwen die voordien wel een
normale menstruatie hadden
Oorzaken: (Slecht 2 oorzaken per onderdeel kennen)
-Primaire amenorroe:
-Chromosoom afwijkingen (syndroom van Turner. Slechts 1 X chromosoom)
-Slecht functioneren van de hypothalamus/hypofyse
-Aangeboren afwijking waarbij baarmoeder/eileiders niet normaal
ontwikkeld zijn
-Secundaire amenorroe: (Stuk of 2 kennen)
-Stress
-Bijwerking medicatie (bv bij bepaalde psychofarmaca)
-Schildklieraandoeningen
-Hypofysetumoren
-Ondergewicht
-Extreme lichamelijke inspanning (Lichaam moet veel energie leveren en wil niet
nog bloed verliezen ook)
Symptomen:
-Uitblijven van de menstruatie
Diagnose:
-Zwangerschapstest
-Bloedonderzoek: Bepaling hormoonspiegels
-Beeldvorming van hypofyse, van vrouwelijk geslachtsstelsel, …
2
, Maes Chelsea Maes 3VBl VZOM 1e lijns- thuisverpleegkunde
Behandeling:
-Afhankelijk van oorzaak: Indien mogelijk behandelen van onderliggende aandoening (bv
verwijderen tumor, hormonale behandeling, …)
Endometriose (Endometrium = baarmoederslijmvlies)
Wat?
-Chronische aandoening waarbij stukjes endometriumweefsel aanwezig zijn op plaatsen
buiten de baarmoeder.
-Dit komt vaak voor thv de ovaria, de ligamenten van de uterus.
-Dit komt minder vaak voor thv de buitenkant van de darm, de ureters, de blaas en de
vagina
-Baarmoederslijmvlies komen op aardige plekken in lichaam voor
Oorzaak: (verschillende theorieën) (Niet kennen, misschien enkel de 1e)
-Verplaatsing kleine stukjes endometriumweefsel, afgestoten tijdens de menstruatie, via
de eileiders naar de ovaria in de buikholte (Grootste deel gaat via vagina naar buiten,
maar deel kan terug via eileiders en gaat naar buikholte)
-Transport van endometriumweefsel via bloed- of lymfevaten naar andere plaats
-Cellen die zich buiten de baarmoeder bevinden, veranderen in endometriumcellen
Tijdens menstruatie wordt endiometriumweefsel dikker om eventuele bevruchting
op te vangen. Is er geen bevruchting dan verlaat dit weefsel het lichaam. Bij
vrouwen met deze aandoening gaat het weefsel op aardige plekken ook mee
menstrueren en dikker worden. Menstruatie kan dus plaatsvinden in bv buikholte,
kan infecties geven. Is zeer pijnlijk.
3
