Communicatie met de patiënt deel 1
Inleiding Motivationele gespreksvoering
2.1 Evolutie gezondheidszorg
● 20e eeuw genezen van acute aandoeningen
● Echter uit epidemiologische gegevens: mogelijks zijn jongvolwassenen minder
gezond dan hun ouders.
● Aandoeningen zoals luchtwegen, kanker, diabetes, obesitas, hartaandoeningen,... --
houden verband met gezondheidsgedrag en leefstijl.
● We kunnen deze dus voorkomen en/ of genezen door verandering gedrag!
● 21e eeuw → accent op gedragsverandering en chronische zorg
Wat verwacht de patiënt van ons in onze praktijk?
1. de cliënt, de patiënt verwacht dat de mondhygiënist hem/haar een aantal vragen
stelt.
2. Op basis van de antwoorden een behandeling voorstelt.
3. Die behandeling de symptomen wegneemt en dus de gezondheid verbetert.
Hoe: enkele voorbeelden:
1. Uitleggen aan jouw patiënten wat ze beter anders doen om hun gezondheid te
verbeteren.
2. Jouw patiënten adviseren en overtuigen om hun gedrag te veranderen.
3. Jouw patiënten waarschuwen over de gevolgen van het ongewijzigd laten van hun
gedrag.
4. …
Dit is niet patiëntgericht, dit is unidirectionele communicatie. De klassieke aanpak.
Klassieke aanpak gedragsverandering:
Kennis verbeteren → Als ik duidelijk maak dat de mondgezondheid een invloed
kan hebben op het hart, dan zal mijn patiënt veranderen.
Inzicht verhogen → Als ik toon hoe gingivitis eruit ziet, dan zal mijn patiënt
veranderen.
Vaardigheden aanleren → Als ik aanleer hoe de tanden moeten gepoetst worden,
dan zal de patiënt veranderen.
Dreigen → Als ik mijn patient een slecht gevoel geef of hem bang maak, dan zal
hij veranderen.
2.2 Waarom veranderen mensen niet?
Balans tussen motivatie en weerstand
3 pijlers voor verandering (EXAMEN):
1. Belangrijkheid
2. vermogen
3. Gereedheid
Cyclus van bewustwording van Maslow
1
, DVD - model: Denken - Voelen - Doen
1. Denken= dit zijn onze ideeën, gedachten, veronderstellingen, (voor)oordelen,...
allemaal gevoegd door onze normen, waarden, overtuigingen, referentiekaders,...
2. Voelen= dit is hoe we ons fysiek voelen en welke emoties wij hieraan verbinden,
zoals geluk, blijheid, angst,...
3. Doen= dit is het resultaat
2.3 Stimuleren tot gedragsverandering
● De zelfdeterminatietheorie Ryan en Deci
= hoe autonomer de motivatie is, hoe grotere de kans is op blijvende
gedragsverandering!
● De mate van internalisatie van motivatie is afhankelijk van:
1. Nood aan autonomie
2. Nood aan verbondenheid
3. Nood aan competentie
2.4 Gedragsverandering door motivatie
Gecontroleerde motivatie
● Externe motivatie
Beloning/straf
2
Inleiding Motivationele gespreksvoering
2.1 Evolutie gezondheidszorg
● 20e eeuw genezen van acute aandoeningen
● Echter uit epidemiologische gegevens: mogelijks zijn jongvolwassenen minder
gezond dan hun ouders.
● Aandoeningen zoals luchtwegen, kanker, diabetes, obesitas, hartaandoeningen,... --
houden verband met gezondheidsgedrag en leefstijl.
● We kunnen deze dus voorkomen en/ of genezen door verandering gedrag!
● 21e eeuw → accent op gedragsverandering en chronische zorg
Wat verwacht de patiënt van ons in onze praktijk?
1. de cliënt, de patiënt verwacht dat de mondhygiënist hem/haar een aantal vragen
stelt.
2. Op basis van de antwoorden een behandeling voorstelt.
3. Die behandeling de symptomen wegneemt en dus de gezondheid verbetert.
Hoe: enkele voorbeelden:
1. Uitleggen aan jouw patiënten wat ze beter anders doen om hun gezondheid te
verbeteren.
2. Jouw patiënten adviseren en overtuigen om hun gedrag te veranderen.
3. Jouw patiënten waarschuwen over de gevolgen van het ongewijzigd laten van hun
gedrag.
4. …
Dit is niet patiëntgericht, dit is unidirectionele communicatie. De klassieke aanpak.
Klassieke aanpak gedragsverandering:
Kennis verbeteren → Als ik duidelijk maak dat de mondgezondheid een invloed
kan hebben op het hart, dan zal mijn patiënt veranderen.
Inzicht verhogen → Als ik toon hoe gingivitis eruit ziet, dan zal mijn patiënt
veranderen.
Vaardigheden aanleren → Als ik aanleer hoe de tanden moeten gepoetst worden,
dan zal de patiënt veranderen.
Dreigen → Als ik mijn patient een slecht gevoel geef of hem bang maak, dan zal
hij veranderen.
2.2 Waarom veranderen mensen niet?
Balans tussen motivatie en weerstand
3 pijlers voor verandering (EXAMEN):
1. Belangrijkheid
2. vermogen
3. Gereedheid
Cyclus van bewustwording van Maslow
1
, DVD - model: Denken - Voelen - Doen
1. Denken= dit zijn onze ideeën, gedachten, veronderstellingen, (voor)oordelen,...
allemaal gevoegd door onze normen, waarden, overtuigingen, referentiekaders,...
2. Voelen= dit is hoe we ons fysiek voelen en welke emoties wij hieraan verbinden,
zoals geluk, blijheid, angst,...
3. Doen= dit is het resultaat
2.3 Stimuleren tot gedragsverandering
● De zelfdeterminatietheorie Ryan en Deci
= hoe autonomer de motivatie is, hoe grotere de kans is op blijvende
gedragsverandering!
● De mate van internalisatie van motivatie is afhankelijk van:
1. Nood aan autonomie
2. Nood aan verbondenheid
3. Nood aan competentie
2.4 Gedragsverandering door motivatie
Gecontroleerde motivatie
● Externe motivatie
Beloning/straf
2
