Tara Jacobus 30/12/2021
Algemene Taalwetenschap
Hoofdstuk 7: Taal in de sociale context
Taal als een sociaal fenomeen
Tijdens een gesprek bepalen sprekers zelf hoe ze zich uiten. Er worden lexicale en grammaticale
keuzes gemaakt die passen bij de context om de boodschap correct over te brengen.
De keuze van het taalregister wordt bepaald door
- De sociale groep waartoe men behoort: verandering van register gaat samen met wat past
binnen sociale groep variatie volgens de identiteit van de spreker
- De context van het gesprek: verandering van register gaat samen met hoe de sprekers zich
gedragen t.o.v. van elkaar en in welke situatie ze zich bevinden variatie volgens gebruik
Stijl ≠ register: stijl slaat puur op het formaliteitsniveau, terwijl register ook gaat over de context
Een speech community is een groep mensen die dezelfde taal of talen spreken.
! Ook samenhang op sociaal vlak is belangrijk bij het bepalen van een speech community. !
Variaties binnen een taal
Geografische variaties
Ver verspreide talen zijn nooit volledig homogeen: uitspraak, lexicon en grammatica kunnen
verschillen. Er zijn dus dialectische varianten. Varianten met eigen kenmerken worden dialecten
genoemd. De term accent slaat op de fonetische en fonologische verschillen. Wanneer aangrenzende
regio’s verschillende dialecten hebben, maar elkaar perfect kunnen begrijpen, spreken we van
dialect continuums.
Het standaard dialect is de dialectische variant die wordt gezien als meest correct.
Een isoglosse is een lijn op een landkaart om de grenzen aan te duiden van regio’s waar een bepaald
kenmerk te vinden is.
Sociale variaties
- De working class en de middle class: er is geen duidelijke grens, want de belangrijkste factor
is de frequentie van het gebruik. Algemeen geldt ook dat hoe formeler het gesprek, hoe
prestigieuzer de variant.
- Gender
- Generaties: kenmerken kunnen verdwijnen met de jaren
- Etniciteit
- Religie
Accommodatie
Men past de manier van spreken aan aan de persoon waarmee ze spreken en neemt kenmerken van
de ander over. Dit fenomeen heet speech accomodation en wordt gebruikt om de afstand tussen de
sprekers te verkleinen of te vergroten bij weigering tot accommodatie.
1
Algemene Taalwetenschap
Hoofdstuk 7: Taal in de sociale context
Taal als een sociaal fenomeen
Tijdens een gesprek bepalen sprekers zelf hoe ze zich uiten. Er worden lexicale en grammaticale
keuzes gemaakt die passen bij de context om de boodschap correct over te brengen.
De keuze van het taalregister wordt bepaald door
- De sociale groep waartoe men behoort: verandering van register gaat samen met wat past
binnen sociale groep variatie volgens de identiteit van de spreker
- De context van het gesprek: verandering van register gaat samen met hoe de sprekers zich
gedragen t.o.v. van elkaar en in welke situatie ze zich bevinden variatie volgens gebruik
Stijl ≠ register: stijl slaat puur op het formaliteitsniveau, terwijl register ook gaat over de context
Een speech community is een groep mensen die dezelfde taal of talen spreken.
! Ook samenhang op sociaal vlak is belangrijk bij het bepalen van een speech community. !
Variaties binnen een taal
Geografische variaties
Ver verspreide talen zijn nooit volledig homogeen: uitspraak, lexicon en grammatica kunnen
verschillen. Er zijn dus dialectische varianten. Varianten met eigen kenmerken worden dialecten
genoemd. De term accent slaat op de fonetische en fonologische verschillen. Wanneer aangrenzende
regio’s verschillende dialecten hebben, maar elkaar perfect kunnen begrijpen, spreken we van
dialect continuums.
Het standaard dialect is de dialectische variant die wordt gezien als meest correct.
Een isoglosse is een lijn op een landkaart om de grenzen aan te duiden van regio’s waar een bepaald
kenmerk te vinden is.
Sociale variaties
- De working class en de middle class: er is geen duidelijke grens, want de belangrijkste factor
is de frequentie van het gebruik. Algemeen geldt ook dat hoe formeler het gesprek, hoe
prestigieuzer de variant.
- Gender
- Generaties: kenmerken kunnen verdwijnen met de jaren
- Etniciteit
- Religie
Accommodatie
Men past de manier van spreken aan aan de persoon waarmee ze spreken en neemt kenmerken van
de ander over. Dit fenomeen heet speech accomodation en wordt gebruikt om de afstand tussen de
sprekers te verkleinen of te vergroten bij weigering tot accommodatie.
1
