MEDISCHE VORMING - SAMENVATTING
EERSTE JAAR HEALTH CARE MANAGEMENT
,HOOFDSTUK 1: INLEIDING TOT DE ANATOMIE EN FYSIOLOGIE
1. BASALE FUNCTIES LEVENDE ORGANISMEN
• Reactievermogen:
o Prikkelbaarheid: organismen reageren op veranderingen in hun onmiddellijke omgeving bv. je hand
terugtrekken v/e hete kachel, honden blaffen als er een vreemde aankomt
o Aanpassingsvermogen: Organismen passen zich aan hun omgeving. bv. dier krijgt dikkere vacht of vogels
trekken naar een warmer gebied in de winter
• Groei: organismen nemen in omvang toe door de groei van cellen
o Eencellige organismen: groeien doordat de cel groter wordt
o Meercellige organismen: groeien doordat het aantal cellen toeneemt (bv. dieren en mensen)
o Differentiatie: wanneer meercellige organismen zich ontwikkelen, specialiseren afzonderlijke cellen zich
zodat ze bepaalde functies kunnen vervullen (soms ten koste van andere functies)
o Voortplanting: organismen planten zich voort om nieuwe generaties van dezelfde organismen te
ontwikkelen
• Beweging: organismen vertonen beweging (inwendig en uitwendig)
o Inwendig: transport van voedingsstoffen, bloed en andere stoffen in het lichaam
o Uitwendig: voortbeweging door de omgeving
• Stofwisseling: alle chemische reacties in het lichaam
o Organismen zijn afhankelijk van chemische reacties om de energie te leveren die nodig is voor het
reactievermogen, groei, voorplanting en beweging
O2 + voedingstoffen = ENERGIE ==> CO2 + afvalstoffen
2. ANATOMIE
Anatomie = studie van inwendige en uitwendige structuren en de fysieke relaties tussen lichaamsdelen
• Macroscopische anatomie: onderzoeken van kenmerken die met het blote oog zichtbaar zijn
o Uitwendige anatomie: bestuderen v/d algemene vorm en van oppervlaktekenmerken
o Regionale anatomie: bestuderen van oppervlaktestructuren en inwendige structuren in bepaald gebied
v/h lichaam
o Systemische anatomie: bestuderen van orgaanstelsels*
• Microscopische anatomie: bestuderen van structuren die niet zonder vergroting zichtbaar zijn
o Lichtmicroscoop: details v/d celstructuur worden zichtbaar gemaakt
o Elektronenmicroscoop: afzonderlijke moleculen met een diameter van enkele nanometers (miljoenste
deel v/e millimeter) worden zichtbaar gemaakt
*orgaanstelsel = een groep organen die samen op gecoördineerde wijze functioneren bv. cardiovasculaire systeem
(hart, bloed en bloedvaten)
3. FYSIOLOGIE
Fysiologie = studie van het functioneren van levende organismen
= studie van de manier waarop levende organismen hun vitale functies verrichten
2
, Fysiologie v/d mens = studie v/d functies v/h menselijk lichaam
• Celfysiologie: bestuderen v/h functioneren van levende cellen (gebeurtenissen op moleculair niveau of op
chemisch niveau)
• Orgaanfysiologie: bestuderen v/h functioneren van bepaalde organen bv. nierfysiologie (nierfunctie),
hartfysiologie (hartfunctie)
• Systeemfysiologie: bestuderen van alle aspecten v/h functioneren van specifieke orgaanstelsels bv.
fysiologie ademhalingsstelsel, voortplantingsstelsel
• Pathofysiologie: bestuderen v/d effecten van aandoeningen op het functioneren van organen of stelsels
4. ORGANISATIENIVEAU
Submicroscopisch niveau → macroscopisch niveau (Atomen -> moleculen vb. eiwitfilamenten -> cellen -> weefsel ->
orgaan -> orgaanstelsel -> organisme)
• Chemisch niveau: atomen verbinden zich met elkaar tot moleculen met een complexe vorm
• Celniveau: verschillende moleculen vertonen interactie, zodat grotere structuren ontstaan -> elk type
structuur heeft zijn eigen functie
• Weefselniveau: een weefsel bestaat uit cellen van hetzelfde type die samenwerken om een specifieke
functie uit te voeren
• Orgaanniveau: een orgaan bestaat uit 2 of meer verschillende weefsels die samenwerken om een
specifieke functie uit te voeren
• Orgaanstelselniveau: organen werken samen in orgaanstelsels
• Organismeniveau: alle orgaanstelsels in het lichaam werken samen om het leven en de gezondheid in
stand te houden
5. ORGAANSTELSEL (FOTO’S BOEK)
= groep organen die samen op gecoördineerde wijze functioneren
1. Huid
2. Beenderstelsel
3. Spierstelsel
4. Zenuwstelsel
5. Hormoonstelsel
6. Hart en bloedvaten
7. Lymfestelsel
8. Ademhalingsstelsel
9. Spijsverteringstelsel
10. Urinaire stelsel
11. Voortplantingsstelsel
6. HOMEOSTASE
= het streven naar een intern evenwicht, om te overleven moet elk levend organisme homeostase handhaven.
Bij homeostatische regulering: wordt gehandhaafd door aanpassingen van fysiologische systemen
• Een prikkel die opgenomen wordt door een receptor waarbij een besturingssysteem of integratiecentrum
die de info v/d receptor ontvangt waardoor er een reactie zal ontstaan door een effector.
3
EERSTE JAAR HEALTH CARE MANAGEMENT
,HOOFDSTUK 1: INLEIDING TOT DE ANATOMIE EN FYSIOLOGIE
1. BASALE FUNCTIES LEVENDE ORGANISMEN
• Reactievermogen:
o Prikkelbaarheid: organismen reageren op veranderingen in hun onmiddellijke omgeving bv. je hand
terugtrekken v/e hete kachel, honden blaffen als er een vreemde aankomt
o Aanpassingsvermogen: Organismen passen zich aan hun omgeving. bv. dier krijgt dikkere vacht of vogels
trekken naar een warmer gebied in de winter
• Groei: organismen nemen in omvang toe door de groei van cellen
o Eencellige organismen: groeien doordat de cel groter wordt
o Meercellige organismen: groeien doordat het aantal cellen toeneemt (bv. dieren en mensen)
o Differentiatie: wanneer meercellige organismen zich ontwikkelen, specialiseren afzonderlijke cellen zich
zodat ze bepaalde functies kunnen vervullen (soms ten koste van andere functies)
o Voortplanting: organismen planten zich voort om nieuwe generaties van dezelfde organismen te
ontwikkelen
• Beweging: organismen vertonen beweging (inwendig en uitwendig)
o Inwendig: transport van voedingsstoffen, bloed en andere stoffen in het lichaam
o Uitwendig: voortbeweging door de omgeving
• Stofwisseling: alle chemische reacties in het lichaam
o Organismen zijn afhankelijk van chemische reacties om de energie te leveren die nodig is voor het
reactievermogen, groei, voorplanting en beweging
O2 + voedingstoffen = ENERGIE ==> CO2 + afvalstoffen
2. ANATOMIE
Anatomie = studie van inwendige en uitwendige structuren en de fysieke relaties tussen lichaamsdelen
• Macroscopische anatomie: onderzoeken van kenmerken die met het blote oog zichtbaar zijn
o Uitwendige anatomie: bestuderen v/d algemene vorm en van oppervlaktekenmerken
o Regionale anatomie: bestuderen van oppervlaktestructuren en inwendige structuren in bepaald gebied
v/h lichaam
o Systemische anatomie: bestuderen van orgaanstelsels*
• Microscopische anatomie: bestuderen van structuren die niet zonder vergroting zichtbaar zijn
o Lichtmicroscoop: details v/d celstructuur worden zichtbaar gemaakt
o Elektronenmicroscoop: afzonderlijke moleculen met een diameter van enkele nanometers (miljoenste
deel v/e millimeter) worden zichtbaar gemaakt
*orgaanstelsel = een groep organen die samen op gecoördineerde wijze functioneren bv. cardiovasculaire systeem
(hart, bloed en bloedvaten)
3. FYSIOLOGIE
Fysiologie = studie van het functioneren van levende organismen
= studie van de manier waarop levende organismen hun vitale functies verrichten
2
, Fysiologie v/d mens = studie v/d functies v/h menselijk lichaam
• Celfysiologie: bestuderen v/h functioneren van levende cellen (gebeurtenissen op moleculair niveau of op
chemisch niveau)
• Orgaanfysiologie: bestuderen v/h functioneren van bepaalde organen bv. nierfysiologie (nierfunctie),
hartfysiologie (hartfunctie)
• Systeemfysiologie: bestuderen van alle aspecten v/h functioneren van specifieke orgaanstelsels bv.
fysiologie ademhalingsstelsel, voortplantingsstelsel
• Pathofysiologie: bestuderen v/d effecten van aandoeningen op het functioneren van organen of stelsels
4. ORGANISATIENIVEAU
Submicroscopisch niveau → macroscopisch niveau (Atomen -> moleculen vb. eiwitfilamenten -> cellen -> weefsel ->
orgaan -> orgaanstelsel -> organisme)
• Chemisch niveau: atomen verbinden zich met elkaar tot moleculen met een complexe vorm
• Celniveau: verschillende moleculen vertonen interactie, zodat grotere structuren ontstaan -> elk type
structuur heeft zijn eigen functie
• Weefselniveau: een weefsel bestaat uit cellen van hetzelfde type die samenwerken om een specifieke
functie uit te voeren
• Orgaanniveau: een orgaan bestaat uit 2 of meer verschillende weefsels die samenwerken om een
specifieke functie uit te voeren
• Orgaanstelselniveau: organen werken samen in orgaanstelsels
• Organismeniveau: alle orgaanstelsels in het lichaam werken samen om het leven en de gezondheid in
stand te houden
5. ORGAANSTELSEL (FOTO’S BOEK)
= groep organen die samen op gecoördineerde wijze functioneren
1. Huid
2. Beenderstelsel
3. Spierstelsel
4. Zenuwstelsel
5. Hormoonstelsel
6. Hart en bloedvaten
7. Lymfestelsel
8. Ademhalingsstelsel
9. Spijsverteringstelsel
10. Urinaire stelsel
11. Voortplantingsstelsel
6. HOMEOSTASE
= het streven naar een intern evenwicht, om te overleven moet elk levend organisme homeostase handhaven.
Bij homeostatische regulering: wordt gehandhaafd door aanpassingen van fysiologische systemen
• Een prikkel die opgenomen wordt door een receptor waarbij een besturingssysteem of integratiecentrum
die de info v/d receptor ontvangt waardoor er een reactie zal ontstaan door een effector.
3
