Leerpad A – gezondheidsbevordering
1. whitehead en dahlgren
1.1 determinanten
⟹ determinanten zijn factoren in de sociale,
fysieke en economische omgeving in de welke
mensen geboren zijn, leven, werken en ouder
worden, incl. de toegang tot gezondheidszorg
- Gezondheid wordt dus beïnvloed door
een veelheid aan factoren
- De determinanten van gezondheid
zijn de protectieve en de risicofactoren
- Gezondheid ligt niet enkel bij de
individuele verantwoordelijkheid
2. het individu
⟹ hier spelen de onveranderbare determinanten:
- De biologische factoren
o Leeftijd
o Geslacht
o Erfelijkheid
3. levensstijlfactoren
⟹ link met het gedragswiel
3.1 het gedragswiel
⟹ is het Vlaams gedragsmodel, ontwikkeld door het
Vlaams instituut gezond leven
- Verschillende factoren hebben een invloed op ons
gedrag en dus ook gezondheid
- Competenties:
o Fysiek bv. kunnen koken
o Psychisch bv. kennis van goede voeding, tiltechnieken,…
- Drijfveren
o Automatisch: dingen die je doet zonder na te denken
o Reflectief
- Context
4. familiale, sociale en gemeenschapsinvloed
⟹ dit is de opvoeding, de culturele tradities, normen en
waarden in een buurt, de sfeer in een buurt, sociaal kapitaal
(SES – sociaal economische status)
Bv. bourgondische
levensstijl
Bv. weinig kennis van goede voeding
Weinig kennis → bourgondische
levensstijl → later slechte gezondheid
1
, 5. leef- en werkomstandigheden
- Leef- en werkomstandigheden
o Soort werk is gelinkt aan hoger risico van arbeidsongevallen,
beroepsziekten bv. vpk → rugklachten
o Kinderarbeid
o Werkloosheid: aanleiding voor financiële onzekerheid, beperkte
toegang tot zorg,…
o Armoede, sociale uitsluiting, slechte
huisvesting, slechte
gezondheidszorgsystemen zijn de
voornaamste sociale determinanten
o Grondrecht: de beschikking over een
aangepaste woning, van goede kwaliteit,
in een behoorlijke woonomgeving, tegen
een betaalbare prijs en met
woonzekerheid
- Onderwijs
- Gezondheidszorg
6. sociaal-economische, culturele en omgevingsfactoren
⟹ tot slot wordt de gezondheid ook bepaald door de heersende algemene
tendens:
- Socio-economisch
- Cultureel
- Omgevingscondities: het geheel van invloeden buiten het individu die een
directe negatieve impact hebben op de gezondheid bv. je woont in een buurt
met veel fijn stof
6.1 Bangkok charter (WHO 2005)
⟹ identificeert wat nodig is om de determinanten van gezondheid aan te pakken in
een geglobaliseerde wereld
- Een gezonde wereld creëren vereist sterke politieke actie, brede participatie
en pleitbezorging
- Pleit ervoor dat effectieve strategieën op vlak van gezondheidspromotie meer
ingezet worden
⟹ health in all policies & global health met volgende acties:
- Pleit voor gezondheid, startend met mensenrechten en solidariteit
- Investeer in een duurzaam beleid, acties en infrastructuur ten goede van
gezondheidsdeterminanten
- Voorzie mogelijkheden om het beleid te ontwikkelen en door te voeren
(leiderschap) zodat gezondheidspromotie, voorlichting en onderzoek en health
literacy kan plaatsvinden
- Regulariseer en legitimiseer om te verzekeren dat alle mensen in
belangrijke mate beschermd worden en streef naar gelijke kansen ten aanzien
van gezondheid en welzijn
2
1. whitehead en dahlgren
1.1 determinanten
⟹ determinanten zijn factoren in de sociale,
fysieke en economische omgeving in de welke
mensen geboren zijn, leven, werken en ouder
worden, incl. de toegang tot gezondheidszorg
- Gezondheid wordt dus beïnvloed door
een veelheid aan factoren
- De determinanten van gezondheid
zijn de protectieve en de risicofactoren
- Gezondheid ligt niet enkel bij de
individuele verantwoordelijkheid
2. het individu
⟹ hier spelen de onveranderbare determinanten:
- De biologische factoren
o Leeftijd
o Geslacht
o Erfelijkheid
3. levensstijlfactoren
⟹ link met het gedragswiel
3.1 het gedragswiel
⟹ is het Vlaams gedragsmodel, ontwikkeld door het
Vlaams instituut gezond leven
- Verschillende factoren hebben een invloed op ons
gedrag en dus ook gezondheid
- Competenties:
o Fysiek bv. kunnen koken
o Psychisch bv. kennis van goede voeding, tiltechnieken,…
- Drijfveren
o Automatisch: dingen die je doet zonder na te denken
o Reflectief
- Context
4. familiale, sociale en gemeenschapsinvloed
⟹ dit is de opvoeding, de culturele tradities, normen en
waarden in een buurt, de sfeer in een buurt, sociaal kapitaal
(SES – sociaal economische status)
Bv. bourgondische
levensstijl
Bv. weinig kennis van goede voeding
Weinig kennis → bourgondische
levensstijl → later slechte gezondheid
1
, 5. leef- en werkomstandigheden
- Leef- en werkomstandigheden
o Soort werk is gelinkt aan hoger risico van arbeidsongevallen,
beroepsziekten bv. vpk → rugklachten
o Kinderarbeid
o Werkloosheid: aanleiding voor financiële onzekerheid, beperkte
toegang tot zorg,…
o Armoede, sociale uitsluiting, slechte
huisvesting, slechte
gezondheidszorgsystemen zijn de
voornaamste sociale determinanten
o Grondrecht: de beschikking over een
aangepaste woning, van goede kwaliteit,
in een behoorlijke woonomgeving, tegen
een betaalbare prijs en met
woonzekerheid
- Onderwijs
- Gezondheidszorg
6. sociaal-economische, culturele en omgevingsfactoren
⟹ tot slot wordt de gezondheid ook bepaald door de heersende algemene
tendens:
- Socio-economisch
- Cultureel
- Omgevingscondities: het geheel van invloeden buiten het individu die een
directe negatieve impact hebben op de gezondheid bv. je woont in een buurt
met veel fijn stof
6.1 Bangkok charter (WHO 2005)
⟹ identificeert wat nodig is om de determinanten van gezondheid aan te pakken in
een geglobaliseerde wereld
- Een gezonde wereld creëren vereist sterke politieke actie, brede participatie
en pleitbezorging
- Pleit ervoor dat effectieve strategieën op vlak van gezondheidspromotie meer
ingezet worden
⟹ health in all policies & global health met volgende acties:
- Pleit voor gezondheid, startend met mensenrechten en solidariteit
- Investeer in een duurzaam beleid, acties en infrastructuur ten goede van
gezondheidsdeterminanten
- Voorzie mogelijkheden om het beleid te ontwikkelen en door te voeren
(leiderschap) zodat gezondheidspromotie, voorlichting en onderzoek en health
literacy kan plaatsvinden
- Regulariseer en legitimiseer om te verzekeren dat alle mensen in
belangrijke mate beschermd worden en streef naar gelijke kansen ten aanzien
van gezondheid en welzijn
2
