Goef 11. Prenatale raadpleging op 32 weken:
Situatie schets:
Mevrouw Jacqueline de Boeck en haar echtgenoot Jan Mertens komen vandaag 27 november 2022,
zoals gepland, op prenatale raadpleging. Haar vermoedelijke bevallingsdatum volgends de
zwangerschapsschijf is 22 januari 2023. Ze is op dit moment 32 weken zwanger van haar derde
kindje.
Stappenplan:
1. Doorlezen dossier + doorlezen zwangerschapsmap.
2. Anamnese + invullen dossier.
3. Pijn bevragen > ingaan op de harde buik klachten. Vragen naar regelmaat en intensiteit.
4. Misselijkheid bevragen.
5. Vragen naar vochtverlies.
6. Bloeddruk, ademhaling, temp en pols meten.
7. Mevrouw haar gewicht meten.
8. Gezondheidspromotie geven over derde trimester + premature contracties uitleg.
9. Vragen of mevrouw toevallig naar het toilet moet > zodat jij een urine midstream kan afnemen.
10. Handgrepen van Leopold.
11. CTG aanleggen (30 min) + CTG interpreteren.
12. Doorverwijzing opstellen naar de gynaecoloog voor controle CTG, Vaginaal onderzoek en een
cervixmeting om te kijken of er echt sprake is van een dreigende vroeggeboorte.
13. Dossier volledig invullen + zwangerschapsboekje invullen.
14. Mondeling kunnen rapporteren via SBARR.
2. Anamnese + invullendossier t/m 4. vragen naar vochtverlies.
Vragen die je moet stellen:
- Hoe gaat het met je?
- Hoe gaat het met de pijn? Waar zit de pijn precies?
- Hoelang houden de harde buiken aan? Is de buikpijn continu? Zijn de harde buiken regelmatig?
- Bent u misselijk?
- Heeft u vochtverlies gehad?
- Heeft u bloedverlies gehad?
- Voelt u het kindje goed bewegen?
Deze gegevens zo nodig invullen in dossier of zwangerschapsmap.
TIP! Schrijf alles op een blaadje wat mvr. verteld zodat je overzicht houdt.
6. Bloeddruk, ademhaling, temperatuur en pols meten.
Normaalwaarde bloeddruk: 120/80 mmHg
Hypertensie: bovendruk hoger dan 130, onderdruk hoger dan 90.
Bijhorende klachten → Hoofdpijn, hartkloppingen, kortademigheid.
Hypotensie: bovendruk lager dan 100, onderdruk lager dan 60.
Bijhorende klachten → Duizeligheid, flauwvallen, wazig zien, vermoeid, misselijk, bleek, klam.
Normaalwaarde ademhaling: tussen de 12 – 20 keer per min.
Belangrijk om de ademhaling altijd te observeren.
Normaalwaarde temperatuur: tussen de 36 en 38 graden.
,Hypothermie (ondertemperatuur): < 36 graden.
Subfebriele temperatuur (verhoging): 37,5 – 38 graden.
Koorts: > 38 graden.
Hyperthermie: > 40 graden.
Normaalwaarde pols: tussen de 60 – 90 slagen per minuut.
Bradycardie: < 60 slagen per minuut.
Mogelijke oorzaken → Hersenaandoening, diepe slaap, hartafwijking.
Tachycardie: > 100 slagen per minuut.
Mogelijke oorzaken → Stress, bloeding, koorts.
Parameters rapporteren in haar dossier en in haar zwangerschapsmap.
7. Mevrouw haar gewicht meten.
Gemiddelde gewichtstoename is 12 kilo.
→ zeer wisselend. Tussen de 5 – 20 kg is normaal.
Gewicht noteren in haar dossier en in haar zwangerschapsmap.
8. Gezondheidspromotie geven over derde trimester + premature contracties
Wat je kan vertellen:
U bent nu 32 weken zwanger, dit betekend dat u nu in het derde en laatste trimester van de
zwangerschap zit. Vrouwen ervaren deze periode als de zwaarste periode van de zwangerschap.
Vanaf 37 weken is je kindje voldragen, hij of zij zou nu goed kunnen overleven buiten jou baarmoeder.
Toch is nog een paar weken extra ontwikkelen mooi meegenomen. Je vertelde mij dat je last hebt van
harde buiken. Dit is natuurlijk even schrikken voor u, aangezien u nog maar op 32 weken zit. We zien
dit vaker. We noemen dit met een duur woord “preterme contractie” of ook wel vroegtijdige weeën
genoemd. Vroegtijdige weeën hoeven nog niet te betekenen dat u ook vroegtijdige gaat bevallen. We
kunnen een aantal onderzoeken doen om te kijken of er sprake is van een vroegtijdige vroeggeboorte.
Als u het goed vindt ga ik u zo eerst is aan de monitor leggen, zoals u al vaker heeft gehad. Op de
monitor kan ik zien hoe regelmatig en frequent de harde buiken optreden en natuurlijk hoe het met u
kindje gaat. Voordat ik u aan de monitor leg wil ik graag nog even wat andere zaken met u herhalen
die belangrijk zijn in de laatste zwangerschapstrimester.
Ik las dat u 3 poezen heeft als huisdieren. Had u deze poezen ook al in de vorige zwangerschappen?
En weet u nog wat er geadviseerd wordt aan zwangere vrouwen die poezen hebben?
In de zwangerschap is het belangrijk dat u niet in aanraking komt met de uitwerpselen van katten, dit
is namelijk een manier waardoor u toxoplasmose kan krijgen. Dit is een infectie veroorzaakt door een
eencellige parasiet. Toxoplasmose kan ook ontstaan door het eten van besmet rauw vlees en rauw
groente. Om toxoplasmose te voorkomen adviseren wij om als zwangere vrouw geen kattenbakken te
verschonen of als het niet anders gaat dit te doen met handschoenen aan en na het verschonen goed
uw handen te wassen. Ook raden wij aan om handschoenen aan te doen als u bijvoorbeeld in de tuin
gaat werken. Hier kunnen namelijk ook uitwerpselen van katten liggen. Wat het eten betreft
adviseren wij om vlees goed te doorbakken en groente goed te wassen. Ik had in uw dossier gelezen
dat er uit het bloedonderzoek kwam dat u al toxoplasmose heeft gehad en dus immuun hiervoor
bent. Toch kan het geen kwaad om onze adviezen alsnog op te volgen.
Heeft u ooit al is gehoord van CMV? Dit is een virus dat ook een infectie kan veroorzaken en kans op
aangeboren doofheid en mentale retardatie vergroot. Het kan dus schadelijk voor je kindje zijn,
,daarom herhaal ik graag nog een keertje wat wij adviseren. U bent namelijk een leerkracht in het
lager onderwijs en heeft thuis nog twee kindjes lopen. CMV wordt verspreidt door voornamelijk jonge
kinderen via lichaamsvochten zoals urine, ontlasting, speeksel ect. Aangezien uw situatie met uw
beroep en twee kleine kinderen wil ik u graag adviseren om goed uw handen met zeep te wassen,
geen kinderen kussen of niet uit dezelfde beker te drinken. Dit om zo de kans op besmetting te
verkleinen.
9. Vragen of mevrouw toevallig naar het toilet moet + afnemen midstream urine.
Zo ik heb nu een hele hap uitleg gegeven. Als u het nu niet precies allemaal meer weet heb ik hier een
aantal informatie brochures liggen over wat we net allemaal besproken hebben. Dan kan u het op uw
gemakje nog is een keertje terug lezen. Ik wilde u nu graag dan nog even 30 min. aan de monitor
leggen. Moet u toevallig naar het toilet? Dan kan ik gelijk uw urine even controleren, aangezien een
wat verhoogde temperatuur.
Opsporen in urine van:
- Glucose.
- Proteïne.
- Bilirubine.
- Uribilinogeen.
- Ketonen.
- Bloed.
- PH.
- Nitriet.
Urineweginfectie = Verhoogde PH waarde (>7), Verhoogde glucose, positieve nitriet waarden,
verhoogde proteïne waarde, verhoogde erytrocyten en verhoogde Hb waarden.
Zwangerschapsdiabetes = Verhoogde glucose waarde.
Koorts = Verhoogde glucose waarde en/of verhoogde ketonen en/of verhoogde proteïne waarden.
Hyperemesis gravidarum ( overmatige braken tijdens zw) = verhoogde ketonen.
Pre-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging) = Verhoogde proteïne waarden.
Diarree = verlaagde PH waarde (< 5).
10. Handgrepen van Leopold.
Belangrijk is om niet te veel aan de buik te zitten i.v.m de preterme contractie.
→ prikkeling van de buik kan de contracties verergeren.
Fundushoogte bepalen:
Bevindingen:
20 cm = n = 24 weken.
24 cm = ¼ nx = 28 weken.
28 cm = ½ nx = 32 weken.
32 cm = ¾ nx = 36 weken.
36 cm = x = a terme (40 weken).
Positieve discongruentie =
Afmetingen zijn te groot voor de duur van de
zwangerschap, neonaat is groot.
Negatieve discongruentie =
Afmetingen zijn te klein voor de duur van de
zwangerschap, neonaat is klein.
, 1ste handgreep van Leopold: 1.
Doel =
1. Bepalen van de fundushoogte.
2. Schatting maken of het om een hoofd- of stuitligging gaat.
2de handgreep van Leopold: 2.
Doel =
Bepalen waar de plaats van de rug ligt.
3de handgreep van Leopold: 3.
Doel =
Bepalen van het voorliggend deel.
> Hoofd: hard bolrond.
> Stuit: minder hard, niet bolrond.
> Horizontaal ballonttement: niet ingedaald.
4de handgreep van Leopold: 4.
Doel =
Bepalen van de graad van de indaling.
BBBI = Bewegelijk boven bekkeningang → je kan nog met je vingers tussen het hoofd en het symfyse.
BIBI = Bewegelijk in bekkeningang → je kan nog een stukje met je vingers tussen het hoofd en het
symfyse.
VIBI = Vast in bekkeningang → Je kan niet meer met je vingers tussen het hoofd en het symfyse.
11. CTG Aanleggen + interpreteren.
5 dingen die we interpreteren bij een CTG:
1. Basishartfrequentie.
2. Variabiliteit.
3. Acceleraties.
4. Deceleraties.
5. Contracties.
Basishartfrequentie:
Normaalwaarde = 110 – 160 sl./min.
Tachycardie = > 160 sl./min.
Bradycardie = < 110 sl./min.
Variabiliteit:
Normaalwaarde = 5 – 25 sl./min.
Situatie schets:
Mevrouw Jacqueline de Boeck en haar echtgenoot Jan Mertens komen vandaag 27 november 2022,
zoals gepland, op prenatale raadpleging. Haar vermoedelijke bevallingsdatum volgends de
zwangerschapsschijf is 22 januari 2023. Ze is op dit moment 32 weken zwanger van haar derde
kindje.
Stappenplan:
1. Doorlezen dossier + doorlezen zwangerschapsmap.
2. Anamnese + invullen dossier.
3. Pijn bevragen > ingaan op de harde buik klachten. Vragen naar regelmaat en intensiteit.
4. Misselijkheid bevragen.
5. Vragen naar vochtverlies.
6. Bloeddruk, ademhaling, temp en pols meten.
7. Mevrouw haar gewicht meten.
8. Gezondheidspromotie geven over derde trimester + premature contracties uitleg.
9. Vragen of mevrouw toevallig naar het toilet moet > zodat jij een urine midstream kan afnemen.
10. Handgrepen van Leopold.
11. CTG aanleggen (30 min) + CTG interpreteren.
12. Doorverwijzing opstellen naar de gynaecoloog voor controle CTG, Vaginaal onderzoek en een
cervixmeting om te kijken of er echt sprake is van een dreigende vroeggeboorte.
13. Dossier volledig invullen + zwangerschapsboekje invullen.
14. Mondeling kunnen rapporteren via SBARR.
2. Anamnese + invullendossier t/m 4. vragen naar vochtverlies.
Vragen die je moet stellen:
- Hoe gaat het met je?
- Hoe gaat het met de pijn? Waar zit de pijn precies?
- Hoelang houden de harde buiken aan? Is de buikpijn continu? Zijn de harde buiken regelmatig?
- Bent u misselijk?
- Heeft u vochtverlies gehad?
- Heeft u bloedverlies gehad?
- Voelt u het kindje goed bewegen?
Deze gegevens zo nodig invullen in dossier of zwangerschapsmap.
TIP! Schrijf alles op een blaadje wat mvr. verteld zodat je overzicht houdt.
6. Bloeddruk, ademhaling, temperatuur en pols meten.
Normaalwaarde bloeddruk: 120/80 mmHg
Hypertensie: bovendruk hoger dan 130, onderdruk hoger dan 90.
Bijhorende klachten → Hoofdpijn, hartkloppingen, kortademigheid.
Hypotensie: bovendruk lager dan 100, onderdruk lager dan 60.
Bijhorende klachten → Duizeligheid, flauwvallen, wazig zien, vermoeid, misselijk, bleek, klam.
Normaalwaarde ademhaling: tussen de 12 – 20 keer per min.
Belangrijk om de ademhaling altijd te observeren.
Normaalwaarde temperatuur: tussen de 36 en 38 graden.
,Hypothermie (ondertemperatuur): < 36 graden.
Subfebriele temperatuur (verhoging): 37,5 – 38 graden.
Koorts: > 38 graden.
Hyperthermie: > 40 graden.
Normaalwaarde pols: tussen de 60 – 90 slagen per minuut.
Bradycardie: < 60 slagen per minuut.
Mogelijke oorzaken → Hersenaandoening, diepe slaap, hartafwijking.
Tachycardie: > 100 slagen per minuut.
Mogelijke oorzaken → Stress, bloeding, koorts.
Parameters rapporteren in haar dossier en in haar zwangerschapsmap.
7. Mevrouw haar gewicht meten.
Gemiddelde gewichtstoename is 12 kilo.
→ zeer wisselend. Tussen de 5 – 20 kg is normaal.
Gewicht noteren in haar dossier en in haar zwangerschapsmap.
8. Gezondheidspromotie geven over derde trimester + premature contracties
Wat je kan vertellen:
U bent nu 32 weken zwanger, dit betekend dat u nu in het derde en laatste trimester van de
zwangerschap zit. Vrouwen ervaren deze periode als de zwaarste periode van de zwangerschap.
Vanaf 37 weken is je kindje voldragen, hij of zij zou nu goed kunnen overleven buiten jou baarmoeder.
Toch is nog een paar weken extra ontwikkelen mooi meegenomen. Je vertelde mij dat je last hebt van
harde buiken. Dit is natuurlijk even schrikken voor u, aangezien u nog maar op 32 weken zit. We zien
dit vaker. We noemen dit met een duur woord “preterme contractie” of ook wel vroegtijdige weeën
genoemd. Vroegtijdige weeën hoeven nog niet te betekenen dat u ook vroegtijdige gaat bevallen. We
kunnen een aantal onderzoeken doen om te kijken of er sprake is van een vroegtijdige vroeggeboorte.
Als u het goed vindt ga ik u zo eerst is aan de monitor leggen, zoals u al vaker heeft gehad. Op de
monitor kan ik zien hoe regelmatig en frequent de harde buiken optreden en natuurlijk hoe het met u
kindje gaat. Voordat ik u aan de monitor leg wil ik graag nog even wat andere zaken met u herhalen
die belangrijk zijn in de laatste zwangerschapstrimester.
Ik las dat u 3 poezen heeft als huisdieren. Had u deze poezen ook al in de vorige zwangerschappen?
En weet u nog wat er geadviseerd wordt aan zwangere vrouwen die poezen hebben?
In de zwangerschap is het belangrijk dat u niet in aanraking komt met de uitwerpselen van katten, dit
is namelijk een manier waardoor u toxoplasmose kan krijgen. Dit is een infectie veroorzaakt door een
eencellige parasiet. Toxoplasmose kan ook ontstaan door het eten van besmet rauw vlees en rauw
groente. Om toxoplasmose te voorkomen adviseren wij om als zwangere vrouw geen kattenbakken te
verschonen of als het niet anders gaat dit te doen met handschoenen aan en na het verschonen goed
uw handen te wassen. Ook raden wij aan om handschoenen aan te doen als u bijvoorbeeld in de tuin
gaat werken. Hier kunnen namelijk ook uitwerpselen van katten liggen. Wat het eten betreft
adviseren wij om vlees goed te doorbakken en groente goed te wassen. Ik had in uw dossier gelezen
dat er uit het bloedonderzoek kwam dat u al toxoplasmose heeft gehad en dus immuun hiervoor
bent. Toch kan het geen kwaad om onze adviezen alsnog op te volgen.
Heeft u ooit al is gehoord van CMV? Dit is een virus dat ook een infectie kan veroorzaken en kans op
aangeboren doofheid en mentale retardatie vergroot. Het kan dus schadelijk voor je kindje zijn,
,daarom herhaal ik graag nog een keertje wat wij adviseren. U bent namelijk een leerkracht in het
lager onderwijs en heeft thuis nog twee kindjes lopen. CMV wordt verspreidt door voornamelijk jonge
kinderen via lichaamsvochten zoals urine, ontlasting, speeksel ect. Aangezien uw situatie met uw
beroep en twee kleine kinderen wil ik u graag adviseren om goed uw handen met zeep te wassen,
geen kinderen kussen of niet uit dezelfde beker te drinken. Dit om zo de kans op besmetting te
verkleinen.
9. Vragen of mevrouw toevallig naar het toilet moet + afnemen midstream urine.
Zo ik heb nu een hele hap uitleg gegeven. Als u het nu niet precies allemaal meer weet heb ik hier een
aantal informatie brochures liggen over wat we net allemaal besproken hebben. Dan kan u het op uw
gemakje nog is een keertje terug lezen. Ik wilde u nu graag dan nog even 30 min. aan de monitor
leggen. Moet u toevallig naar het toilet? Dan kan ik gelijk uw urine even controleren, aangezien een
wat verhoogde temperatuur.
Opsporen in urine van:
- Glucose.
- Proteïne.
- Bilirubine.
- Uribilinogeen.
- Ketonen.
- Bloed.
- PH.
- Nitriet.
Urineweginfectie = Verhoogde PH waarde (>7), Verhoogde glucose, positieve nitriet waarden,
verhoogde proteïne waarde, verhoogde erytrocyten en verhoogde Hb waarden.
Zwangerschapsdiabetes = Verhoogde glucose waarde.
Koorts = Verhoogde glucose waarde en/of verhoogde ketonen en/of verhoogde proteïne waarden.
Hyperemesis gravidarum ( overmatige braken tijdens zw) = verhoogde ketonen.
Pre-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging) = Verhoogde proteïne waarden.
Diarree = verlaagde PH waarde (< 5).
10. Handgrepen van Leopold.
Belangrijk is om niet te veel aan de buik te zitten i.v.m de preterme contractie.
→ prikkeling van de buik kan de contracties verergeren.
Fundushoogte bepalen:
Bevindingen:
20 cm = n = 24 weken.
24 cm = ¼ nx = 28 weken.
28 cm = ½ nx = 32 weken.
32 cm = ¾ nx = 36 weken.
36 cm = x = a terme (40 weken).
Positieve discongruentie =
Afmetingen zijn te groot voor de duur van de
zwangerschap, neonaat is groot.
Negatieve discongruentie =
Afmetingen zijn te klein voor de duur van de
zwangerschap, neonaat is klein.
, 1ste handgreep van Leopold: 1.
Doel =
1. Bepalen van de fundushoogte.
2. Schatting maken of het om een hoofd- of stuitligging gaat.
2de handgreep van Leopold: 2.
Doel =
Bepalen waar de plaats van de rug ligt.
3de handgreep van Leopold: 3.
Doel =
Bepalen van het voorliggend deel.
> Hoofd: hard bolrond.
> Stuit: minder hard, niet bolrond.
> Horizontaal ballonttement: niet ingedaald.
4de handgreep van Leopold: 4.
Doel =
Bepalen van de graad van de indaling.
BBBI = Bewegelijk boven bekkeningang → je kan nog met je vingers tussen het hoofd en het symfyse.
BIBI = Bewegelijk in bekkeningang → je kan nog een stukje met je vingers tussen het hoofd en het
symfyse.
VIBI = Vast in bekkeningang → Je kan niet meer met je vingers tussen het hoofd en het symfyse.
11. CTG Aanleggen + interpreteren.
5 dingen die we interpreteren bij een CTG:
1. Basishartfrequentie.
2. Variabiliteit.
3. Acceleraties.
4. Deceleraties.
5. Contracties.
Basishartfrequentie:
Normaalwaarde = 110 – 160 sl./min.
Tachycardie = > 160 sl./min.
Bradycardie = < 110 sl./min.
Variabiliteit:
Normaalwaarde = 5 – 25 sl./min.
