lOMoARcPSD|29499920
8 het zenuwstelsel
8.1 het zenuwstelsel kan worden verdeeld aan de hand van anatomische en
functionele eigenschappen
1. Het centrale zenuwstelsel dat uit hersenen en ruggenmerg bestaat
2. Het perifeer zenuwstelsel dat zorgt voor communicatie tussen het CZS en de rest van
het lichaam
- Het afferente gedeelte geeft sensorische informatie van zintuigen door.
- Daarna stuurt het CZS motorische impulsen door middel van het efferente
gedeelte van het PZS naar de spieren, klieren en vetweefsel
Zie tekening pagina 293
8.2 neuronen zijn gespecialiseerd in communicatie tussen cellen en worden ondersteund
door cellen die neuroglia worden genoemd
Het zenuwweefsel bestaat uit 2 soorten cellen: neuronen en neuroglia
De neuroglia = het steunweefsel van
het zenuwstelsel bestaande uit
Het zenuwweefsel ondersteunend reticulum of netwerk.
De neuronen = zijn de
basiseenheden van het zenuwstelsel.
Communiceren onderling + met
andere celtypen
8.2.1 Neuronen
Cellichaam
Dendrieten = vangen binnenkomende signalen op
Een axon = Geleidt uitgaande signalen in de richting van één of meer synapsknoppen
Synapsknoppen = bij elke synapsknop communiceert het neuron met een andere cel.
- Neuronen kunnen verschillende vormen hebben, in de meeste neuronen zijn
geen centriolen aanwezig.
- Zenuwcellen kunnen zich niet delen want ze hebben geen centriolen.
1. Sensibele neuronen = ontvangen informatie van zintuigcellen/receptoren
Er zijn twee typen somatische zintuigen:
- Externe receptoren, deze leveren informatie omtrent de uitwendige omgeving
- Proprioceptoren, deze registreren de positie en beweging van skeletspieren en gewrichten
2. De somatische motorische neuronen van het somatisch zenuwstelsel zijn verbonden met
skeletspieren, terwijl de visceromotorische neuronen met alle andere effectoren
verbonden zijn.
, lOMoARcPSD|29499920
8.2.2 neuroglia
Zowel in het CZS als het PZS
1. Centraalzenuwstelsel
a. Oligodendrocyten, deze voorzien een kort gedeelte van een axon van een
mergschede, zodat er veel oligodendrocyten nodig zijn om een heel axon
met myeline te bedekken.
i. Gemyeliniseerde axonen zien er wit uit, deze gebieden vormen de witte
stof van het CZS, myaline is belangrijk voor de snelheid van het reageren
ii. In gebieden met grijze stof zijn voornamelijk cellichamen en
neuronen aanwezig
2. Perifeerzenuwstelsel
a. Schwann-cellen, deze omgeven elk axon in het PZS. Telkens wanneer een
schwann- cel een axon omgeeft, wordt het buitenste oppervlak van de schwann-
cel het neurilemma genoemd. 1 schwann-cel = 1 axon
8.3 in neuronen kan een verandering van de elektrische potentiaal van de plasmamembraan
tot een actiepotentiaal (zenuwimpuls) leiden
8.3.1 de membraanpotentiaal
Aan de buitenkant van een membraan is er een overmaat positieve ladingen aanwezig en aan de
binnenkant een overmaat aan negatieve ladingen. Wanneer + en – lading gescheiden worden
gehouden = potentiaalverschil een membraanpotentiaal
De rustpotentiaal = de membraanpotentiaal van een cel in rust
Factoren die verantwoordelijk zijn voor de membraanpotentiaal:
- Natriumionen
- Kaliumionen
- De passieve verplaatsing van natrium en kaliumionen wordt ook beïnvloed door
elektrische krachten over de membraan
- De natrium-kaliumpomp, meer natrium buiten dan binnen en meer kalium binnen dan buiten
Depolarisatie = terwijl de + geladen ionen aan het binnenste oppervlak van de plasmamembraan
toeneemt, verschuift de membraanpotentiaal in de richting van 0mV
Actiepotentiaal = een voortgeleide verandering van de membraanpotentiaal van de gehele
plasmamembraan.
8 het zenuwstelsel
8.1 het zenuwstelsel kan worden verdeeld aan de hand van anatomische en
functionele eigenschappen
1. Het centrale zenuwstelsel dat uit hersenen en ruggenmerg bestaat
2. Het perifeer zenuwstelsel dat zorgt voor communicatie tussen het CZS en de rest van
het lichaam
- Het afferente gedeelte geeft sensorische informatie van zintuigen door.
- Daarna stuurt het CZS motorische impulsen door middel van het efferente
gedeelte van het PZS naar de spieren, klieren en vetweefsel
Zie tekening pagina 293
8.2 neuronen zijn gespecialiseerd in communicatie tussen cellen en worden ondersteund
door cellen die neuroglia worden genoemd
Het zenuwweefsel bestaat uit 2 soorten cellen: neuronen en neuroglia
De neuroglia = het steunweefsel van
het zenuwstelsel bestaande uit
Het zenuwweefsel ondersteunend reticulum of netwerk.
De neuronen = zijn de
basiseenheden van het zenuwstelsel.
Communiceren onderling + met
andere celtypen
8.2.1 Neuronen
Cellichaam
Dendrieten = vangen binnenkomende signalen op
Een axon = Geleidt uitgaande signalen in de richting van één of meer synapsknoppen
Synapsknoppen = bij elke synapsknop communiceert het neuron met een andere cel.
- Neuronen kunnen verschillende vormen hebben, in de meeste neuronen zijn
geen centriolen aanwezig.
- Zenuwcellen kunnen zich niet delen want ze hebben geen centriolen.
1. Sensibele neuronen = ontvangen informatie van zintuigcellen/receptoren
Er zijn twee typen somatische zintuigen:
- Externe receptoren, deze leveren informatie omtrent de uitwendige omgeving
- Proprioceptoren, deze registreren de positie en beweging van skeletspieren en gewrichten
2. De somatische motorische neuronen van het somatisch zenuwstelsel zijn verbonden met
skeletspieren, terwijl de visceromotorische neuronen met alle andere effectoren
verbonden zijn.
, lOMoARcPSD|29499920
8.2.2 neuroglia
Zowel in het CZS als het PZS
1. Centraalzenuwstelsel
a. Oligodendrocyten, deze voorzien een kort gedeelte van een axon van een
mergschede, zodat er veel oligodendrocyten nodig zijn om een heel axon
met myeline te bedekken.
i. Gemyeliniseerde axonen zien er wit uit, deze gebieden vormen de witte
stof van het CZS, myaline is belangrijk voor de snelheid van het reageren
ii. In gebieden met grijze stof zijn voornamelijk cellichamen en
neuronen aanwezig
2. Perifeerzenuwstelsel
a. Schwann-cellen, deze omgeven elk axon in het PZS. Telkens wanneer een
schwann- cel een axon omgeeft, wordt het buitenste oppervlak van de schwann-
cel het neurilemma genoemd. 1 schwann-cel = 1 axon
8.3 in neuronen kan een verandering van de elektrische potentiaal van de plasmamembraan
tot een actiepotentiaal (zenuwimpuls) leiden
8.3.1 de membraanpotentiaal
Aan de buitenkant van een membraan is er een overmaat positieve ladingen aanwezig en aan de
binnenkant een overmaat aan negatieve ladingen. Wanneer + en – lading gescheiden worden
gehouden = potentiaalverschil een membraanpotentiaal
De rustpotentiaal = de membraanpotentiaal van een cel in rust
Factoren die verantwoordelijk zijn voor de membraanpotentiaal:
- Natriumionen
- Kaliumionen
- De passieve verplaatsing van natrium en kaliumionen wordt ook beïnvloed door
elektrische krachten over de membraan
- De natrium-kaliumpomp, meer natrium buiten dan binnen en meer kalium binnen dan buiten
Depolarisatie = terwijl de + geladen ionen aan het binnenste oppervlak van de plasmamembraan
toeneemt, verschuift de membraanpotentiaal in de richting van 0mV
Actiepotentiaal = een voortgeleide verandering van de membraanpotentiaal van de gehele
plasmamembraan.
