Samenvatting boek "biologie v/d ongewervelde dieren deel2"

PROTOSOMIA

I. ECDYSOZOA

 Zuster taxon vn Lophotrochozoa
 Panarthropoda, Chaetognatha en Cycloneuralia  elk monofyletisch
 Morfologische synapomorfie
o Exoskelet waarin zich α-chitine bevindt en dat regelmatig vervangen wordt in een vervelling
 Taxon Hemocoelia
o Panarthropoda en Cycloneuralia
o Secundaire lichaamsholte valt samen met primaire lichaamsholte = hemocoel


I.I PANARTHOROPODA

 Monofyletisch
 Subtaxa
o Onychophora (fluweelwormen)
o Tardigrada (beerdiertjes)
o Arthropoda (geleedpotigen)
 Elk monofyletisch
 Synapomorfie
o Gemetameriseerd lichaam
 Veronderstelde zustergroep relatie tussen Tardigrada en Arthropoda
o Structuur hersenen
o Poten met inwendige spieren vr beweging
o Exoskelet uit articulerende platen
 Veronderstelde zustergroep relatie tussen Onychophora en Arthropoda
 Tardigrada vertoont eutelie


I.I.1. ONYCHOPHORA

 13-43 metameren, geen duidelijk te onderscheiden kop
 Extremieten
o Oncopodiumtype
o Terminaal articulatiestukje
o Paar haakjes
 Kop
o Paar antennen (1e)
o Paar sikkelvormige kaken (2e)
o Paar orale papillen (3e)
 Epidermis
o Weke cuticula met α-chitine
o Vervelling
o Eronder uitwendig circulaire en inwendige longitudinale spierlaag met daartussen een diagonale
 Mond
o Paar speekselklieren
o Paar omvangrijke slijmklieren  ectodermaal, vangen prooien
o Orale papillen
o Slijm vr vang prooi
 Gespierde farynx en oesophagus  ectodermaal
 Middendarm onregelmatig geplooid met lumen omgeven dr peritrofe membraan



1

,  Zenuwstelsel
o Complex samengestelde hersenen
o Ganglionketen
 Ganglia en zenuwstreng ver uit elkaar
o Tastzintuigen
o Ogen
 Bloedvatenstelsel
o Dorsaal buisvormig hart
o Metameer gelegen ostia
o Gelegen in pericardiale sinus
 Ademhalingsorganen
o Tracheeënbundels
 Gescheiden geslacht
o Parige gonaden dr versmelting vn coeloomelementen
o Oviducten fungeren als uteri
o Vasa deferentia tot vesiculae seminales
o Spermatoforen vormend deel gedifferentieerd
 Ontwikkeling direct, meestal vivipaar


I.I.2. TARDIGRADA

 Ontbreken bloed- en ademhalingsstelsel
 Lichaam
o 5 segmenten
 Kop
 4 segmenten met extremieten
o Lichaamsholte
 Hemocoel omgeven dr basale lamina
 Coeloomepitheel ontbreekt
 Opgevuld met hemolymphe met hemocyten
 Lichaamswand
o Eenlagig epitheel
o Niet gecilieerd
o Vierlagige cuticula
 Epi-
 Exo-
 Meso-
 Endo-
 Vaak met versieringen regelmatig vervangen
o Geen spieren onder epidermis
 Lobopodia met klauwtjes
o Eerste 3 nr achter, voorwaartse beweging
o Laatste nr voor, achterwaartse beweging
 Voeden zich met cytoplasma uit plantencellen
 Darm
o Ectodermale voordarm
 Mondholte
 Gespierde farynx
 Pomporgaan
 Y-vormig

,  Oesophagus
 Paar cuticulaire stiletten langs de darm  doorprikken plantencellen
 Bewegen dr protractoren en retractoren
 Verbinding dr cuticulair dwarsbalkje
 Paar speekselklieren
o Endodermale middendarm
o Ectodermale einddarm
 Gasuitwisseling over lichaamsopp
 Excretie
o Heterotardigrada geen excretieorganen
o Eutardigrada hebben 3 klieren vn Malphigi
 Op overgang midden- nr einddarm
o Terrestrische Tardigrada
 Ventrale organen
 Aan basis 2e en 3e paar poten
 Excretie functie
o Excretie wss over gehele lichaam
 Centrale zenuwstelsel
o 2 ventrale zenuwstrengen  touwladdersysteem
o Zenuwring rond mondholte
 Supra-oesofagiale ganglia
 Paar lobben
 Latero-dorsale paar in verbinding met eerste ventrale ganglion
 Soms op lobben oogjes
 2 ganglia lateraal vn stiletten
 Gonochoristisch (2 gelachten)
o Parthenogenese
o Bij sommigen mannetjes niet gekend
o 1 gonade boven de darm
o Mannetjes
 Testis
 2 vasa deferentia
 Een enkele gonoporus vlak voor anus
o Vrouwtjes
 1 oviduct
 Heterotardigrada opent vlak vr anus
 Eutardigrada opent in rectum
 1 of 2 receptacula seminis
 Bevruchting
o Aquatische soorten
 Eicellen na vervelling in exuvium
 Mannetjes bevruchten eitjes in exuvium
o Terrestrische soorten
 Echte copulatie
 Bevruchting vlak voor ecdysis volledig is
 Interne bevruchting
 Klieving holoblastisch, equaal
 Ontwikkeling direct
 Geen blastocoel
 Hemocoel als nieuwe holte in bindweefselmassa
 Gonade ontwikkelen vanuit coeloomholte

I.I.3 ARTHRODOPA

3

, Het integument
 De cuticula
o Geproduceerd dr epidermis, bestaan de uit eenlagig epitheel
o Gelaagd
 Epicuticula
 Waslaag, geen chitine
 Procuticula
 Exocuticula
o Hard en stijf dr looiing
o Chitine en proteïnen onder invloed vn fenolen
 Endocuticula
o Chitine en proteïnen
o Soepel ter hoogte vn endocuticula
o Crustacea en Diplopoda geïmpregneerd met calciumzouten
 Kanaaltjes vr de was productie
o Kleuren dr chromatoforen
o Setae
 Gelede, chitineuse uitstulpingen cuticula
 Productie dr trichogene cel in epidermis
 Haarvormig
 Hol of vol
 Tormogene cellen vormen holte warrin deze zich bevinden
 Vervelling of ecdysis
o Oude cuticula afgeworden, nieuwe en ruimere geproduceerd
o Nematoden groei mogelijk na vervelling
o Athropoda geen groei mogelijk na vervelling
o Verschillende stappen
 Epidermis komt los, cuticula produceert enzymen die oude endocuticula van binnenuit
verteren, ontstaan ruimte waarin nieuwe cuticula laag per laag wordt aangelegd
 Nieuwe cuticula aangelegd, oude scheurt open op geperforeerde plaatsen en het dier met
nieuwe cuticula gaat eruit, laat exuvie achter
 Procuticula nog week, ondergaat looiingsproces en harde exocuticula ontstaat
 Endocuticula zal verdikken en epicuticula via kanaaltjes op exocuticula gelegd
o Hormonale controle,
 Ecdysonen, geproduceerd dr ectodermale klieren
 Onder controle vn neurohormonen
 Cuticula als exoskelet
o Cuticula soepel tussen de geledingen vn extremieten en tussen metameren
o Plaatsen vn articulatie ontbreekt exocuticula en procuticula vormt articulatiemembraan
o Uitsteeksels vormen gewrichten
o Spieren hechten op cuticula vast op nr binnen uitstekende apodemen

De metameren
 Bouw v/e metameer
o Cuticula rond elk metameer
 Dorsaal tergiet
 Ventraal sterniet
 Laterale pleurieten
 Gescheiden dr articulatiemembranen
o Circulaire spierlaag ontbreekt
o Longitudinale spieren in een paar dorsale en paar ventrale spierbundels