2022-2023 MSK 3: theorie
REVAKI, bachelor 2, semester 2
Deel van Roussel
Femke Loos
,MSK 3 – theorie Femke Loos
Inleiding tot klinisch redeneren
Definitie lage rugklachten:
= pijn of andere ongewenste sensaties in lumbosacrale regio + evt uitstraling naar gluteale regio of 1-2 benen.
- Geen specifieke oorzaak -> interactie psychologische, fysieke & sociale dyfunctie die interfereren met
activiteit & participatie
➢ Bio-psychosociale benadering!!
Classificatie lage rugklachten:
➔ Duur v klachten
- Acuut: < 6 weken
Geassocieerd met daling v functioneren
- Subacuut: 7-12 weken
- Chronisch: > 12 weken
- Recurrente klachten: episodes v LRK
➢ = terugkeren v LRK (niet 1e keer!!) na een maand pijnvrij te zijn, duurt minstens 24u, pijn
intensiteit van meer dan 2/10,
➔ Oorzaak v klachten
- Specifieke LRK (10-20%) Obv anamneses & klinisch onderzoek kan
Diagnostische triage
- Aspecifieke LRK (80-90%) je onderscheid maken
- Lumbosacraal radiculair syndroom
➔ Pijnmechanisme
- Nociceptieve pijn
- (perifeer) neuropathische pijn
- Nociplastische pijn: veranderde centrale pijnmechanismen aanwezig
• Specifieke lage rugklachten: (5-15%)
= specifieke LRK door specifiek pathofysiologisch mechanisme en/of stoornis in anatomische structuur
- Specifieke oorzaak
➢ MAAR bio-psychosociale factoren kunnen klachtenbeeld nog steeds beïnvloeden!
Meest voorkomende vormen S-LRK:
- Discus Hernia
- Radiculair syndroom -> cauda equina syndroom Eruit halen!!
- Spinaal kanaal stenose Geef je zware mobilisatie aan patienten met
- Spondylolisthesis osteoporose => fractuur => grote problemen
- Spondylitis Ankylopoetica (ziekte van Bechterew)
- Osteoporose Vermoeden? Eerst langs dokter gaan voor evt.
- Trauma – fracturen diagnose
- Metastasen / tumoren
- Infecties
- Groot risico op S-LRK als eerste episode v A-LRK ontstaat voor 18-65j !
• Aspecifieke lage rugklachten (85-90%)
= geen specifieke oorzaak die klachten verklaard. -> patiënt denkt dat die niet gelooft wordt.
- Definiëren via bio-psychosociaal model: de 3 factoren beïnvloeden elkaar (gele vlaggen)
➢ Psychosociale factoren kunnen klachten in stand houden!
Symptomen A-LRK:
- Uiteenlopend
1
,MSK 3 – theorie Femke Loos
- Pijn in lumbosacrale regio + evt. uitstraling gluteale regio en/of bovenbeen
- Continue pijn of in episode
- Afwezigheid v rode vlaggen!! (geen ziekteverschijnselen)
- Mechanisch -> houding / beweging / externe belasting verergeren de klacht
- Stijfheid in rug bij opstaan
- 1ste episode 20-55j (18-65j)
• Lumbosacraal radiculair syndroom (zie pijnmechanisme)
= perifeer neuropathische pijn
Onderscheid A-LRK & S-LRK & lumbosacraal radiculair syndroom
- Gemaakt obv anamnese & KO
➢ Rode vlaggen -> S-LRK of lumbosacraal radiculair syndroom => beeldvorming of labo
➢ Geen rode vlaggen -> A-LRG => geen medische beeldvorming!!!
Geen correlatie tussen klachten & wat je ziet op beeld (degeneratieve veranderingen)
Rode, Gele, Oranje, Blauwe en Zwarte vlaggen
Rode vlaggen:
- = indicatoren voor lichamelijke afwijkingen
- Biologische alarmsignalen -> risicofactor voor ernstige medische pathologie waarvoor medische hulp
nodig is
- Rode vlag aanwezig -> arts contacteren voor overleg!!
➢ Verhoogde kans op lichamelijke afwijking die S-LRK verklaard
- Hulpmiddel voor diagnose v specifieke aandoening
- Welke rode vlaggen zijn er? !!!!!
➢ Eerste episode LRK voor 18 of na 65 jaar
➢ Trauma ➢ Neurologische uitval
➢ Constante, progressieve pijn ➢ Recente incontinentie
➢ Maligne aandoeningen in voorgeschiedenis ➢ Onverklaard gewichtsverlies
➢ Risico op osteoporose ➢ algehele malaise
➢ Pijn en/of paresthesieën in het been onder de knie ➢ Teken van infectie
➢ Pijn in de rug gelokaliseerd boven L4 ➢ Drugsgebruik, HIV, immuundepressie
- Hoe opsporen?
➢ Anamnese: relevante vragen stellen
➢ KO: relevante doelstellingen
Radiculaire rek of compressie
Neurologisch uitval
Motorisch
Sensorisch
Mictie
Palpatie proc spinosi (trapje, spondylolisthesis)
Gele vlaggen:
- = psychologische factoren die risico voor dreigende chroniciteit verhogen
- Factoren die in KCE richtlijn zitten:
➢ Overtuigingen & percepties
Negatieve overtuiging over pijn
Geen goede verwachting v behandeling
➢ Emotionele reacties:
Ontredding die niet w beantwoord aan diagnosecriteria voor mentale aandoening
Ongerustheid, angsten
Gedrag t.a.v. pijn (pijn0coping strategieën)
Activiteiten vermijden wegens vrees voor pijn of nieuw letsel
Grote afhankelijkheid v /p/ behandeling (hot/cold pack, analgetica)
2
, MSK 3 – theorie Femke Loos
- Hoe opsporen?
➢ Anamnese: relevante vragen qua psychische & sociale factoren
➢ Vragenlijsten om gele vlag te inventariseren
Irreëele gedachten over de klachten
Pijn is schadelijk, Verband pijn & bewegen
Nooit van klachten afgeraken
Abnormaal verwachtingspatroon
Inadequaat pijngedrag
Pijngerelateerde vrees à Bewegingsangst à Verminderd bewegen
Passiviteit en /of sociale isolatie
Overprotectie omgeving
Ineffectieve behandeling in het verleden
Emotionele problemen
Werk:
Problemen/ontevredenheid op werk, werkverzuim
Oranje vlaggen
- Psychiatrische symptomen
➢ Klinische depressie
➢ Persoonlijkheidsstoornissen
Zwarte vlaggen
- Systeem of contextuele obstakels
➢ Wetgeving die mogelijkheid tot hervatten v werk beperkt
➢ Conflict met verzekeraar of schadevergoeding
➢ Te beschermende familie of zorgverleners
➢ Zware professionele activiteit met weinig mogelijkheden om taken aan te passen
Blauwe vlaggen
- Perceptie v relatie tussen werk & gezondheid
➢ Overtuiging v patiënt dat werk te belastend is & wss verder letsel zal veroorzaken
➢ Overtuiging dat leidinggevende & collega’s hem niet ondersteunen
Beloop van lage rugklachten
- 60% begint acuut
- 40% begint langzaam
- 50% klachten weg na 1 week
- 75-90% klachten weg na 4-6 weken
- Klein deel krijgt chronische klachten
- 50-80% recidiveert binnen 1j (mindere mate)
- 10% stopt met werken door klachten
Beloop:
- Normaal beloop
- Afwijkend beloop
➢ Invloed v psychosociale factoren of veranderd pijnmechanisme die afwijkend beloop verklaren
Behandeling:
- Belangrijke fase in behandeling tussen 4-7 weken
➢ Na 4-6 weken is er groep die niet meer vooruit gaat
➢ Bij de meeste gaan klachten weg na 4-6 weken
3
REVAKI, bachelor 2, semester 2
Deel van Roussel
Femke Loos
,MSK 3 – theorie Femke Loos
Inleiding tot klinisch redeneren
Definitie lage rugklachten:
= pijn of andere ongewenste sensaties in lumbosacrale regio + evt uitstraling naar gluteale regio of 1-2 benen.
- Geen specifieke oorzaak -> interactie psychologische, fysieke & sociale dyfunctie die interfereren met
activiteit & participatie
➢ Bio-psychosociale benadering!!
Classificatie lage rugklachten:
➔ Duur v klachten
- Acuut: < 6 weken
Geassocieerd met daling v functioneren
- Subacuut: 7-12 weken
- Chronisch: > 12 weken
- Recurrente klachten: episodes v LRK
➢ = terugkeren v LRK (niet 1e keer!!) na een maand pijnvrij te zijn, duurt minstens 24u, pijn
intensiteit van meer dan 2/10,
➔ Oorzaak v klachten
- Specifieke LRK (10-20%) Obv anamneses & klinisch onderzoek kan
Diagnostische triage
- Aspecifieke LRK (80-90%) je onderscheid maken
- Lumbosacraal radiculair syndroom
➔ Pijnmechanisme
- Nociceptieve pijn
- (perifeer) neuropathische pijn
- Nociplastische pijn: veranderde centrale pijnmechanismen aanwezig
• Specifieke lage rugklachten: (5-15%)
= specifieke LRK door specifiek pathofysiologisch mechanisme en/of stoornis in anatomische structuur
- Specifieke oorzaak
➢ MAAR bio-psychosociale factoren kunnen klachtenbeeld nog steeds beïnvloeden!
Meest voorkomende vormen S-LRK:
- Discus Hernia
- Radiculair syndroom -> cauda equina syndroom Eruit halen!!
- Spinaal kanaal stenose Geef je zware mobilisatie aan patienten met
- Spondylolisthesis osteoporose => fractuur => grote problemen
- Spondylitis Ankylopoetica (ziekte van Bechterew)
- Osteoporose Vermoeden? Eerst langs dokter gaan voor evt.
- Trauma – fracturen diagnose
- Metastasen / tumoren
- Infecties
- Groot risico op S-LRK als eerste episode v A-LRK ontstaat voor 18-65j !
• Aspecifieke lage rugklachten (85-90%)
= geen specifieke oorzaak die klachten verklaard. -> patiënt denkt dat die niet gelooft wordt.
- Definiëren via bio-psychosociaal model: de 3 factoren beïnvloeden elkaar (gele vlaggen)
➢ Psychosociale factoren kunnen klachten in stand houden!
Symptomen A-LRK:
- Uiteenlopend
1
,MSK 3 – theorie Femke Loos
- Pijn in lumbosacrale regio + evt. uitstraling gluteale regio en/of bovenbeen
- Continue pijn of in episode
- Afwezigheid v rode vlaggen!! (geen ziekteverschijnselen)
- Mechanisch -> houding / beweging / externe belasting verergeren de klacht
- Stijfheid in rug bij opstaan
- 1ste episode 20-55j (18-65j)
• Lumbosacraal radiculair syndroom (zie pijnmechanisme)
= perifeer neuropathische pijn
Onderscheid A-LRK & S-LRK & lumbosacraal radiculair syndroom
- Gemaakt obv anamnese & KO
➢ Rode vlaggen -> S-LRK of lumbosacraal radiculair syndroom => beeldvorming of labo
➢ Geen rode vlaggen -> A-LRG => geen medische beeldvorming!!!
Geen correlatie tussen klachten & wat je ziet op beeld (degeneratieve veranderingen)
Rode, Gele, Oranje, Blauwe en Zwarte vlaggen
Rode vlaggen:
- = indicatoren voor lichamelijke afwijkingen
- Biologische alarmsignalen -> risicofactor voor ernstige medische pathologie waarvoor medische hulp
nodig is
- Rode vlag aanwezig -> arts contacteren voor overleg!!
➢ Verhoogde kans op lichamelijke afwijking die S-LRK verklaard
- Hulpmiddel voor diagnose v specifieke aandoening
- Welke rode vlaggen zijn er? !!!!!
➢ Eerste episode LRK voor 18 of na 65 jaar
➢ Trauma ➢ Neurologische uitval
➢ Constante, progressieve pijn ➢ Recente incontinentie
➢ Maligne aandoeningen in voorgeschiedenis ➢ Onverklaard gewichtsverlies
➢ Risico op osteoporose ➢ algehele malaise
➢ Pijn en/of paresthesieën in het been onder de knie ➢ Teken van infectie
➢ Pijn in de rug gelokaliseerd boven L4 ➢ Drugsgebruik, HIV, immuundepressie
- Hoe opsporen?
➢ Anamnese: relevante vragen stellen
➢ KO: relevante doelstellingen
Radiculaire rek of compressie
Neurologisch uitval
Motorisch
Sensorisch
Mictie
Palpatie proc spinosi (trapje, spondylolisthesis)
Gele vlaggen:
- = psychologische factoren die risico voor dreigende chroniciteit verhogen
- Factoren die in KCE richtlijn zitten:
➢ Overtuigingen & percepties
Negatieve overtuiging over pijn
Geen goede verwachting v behandeling
➢ Emotionele reacties:
Ontredding die niet w beantwoord aan diagnosecriteria voor mentale aandoening
Ongerustheid, angsten
Gedrag t.a.v. pijn (pijn0coping strategieën)
Activiteiten vermijden wegens vrees voor pijn of nieuw letsel
Grote afhankelijkheid v /p/ behandeling (hot/cold pack, analgetica)
2
, MSK 3 – theorie Femke Loos
- Hoe opsporen?
➢ Anamnese: relevante vragen qua psychische & sociale factoren
➢ Vragenlijsten om gele vlag te inventariseren
Irreëele gedachten over de klachten
Pijn is schadelijk, Verband pijn & bewegen
Nooit van klachten afgeraken
Abnormaal verwachtingspatroon
Inadequaat pijngedrag
Pijngerelateerde vrees à Bewegingsangst à Verminderd bewegen
Passiviteit en /of sociale isolatie
Overprotectie omgeving
Ineffectieve behandeling in het verleden
Emotionele problemen
Werk:
Problemen/ontevredenheid op werk, werkverzuim
Oranje vlaggen
- Psychiatrische symptomen
➢ Klinische depressie
➢ Persoonlijkheidsstoornissen
Zwarte vlaggen
- Systeem of contextuele obstakels
➢ Wetgeving die mogelijkheid tot hervatten v werk beperkt
➢ Conflict met verzekeraar of schadevergoeding
➢ Te beschermende familie of zorgverleners
➢ Zware professionele activiteit met weinig mogelijkheden om taken aan te passen
Blauwe vlaggen
- Perceptie v relatie tussen werk & gezondheid
➢ Overtuiging v patiënt dat werk te belastend is & wss verder letsel zal veroorzaken
➢ Overtuiging dat leidinggevende & collega’s hem niet ondersteunen
Beloop van lage rugklachten
- 60% begint acuut
- 40% begint langzaam
- 50% klachten weg na 1 week
- 75-90% klachten weg na 4-6 weken
- Klein deel krijgt chronische klachten
- 50-80% recidiveert binnen 1j (mindere mate)
- 10% stopt met werken door klachten
Beloop:
- Normaal beloop
- Afwijkend beloop
➢ Invloed v psychosociale factoren of veranderd pijnmechanisme die afwijkend beloop verklaren
Behandeling:
- Belangrijke fase in behandeling tussen 4-7 weken
➢ Na 4-6 weken is er groep die niet meer vooruit gaat
➢ Bij de meeste gaan klachten weg na 4-6 weken
3
